Η αρνητική απάντηση του Γενικού Λογιστή, μετά από γνωμάτευση της νομικής υπηρεσίας, στο αίτημα της Βουλής να καταθέσει ονομαστικό κατάλογο των δωρητών για κοινοβουλευτικό έλεγχο, ήρθε να υπενθυμίσει γιατί η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς βρίσκεται στα τάρταρα. Μετά από τη διαρροή ενός βίντεο που έδειξε με ποιο τρόπο ο Φορέας Κοινωνικής Στήριξης φέρεται να διαπλεκόταν με επιχειρηματίες και «επενδυτές», λαμβάνοντας εισφορές για να προωθεί αιτήματα, Γενική Εισαγγελία και Γενικός Λογιστής αποφάνθηκαν ότι δεν θα έπρεπε να δοθούν τα στοιχεία ώστε να διερευνηθεί κατά πόσο παραχωρήθηκαν οποιαδήποτε ανταλλάγματα για τις χορηγίες προς το ταμείο του φορέα. Ότι, με τα όσα αιωρούνται, κανένας έλεγχος δεν θα πρέπει να επιτραπεί να γίνει.
Πρόκειται για μια απόφαση η οποία επιβεβαιώνει ότι οι θεσμοί βρίσκονται σε απόλυτη διάσταση με την κοινωνία, αλλά και τη λογική πλέον. Διότι, είναι πολύ δύσκολο για κάποιο να εξηγήσει με όρους λογικής την απόφαση να μπει φρένο στο δικαίωμα της Βουλής στον έλεγχο, ώστε να προστατευθούν τα προσωπικά δεδομένα εταιριών. Ότι μπορούν να μπαίνουν στο ζύγι η εύρυθμη λειτουργία της Δημοκρατίας και η διαφάνεια, με τα ιδιωτικά συμφέροντα. Και, όχι μόνο αυτό, αλλά τα ιδιωτικά συμφέροντα να ιεραρχούνται υψηλότερα. Και είναι ξεκάθαρο ότι εγείρονται τεράστια ζητήματα όσον αφορά την απόφαση αλλά και το ρόλο των θεσμών. Ερωτήματα που σε μια σοβαρή Δημοκρατία θα έπρεπε να είναι αυταπάντητα:
• Γιατί μια εταιρία που συμμετέχει σ’ ένα κοινωνικό πρόγραμμα, να επιθυμεί να μείνει ανώνυμη; Και γιατί κάτι τέτοιο επιθυμεί με κάθε τρόπο και η κυβέρνηση;
• Ακόμα κι αν η ίδια η εταιρία θέλει να μείνει ανώνυμη, πώς μπορεί αυτή η επιθυμία να ιεραρχείται πάνω από την ανάγκη για έλεγχο; Η διαφάνεια και η λογοδοσία να τοποθετούνται χαμηλότερα από τα προσωπικά δεδομένα μια εταιρίας;
• Πώς γίνεται τα κόμματα να πρέπει να δηλώνουν τους χορηγούς τους και ο φορέας όχι; Όταν μάλιστα αυτός φέρεται να συνδέεται άμεσα με τις ενέργειες και τις σχέσεις της εκτελεστικής εξουσίας με επιχειρηματίες και επενδυτές;
• Τι βλάβη θα μπορούσε να είχε προκαλέσει η κατάθεση των στοιχείων για κοινοβουλευτικό έλεγχο στην ασφάλεια της χώρας; (αφού η άρνηση κατάθεσης στοιχείων στη Βουλή είναι νομικά επιτρεπτή μόνο όταν αυτή δύναται να προκαλέσει βλάβη ή ζημιά στη Δημοκρατία σε θέματα ασφάλειας ή εξωτερικών υποθέσεων).
