Θωρακισμένο αυτοκίνητο αξίας 600.000 ευρώ για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ακριβό, θα μου πείτε. Αναγκαίο, θα σας απαντήσουν. Άλλωστε, δεν αγοράζεται για τον άνθρωπο αλλά για τον θεσμό. Και ο θεσμός είναι βαρύς κι ασήκωτος. Τόσο βαρύς, με αποτέλεσμα ένα συνηθισμένο αυτοκίνητο να μην μπορεί να αντέξει το φορτίο. Γενικά ο Νίκος Χριστοδουλίδης δεν είναι κανένας φλούφλης. Μιλάμε για Πρόεδρο βαρετό και ασήκωτο. Με την κυπριακή σημασία. Πρόκειται για ένα κεφάλαιο το οποίο πρέπει να προστατεύσουμε από τον κάθε ανώμαλο τρομοκράτη που θέλει να το βλάψει.
Είναι όμως και θέμα πρεστίζ. Είναι δυνατόν, για παράδειγμα, να πηγαίνει ο Πρόεδρος στο Φεστιβάλ Ππαλουζέ στα κρασοχώρια με ένα κανονικό αυτοκίνητο; Να τον βλέπει ο κόσμος να καταφθάνει με όχημα της σειράς, όπως κάθε κοινός θνητός; Τι θα πουν οι ξένοι επενδυτές; Τι θα γράψουν οι οίκοι αξιολόγησης; Πώς θα διατηρήσει η χώρα την επενδυτική της βαθμίδα, αν ο Πρόεδρός της εμφανίζεται μπροστά σε βουνά από σταφύλια, τεράστια χαρτζιά του ππαλουζέ, βρεσκοβουττημένους σιουσιούκκους και καζάνια της ζιβανίας, με λιμουζίνα χωρίς αλεξίσφαιρα τζάμια; Αλίμονο. Αυτά είναι πέρα και πάνω από ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Τότε βέβαια...
Βεβαίως, άλλα μας έλεγε όταν ήταν να εκλεγεί. Τότε ήταν ο απλός άνθρωπος. Ο πολύτεκνος πατέρας. Ο καλός οικογενειάρχης. Το σεμνό Παφιτούδιν που ξεκίνησε από χαμηλά και ανήλθε στην εξουσία στέλνοντας το ελπιδοφόρο μήνυμα ότι είναι ένας από εμάς. Πού έφτασε όμως! Εμείς ψάχνουμε αυτοκίνητο με χαμηλή κατανάλωση, εκείνος χρειάζεται αυτοκίνητο που να αντέχει ρουκέτα.
Ομολογουμένως, η εικόνα του απλού ανθρώπου υπέστη μια κάποια αναβάθμιση. Από το «είμαι ένας από εσάς» περάσαμε στο «είμαι ένας από εσάς, αλλά πρώτα περνά η προεδρική αυτοκινητοπομπή με 5 συνοδευτικές λιμουζίνες και 10 μοτορτζήδες αστυνομικούς και ένα ελικόπτερο από πάνω να παρακολουθεί διακριτικά». Από τον οικογενειάρχη της διπλανής πόρτας φτάσαμε στον οικογενειάρχη με πόρτες πάχους δεκαπέντε εκατοστών. Από το σεμνό Παφιτούδιν, στον Αrmored Nikos τον θωρακισμένο ηγέτη της Ανατολικής Μεσογείου.
Ασφάλεια
Για να ζητείται, όμως, ένα τέτοιο αυτοκίνητο, θα υπάρχουν λόγοι ούτως ώστε να μπορεί να κυκλοφορεί ως Bulletproof Νίκος. Δεν μπορεί, διαφορετικά πώς πείστηκε ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ; Κάτι θα ξέρουν οι αρμόδιοι που τον θέλουν αλεξίσφαιρο που δεν γνωρίζουμε εμείς. Ίσως ο Πρόεδρος να κινδυνεύει πραγματικά. Βλέπουν, άλλωστε, τι γίνεται διεθνώς. Τον Τραμπ, όπου πάει, του ρίχνουν σιηπεθκιές. «Όλο και κάποιος ανώμαλος», θα σκέφτηκαν οι αρμόδιοι, «μπορεί να τον πάρει για φάσσα».
