Στις 10 Μαΐου 2023, λεωφορείο που μετέφερε μαθητές σε σχολική εκδρομή έχασε δύο ρόδες εν κινήσει, στον αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας–Λάρνακας, κοντά στην έξοδο προς Αθηένου. Μία από τις ρόδες χτύπησε δεύτερο λεωφορείο, το οποίο επίσης μετέφερε μαθητές. Δεν υπήρξε τραυματισμός.
Στις 25 Μαΐου 2023, το θέμα έφτασε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Μεταφορών. Εκεί δεν συζητήθηκε ένα μεμονωμένο περιστατικό. Αναφέρθηκε ότι ρόδες είχαν ξαναφύγει από λεωφορεία εν κινήσει, ότι παρόμοιο περιστατικό είχε συμβεί και έξι μήνες προηγουμένως, αλλά και ότι τα τελευταία χρόνια είχαν καταγραφεί «τρεις–τέσσερις» περιπτώσεις φωτιάς σε εν κινήσει λεωφορεία και «δυο–τρεις» περιπτώσεις όπου έφυγαν λάστιχα. Η προειδοποίηση ήταν σαφής: την επόμενη φορά μπορεί να μην είμαστε τόσο τυχεροί.
Την 1η Δεκεμβρίου 2023, σχολικό λεωφορείο στην Αγλαντζιά πήρε φωτιά ενώ μετέφερε μαθητές. Η φωτιά ξέσπασε στο πίσω μέρος, στον χώρο της μηχανής, και επεκτάθηκε εσωτερικά. Ο οδηγός στάθμευσε έγκαιρα και οι μαθητές βγήκαν με ασφάλεια.
Στις 23 Σεπτεμβρίου 2025, μαθητικό λεωφορείο στη Χλώρακα πήρε φωτιά ενώ πλησίαζε στάση όπου ανέμεναν μαθητές για να μεταφερθούν στο Περιφερειακό Λύκειο Έμπας.
Στις 11 Μαρτίου 2026, φωτιά ξέσπασε σε λεωφορείο που βρισκόταν έξω από δημοτικό σχολείο στη Λεμεσό. Ο οδηγός αντιλήφθηκε τη φωτιά κατά την εκκίνηση και πρόλαβε να εξέλθει, ενώ το όχημα υπέστη εκτεταμένες ζημιές στον χώρο της μηχανής.
Αυτά δεν ήταν απλώς «περιστατικά». Ήταν προειδοποιήσεις, με τη χθεσινή έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, και κυρίως την απάντηση του Υπουργείου Μεταφορών στα ευρήματα της πρώτης, να επιβεβαιώνουν τη θέση ότι είναι από θαύμα που μέχρι στιγμής δεν έχουμε θρηνήσει θύματα.
Μεταξύ άλλων, η Ελεγκτική Υπηρεσία εντοπίζει ότι το 53% των σχολικών λεωφορείων δεν προσήλθε εμπρόθεσμα στον υποχρεωτικό έκτακτο τεχνικό έλεγχο, καθώς και ότι σχολικά λεωφορεία που είχαν ήδη κριθεί ακατάλληλα συνέχισαν να εκτελούν δρομολόγια μεταφοράς μαθητών χωρίς ισχύον πιστοποιητικό καταλληλότητας.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι όχημα που καλείται για έκτακτο τεχνικό έλεγχο και δεν παρουσιάζεται, χάνει την ισχύ του πιστοποιητικού καταλληλότητας μέχρι να ελεγχθεί και να κριθεί κατάλληλο. Ωστόσο, η πλήρης εφαρμογή του μέτρου δεν προχώρησε καθολικά. Στην απάντησή του, το Υπουργείο Μεταφορών επικαλέστηκε τον κίνδυνο παράλυσης της μαθητικής μεταφοράς. Με απλά λόγια, μπροστά στο ενδεχόμενο να μείνουν τα σχολεία χωρίς λεωφορεία, η ασφάλεια των παιδιών μπήκε σε δεύτερη μοίρα.
Τα μισά δεν ελέγχθηκαν
Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, η μαθητική μεταφορά στην Κύπρο εξυπηρετείται από πέραν των 600 λεωφορείων παγκύπρια. Μετά τα περιστατικά που είδαν το φως της δημοσιότητας το 2025, το Υπουργείο Μεταφορών απέστειλε, στις 22 Αυγούστου 2025, οδηγίες στους αναδόχους, ζητώντας όπως όλα τα λεωφορεία που θα χρησιμοποιούνταν για τη μαθητική υπηρεσία της σχολικής χρονιάς 2025–2026 υποβληθούν σε έκτακτο τεχνικό έλεγχο στα επαρχιακά γραφεία του Τμήματος Οδικών Μεταφορών.
Ο έλεγχος θα γινόταν σε δύο φάσεις. Πρώτα θα ελέγχονταν τα παλαιότερα λεωφορεία, ηλικίας 15 έως 19 ετών, μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2025. Στη δεύτερη φάση θα ελέγχονταν τα λεωφορεία ηλικίας μέχρι 14 ετών, με τελική προθεσμία την 28η Νοεμβρίου 2025. Το αποτέλεσμα ήταν αποκαλυπτικό: μέχρι την καταληκτική ημερομηνία δεν είχε προσέλθει για έλεγχο το 53% του στόλου. Δηλαδή, περισσότερα από τα μισά σχολικά λεωφορεία παρέμειναν εκτός του έκτακτου ελέγχου που το ίδιο το κράτος είχε κρίνει αναγκαίο. Σε καμία επαρχία δεν υπήρξε πλήρης συμμόρφωση. Η Λεμεσός κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό προσέλευσης, με 70%. Στη Λάρνακα προσήλθε το 49% των λεωφορείων, στη Λευκωσία το 35%, στην Πάφο το 34% και στην Αμμόχωστο μόλις το 29%.