Ήδη από την έκθεση της ελεγκτικής υπηρεσίας είχαν δημιουργηθεί τεράστιες σκιές όσον αφορά το ρόλο του φορέα. Η έκθεση σημείωνε πως «η καταβολή εισφορών προς το Ειδικό Ταμείο δημιουργεί συνθήκες ιδιάζουσας σχέσης, εφόσον τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που συνεισφέρουν στο ταμείο έχουν…. συναλλαγές με το κράτος, (και) τα συμφέροντα τους επηρεάζονται από ενέργειες της εκτελεστικής εξουσίας». Και παρέθετε σωρεία παραδειγμάτων εταιριών ή φυσικών προσώπων (χωρίς να τα κατονομάζει) που ενώ συναλλάσσονταν με το κράτος, την ίδια στιγμή, κατέθεταν μεγάλες εισφορές στον φορέα, του οποίου προΐστατο η πρώτη κυρία. Τότε η ελεγκτική υπηρεσία σημείωνε το προφανές: Ότι ο τρόπος που λειτουργεί ο φορέας δημιουργεί μια σχέση με την εκτελεστική εξουσία που προκαλεί εύλογες υποψίες διαπλοκής. Σε αυτές τις εύλογες υποψίες διαπλοκής, ήρθε το βίντεο να δώσει εικόνα και φωνή. Παρουσιάζοντας με κάθε λεπτομέρεια πώς ο φορέας διαπλέκετο με επιχειρηματικά συμφέροντα, λαμβάνοντας εισφορές με αντάλλαγμα την προσοχή του προέδρου. Με τον Χαράλαμπο Χαραλάμπους να καλεί τους «επενδυτές» να πάνε στον πρόεδρο με «πρόταση», τον στενό φίλο του προέδρου, σύμφωνα με τον τότε διευθυντή του γραφείου του προέδρου, Γιώργο Λακκκοτρύπη να εξηγεί πώς μια εισφορά θα μπορούσε να δώσει προτεραιότητα, και τον εθνικό εργολάβο να περιγράφει τους τρόπους και τους λόγους που διαπλέκετο με την κυβέρνηση.
Κι όμως η γενική εισαγγελία, θεώρησε πως «δεν συντρέχει νομική βάση για την κοινολόγηση των στοιχείων». Ότι η προέλευση των εισφορών ενός φορέα που το 2023, όταν και ανέλαβε η Φιλίππα Καρσερά, κατάφερε να συγκεντρώσει 6,4 εκατ. θα έπρεπε να κρατηθούν ως επτασφράγιστο μυστικό. Καταργώντας ουσιαστικά τον κοινοβουλευτικό έλεγχο. Και διασφαλίζοντας την αδιαφάνεια και (εν δυνάμει) την ασυδοσία της εκτελεστικής εξουσίας. Εναπόκειται, λοιπόν, στη Βουλή, ασκώντας της εξουσίες που τις παρέχει το σύνταγμα, να απαιτήσει να της δοθεί η λίστα, μεταφέροντας στον πρόεδρο το βάρος για το αν θα προχωρήσει σε αναφορά, μαζί και την πολιτική ευθύνη. Και αφού ο φορέας λογοδοτήσει, να απαιτήσει να κλείσει, παραχωρώντας το ρόλο αυτό σε άλλους κρατικούς οργανισμούς. Αφού είναι πλέον ξεκάθαρο ότι, με τον τρόπο που τυγχάνει διαχείρισης, δημιουργεί περισσότερα προβλήματα απ’ όσα καλείται να λύσει.
Όσο προχωρά ο καιρός, εμπεδώνεται η εικόνα μιας κυβέρνησης που θεωρεί ότι δεν έχει λόγο να λογοδοτεί σε κανένα. Η διαφάνεια αντιμετωπίζεται ως τεράστιο βαρίδι. Το πιο προβληματικό, όμως, είναι ότι, την ίδια στιγμή, εμπεδώνεται η εικόνα ενός συστήματος που ενστερνίζεται και με τις πράξεις του στηρίζει αυτή την άποψη. Η συγκεκριμένη γνωμάτευση της εισαγγελίας δεν επιβάλλει απλά την ασυδοσία. Αγγίζει την ίδια τη Δημοκρατία και την εύρυθμη λειτουργία της. Διότι μια ανεξέλεγκτη εκτελεστική εξουσία είναι απόλυτα επικίνδυνη. Ακόμα πιο επικίνδυνοι, όμως, είναι οι θεσμοί που δεν αντιλαμβάνονται την ευθύνη τους. Θεσμοί που καθημερινά παρουσιάζονται ανεπαρκείς. Και επιβεβαιώνουν την αδυναμία τους να ανταποκριθούν στο ρόλο τους. Οδηγώντας τη Δημοκρατία μας σε βαθιά κρίση.
https://x.com/AntonisPolydoro