Και δεν είναι μόνο οι διεθνείς κίνδυνοι. Υπάρχουν και οι εγχώριοι. Φανταστείτε να επισκέπτεται ένα χωριό και να τον πλησιάσει ξαφνικά ένας συνταξιούχος κρατώντας τον λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος. Ή μία πολύτεκνη μάνα με το ενοίκιο απλήρωτο. Ή ένας κουρεμένος καταθέτης. Ή ένας γεωργός που περιμένει αποζημίωση. Άνθρωποι απελπισμένοι, ικανοί να κάνουν τα πάντα, ακόμη και να του ζητήσουν εξηγήσεις.
Το θωρακισμένο αυτοκίνητο, συνεπώς, δεν προστατεύει τον Πρόεδρο μόνο από σφαίρες. Τον προστατεύει και από ερωτήσεις.
Υπάρχουν σοβαροί λόγοι
Υπάρχουν, γενικά, πολλοί λόγοι για τους οποίους ο Κύπριος Πρόεδρος πρέπει να κυκλοφορεί με θωρακισμένο αυτοκίνητο. Επιτρέψτε μου να παραθέσω μερικούς.
Πρώτον, για να προστατεύεται από τις προεκλογικές του δεσμεύσεις. Είναι ύπουλα πράγματα οι δεσμεύσεις. Τις λες πάνω στον ενθουσιασμό σου, τις χειροκροτεί το πλήθος και ύστερα, όταν γίνεις Πρόεδρος, σε κυνηγούν στους δρόμους. Με ένα καλό θωρακισμένο όχημα δεν υπάρχει πρόβλημα. Οι δεσμεύσεις χτυπούν πάνω στο αλεξίσφαιρο τζάμι και επιστρέφουν στα μούτρα αυτών που φωνάζουν.
Δεύτερον, για να προστατεύεται από τη διαφάνεια. Η διαφάνεια είναι χρήσιμη στα προγράμματα διακυβέρνησης, στις ομιλίες και στις επετειακές εκδηλώσεις. Στην καθημερινή ζωή, όμως, δημιουργεί ρεύματα. Γι' αυτό και τα φιμέ τζάμια κρίνονται απαραίτητα. Ο πολίτης βλέπει το αυτοκίνητο, ξέρει ότι κάπου μέσα βρίσκεται ο θεσμός, αλλά δεν μπορεί να του ρίξει καμιά ντομάτα, κανένα παττιχόφυλλο, γνωρίζοντας τη ματαιότητα του εγχειρήματος.
Τρίτον, για να μην τον προλαβαίνει η ακρίβεια. Με τέτοιο κινητήρα και τόση ροπή, μπορεί να ξεφεύγει από τις αυξήσεις προτού αυτές φτάσουν στο Προεδρικό. Βέβαια, η βενζίνη ακριβαίνει, αλλά αυτό αφορά κυρίως όσους πληρώνουν οι ίδιοι για να γεμίσουν το αυτοκίνητό τους. Αυτός κυκλοφορεί με προεδρικό κουπόνι.
Τέταρτον, επειδή η Κύπρος είναι πυλώνας σταθερότητας. Και ως γνωστόν, κάθε πυλώνας χρειάζεται γερή βάση, ενισχυμένες αναρτήσεις και προστασία από εκρηκτικούς μηχανισμούς. Δεν μπορεί να είμαστε γεωστρατηγικό κέντρο, ανθρωπιστικός διάδρομος, γέφυρα τριών ηπείρων, ενεργειακός κόμβος και προκεχωρημένο φυλάκιο της Ευρώπης και να κυκλοφορεί ο Πρόεδρός μας με ένα απλό σαλούν.
Πέμπτον, επειδή πρέπει να χωρούν μέσα όλες οι εξαγγελίες. Μιλάμε για τεράστιο όγκο: μεταρρυθμίσεις, στρατηγικές, ολιστικές προσεγγίσεις, πράσινη ανάπτυξη, ψηφιακός μετασχηματισμός, κοινωνική πολιτική, πάταξη της διαφθοράς και, φυσικά, επανεκκίνηση του Κυπριακού. Για τέτοιο φορτίο χρειάζεται ειδικό όχημα. Ένα συμβατικό αυτοκίνητο θα έμενε από αναρτήσεις στην πρώτη στροφή.