Όσα ελέγχθηκαν, κόπηκαν
Η εικόνα έγινε ακόμη πιο προβληματική από τα αποτελέσματα των λεωφορείων που τελικά προσήλθαν για έλεγχο. Από αυτά, το 35% κρίθηκε ακατάλληλο στον πρώτο τεχνικό έλεγχο στα ΚΕΜΟ. Τα ποσοστά αποτυχίας διαφοροποιούνται ανά επαρχία, αλλά το γενικό συμπέρασμα παραμένει βαρύ. Στην Αμμόχωστο, το 76% των ελεγμένων λεωφορείων κρίθηκε ακατάλληλο. Στη Λάρνακα και στην Πάφο το ποσοστό αποτυχίας ανήλθε στο 47%, στη Λεμεσό στο 39%, ενώ στη Λευκωσία ήταν 8%.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνει, μάλιστα, ότι η πλειονότητα των λεωφορείων που προσήλθαν για έκτακτο έλεγχο προερχόταν από τον νεότερο στόλο των αναδόχων, παρά την οδηγία για προτεραιοποίηση των παλαιότερων οχημάτων. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική εικόνα για την κατάσταση του παλαιότερου στόλου ενδέχεται να είναι ακόμη πιο ανησυχητική.
Πέρασαν ΙΚΤΕΟ, κόπηκαν στα ΚΕΜΟ
Ένα από τα σοβαρότερα ευρήματα αφορά την αξιοπιστία των ελέγχων στα ιδιωτικά κέντρα τεχνικού ελέγχου οχημάτων. Η Ελεγκτική καταγράφει ότι 19% των σχολικών λεωφορείων που κρίθηκαν ακατάλληλα στα ΚΕΜΟ είχαν προηγουμένως περάσει επιτυχώς από ΙΚΤΕΟ. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δύο έλεγχοι έγιναν σε εξαιρετικά κοντινό χρονικό διάστημα, ακόμη και μέσα σε μία εβδομάδα, ενώ η διαφορά στα χιλιόμετρα ήταν ελάχιστη. Το εύρημα δημιουργεί ευθέως ερωτήματα για το επίπεδο αυστηρότητας, την ποιότητα και την αξιοπιστία των ιδιωτικών τεχνικών ελέγχων.
Η Ελεγκτική υπενθυμίζει ότι ο έφορος Μηχανοκίνητων Οχημάτων έχει τη δυνατότητα να ανακαλέσει προσωρινά ή μόνιμα την άδεια λειτουργίας ΙΚΤΕΟ, σε περιπτώσεις παραβίασης υποχρεώσεων ή μη ορθής καταχώρισης στοιχείων ελέγχου. Ζητά, συνεπώς, ενημέρωση κατά πόσο το υπουργείο προτίθεται να διερευνήσει τις συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Η απάντηση του υπουργείου
Στην απάντησή του, το Υπουργείο Μεταφορών αναφέρει ότι το Τμήμα Οδικών Μεταφορών προχώρησε σε σειρά ενεργειών για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης των αναδόχων, περιλαμβανομένων οδηγιών, ελέγχων και επιβολής ποινών σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.
Ωστόσο, το κρίσιμο σημείο της απάντησης βρίσκεται αλλού. Το υπουργείο αναφέρει ότι η άμεση και καθολική αναστολή των πιστοποιητικών καταλληλότητας για όσα λεωφορεία δεν είχαν παρουσιαστεί στον έλεγχο, θα οδηγούσε πρακτικά σε παράλυση της μαθητικής μεταφοράς, με σοβαρές λειτουργικές και κοινωνικές συνέπειες. Με άλλα λόγια, η πολιτεία γνώριζε ότι η αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας θα άφηνε εκτεθειμένο το σύστημα μαθητικών μεταφορών. Αντί, όμως, να έχει προηγουμένως διασφαλίσει ότι υπάρχει επαρκής και ασφαλής στόλος, βρέθηκε να διαχειρίζεται το πρόβλημα όταν αυτό είχε ήδη γίνει κίνδυνος.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία ζητά ουσιαστικές και αποτρεπτικές κυρώσεις στα ΙΚΤΕΟ όπου διαπιστώνονται ανεπαρκείς έλεγχοι, συνέπειες για τις ανάδοχες εταιρείες που δεν συμμορφώθηκαν, άμεση απόσυρση κάθε ακατάλληλου λεωφορείου και εντατικοποίηση των οδικών ελέγχων, ιδιαίτερα στην αρχή της σχολικής χρονιάς.
«Καμία δικαιολογία για αμέλεια»
Η έκθεση της ΕΥ έφερε, όπως ήταν αναμενόμενο, την έντονη αντίδραση των οργανωμένων γονέων, με την Παγκύπρια Συνομοσπονδία Γονέων Μέσης Εκπαίδευσης να εκφράζει έντονη ανησυχία. Κάνει λόγο για κατάσταση που «αγγίζει τα όρια του εμπαιγμού» και ζητά από το Υπουργείο Μεταφορών να προχωρήσει σε διαδικασίες επιβολής αποκλεισμών και ποινών σε όσους έχουν παρανομήσει. Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι «η ασφάλεια των μαθητών δεν πρόκειται να γίνει ποτέ παιχνίδι» και πως δεν θα μείνει απαθής απέναντι σε μια κατάσταση που, όπως αναφέρει, θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των παιδιών.
