Την ώρα που η αποσυμφόρηση του Νοσοκομείου Αθαλάσσας και η δημιουργία δομών στην κοινότητα προβάλλονται ως βασικές προϋποθέσεις για την επανένταξη των ασθενών, κάποιοι από αυτούς βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα διαφορετικό εμπόδιο: κοινότητες που δεν τους θέλουν. Το ζήτημα έθεσε ενώπιον της Επιτροπής Υγείας, ο Συνήγορος του Ασθενούς, Μάριος Χαραλαμπίδης, ζητώντας να ξεκαθαρίσει ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν τοπικές κοινωνίες αντιδρούν στη λειτουργία κοινοτικών δομών. Όπως ανέφερε, όλοι συμφωνούν στην ανάγκη δημιουργίας τέτοιων δομών, στην πράξη όμως, καταγράφονται αντιδράσεις στην παρουσία ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας. Μίλησε, μάλιστα, για υφιστάμενη δομή από την οποία, σύμφωνα με όσα ανέφερε, υπάρχει πρόθεση να απομακρυνθούν οι φιλοξενούμενοι.
«Θα παίζουμε τώρα να μετακινούμε αυτά τα άτομα από κοινότητα σε κοινότητα;», διερωτήθηκε, θέτοντας παράλληλα το ερώτημα ποιος έχει τελικά την ευθύνη να διασφαλίζει ότι μια δομή, από τη στιγμή που δημιουργείται, θα μπορεί και να συνεχίσει να λειτουργεί.
«Είναι ανεπιθύμητος»
Για τον Συνήγορο του Ασθενούς, το ζήτημα αγγίζει πρωτίστως την αξιοπρέπεια των ίδιων των ανθρώπων. «Είναι ωραία να λέμε για την αξιοπρέπεια αυτών των ανθρώπων, αλλά πώς νιώθει ένας άνθρωπος όταν λαμβάνει το μήνυμα ότι είναι ανεπιθύμητος;», διερωτήθηκε, σημειώνοντας ότι πρόκειται ακόμη και για κοινότητες που φιλοξενούν δικούς τους ανθρώπους.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα υπό το πρίσμα της συζήτησης για την αποσυμφόρηση της Αθαλάσσας και την ανάγκη ασθενείς που δεν χρειάζεται να παραμένουν στο νοσοκομείο, να μπορούν να συνεχίζουν την πορεία τους σε κατάλληλες δομές στην κοινότητα. Στη συζήτηση τονίστηκε, άλλωστε, ότι η υγειονομική και η κοινωνική φροντίδα δεν μπορούν να λειτουργούν αποκομμένες. Από πλευράς ΟΚΥπΥ αναγνωρίστηκε ότι υπάρχουν «γκρίζες ζώνες» με το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, με τον Οργανισμό να αναφέρει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συναντήσεις, προκειμένου να ξεκαθαρίσει ο τρόπος διαχείρισης αυτών των περιπτώσεων. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η ανάγκη διασύνδεσης του ψυχιατρικού νοσοκομείου με τις κοινοτικές δομές, ώστε ο ασθενής μετά την έξοδό του να μην μένει χωρίς συνέχεια στη φροντίδα και υποστήριξή του.
«Το κράτος είναι υπόλογο»
Στο ζήτημα των ευθυνών στάθηκε και ο αντιπρόεδρος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ), Άθως Γεωργίου, στρέφοντας τα πυρά του προς το κράτος. Όπως ανέφερε, το κράτος είναι υπόλογο για όσα δεν έκανε, την ώρα που γιατροί και άλλοι επαγγελματίες επωμίζονται ιατρική και νομική ευθύνη, αλλά και κοινωνική κατακραυγή, για προβλήματα που είναι δομικά, οργανωτικά και νομοθετικά. Έθεσε παράλληλα θέμα χρηματοδότησης, αναφέροντας ότι το 2026 η ψυχική υγεία λαμβάνει περίπου το 3%, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 6%, ενώ επέκρινε τα αργά αντανακλαστικά του κράτους και διερωτήθηκε τι έχει εφαρμοστεί στην πράξη από την Εθνική Στρατηγική για τη Ψυχική Υγεία. Ο κ. Γεωργίου αναφέρθηκε και στην καθυστέρηση περίπου έξι μηνών στην αντικατάσταση της διεύθυνσης των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, θέτοντας ευθέως το ερώτημα ποιος διοικεί τελικά τον τομέα. Ως παράδειγμα των ευθυνών που επωμίζονται οι γιατροί, μίλησε για ασθενή που μπορεί να παραμένει επί 20 ημέρες στο νοσοκομείο, ενώ ο γιατρός εξακολουθεί να φέρει την ευθύνη. Αναφέρθηκε ακόμη σε στατική μελέτη κτιρίου όπου εργάζονταν γιατροί, η οποία, κατά την τοποθέτησή του, κατέδειξε κίνδυνο κατάρρευσης, ενώ χρειάστηκαν μήνες για τη μετακίνησή τους. Οι γιατροί, τόνισε, αναλαμβάνουν την ευθύνη για τα δικά τους λάθη, όχι όμως για διοικητικές ανεπάρκειες. «Στο τέλος της ημέρας μιλούμε για ανθρώπους», κατέληξε.