Έκτον, για να γλυτώνει από τα ίδια τα κόμματα. Στην αρχή κάποια από αυτά έβγαλαν ανακοινώσεις. Διαμαρτυρήθηκαν, αγανάκτησαν, ύψωσαν το πολιτικό τους ανάστημα και υπερασπίστηκαν τον φορολογούμενο πολίτη. Στη συνέχεια πήγαν στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής και τη ρούφηξαν. Την ένσταση, εννοώ.
Τι κατάλαβαν;
Εκεί, μέσα στη σοβαρότητα των θεσμών, αντιλήφθηκαν προφανώς ότι άλλο πράγμα είναι τα 600.000 ευρώ όταν τα βλέπεις από την τηλεόραση και άλλο όταν τα βλέπεις γραμμένα σε έναν κρατικό προϋπολογισμό. Στον προϋπολογισμό τα μηδενικά αποκτούν μια θεσμική γοητεία. Δεν είναι πλέον 600.000 ευρώ. Είναι «δαπάνη για κάλυψη αυξημένων αναγκών ασφαλούς διακίνησης ανώτατου πολιτειακού αξιωματούχου». Μέχρι να διαβάσεις ολόκληρη την περιγραφή, έχει εγκριθεί το κονδύλι.
Υπάρχει, όμως, ακόμη ένας σοβαρότερος λόγος. Το θωρακισμένο αυτοκίνητο συμβολίζει ιδανικά τη σχέση της εξουσίας με την κοινωνία. Μέσα ο Πρόεδρος, έξω οι πολίτες. Ανάμεσά τους αλεξίσφαιρο τζάμι. Ο Πρόεδρος χαμογελά και χαιρετά. Οι πολίτες επίσης κινούν τα χέρια τους, χωρίς να είναι πάντοτε σαφές αν χαιρετούν ή αν διαμαρτύρονται και ποιο δάκτυλο της παλάμης κινούν. Ευτυχώς, χάρη στην ηχομόνωση, δεν ακούγονται οι φωνές.
Κάποιοι κακεντρεχείς θα πουν ότι 600.000 ευρώ είναι πολλά για μια μικρή χώρα. Λάθος. Ακριβώς επειδή είμαστε μικρή χώρα χρειαζόμαστε μεγάλο αυτοκίνητο. Για λόγους ισορροπίας. Όταν δεν διαθέτεις αεροπλανοφόρο, αγοράζεις θωρακισμένη λιμουζίνα. Όταν δεν έχεις βαριά βιομηχανία, αποκτάς βαρύ όχημα. Και όταν η πολιτική σου δεν έχει πάντοτε αρκετό βάρος, φροντίζεις τουλάχιστον να το έχει η προεδρική αυτοκινητοπομπή.
Άλλωστε, το αυτοκίνητο μπορεί να αξιοποιηθεί και στο Κυπριακό. Αν ξαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις, ο Πρόεδρος θα προσέρχεται θωρακισμένος απέναντι στις πιέσεις, στις ιδέες, στα χρονοδιαγράμματα και -το κυριότερο- στις συγκλίσεις. Θα διαθέτει και «ρήτρα διαφυγής»: με το πρώτο δύσκολο έγγραφο, ο οδηγός θα βάζει μπροστά θα πέφτουν οι μάσκες οξυγόνου και θα επιστρέφουν όλοι ασφαλείς στη Λευκωσία.
Όχι στη μικροψυχία
Ας μην είμαστε, λοιπόν, μικρόψυχοι. Ο Πρόεδρος χρειάζεται το θωρακισμένο αυτοκίνητο. Όχι επειδή απομακρύνθηκε από τον απλό άνθρωπο, αλλά επειδή ο απλός άνθρωπος άρχισε να τον πλησιάζει επικίνδυνα. Όχι επειδή ξέχασε ότι είναι ένας από εμάς, αλλά επειδή εμείς επιμένουμε να θυμόμαστε όσα μας έλεγε όταν ζητούσε την ψήφο μας.
Ας του ευχηθούμε καλοτάξιδο. Να το χαρεί, να το χρησιμοποιεί πάντα με ασφάλεια και να πηγαίνει με αυτό σε παρελάσεις, εγκαίνια, μνημόσυνα, πανηγύρια και φεστιβάλ ππαλουζέ.
Και αν, κάποτε, θελήσει να ξανασυναντήσει τον απλό άνθρωπο που ήταν προτού εκλεγεί, δεν χρειάζεται να ψάξει πολύ. Αρκεί να κατεβάσει για λίγο το αλεξίσφαιρο τζάμι.
