Τα σχολεία εκπέμπουν SOS – 469 λυόμενες αίθουσες και ελλείψεις παντού

Περίπου 469 λυόμενες αίθουσες, ελλείψεις σε αθλητικές εγκαταστάσεις και προβλήματα προσβασιμότητας και ασφάλειας στα σχολεία τέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίασης της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας την Τετάρτη. Βουλευτές και εκπρόσωποι φορέων ζήτησαν αυξημένη χρηματοδότηση, ενίσχυση των Τεχνικών Υπηρεσιών και μακροπρόθεσμο προγραμματισμό, ενώ συζητήθηκαν και τα πιστοποιητικά καταλληλότητας των σχολικών μονάδων.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρύσανθος Σαββίδης, παρουσίασε τρία βασικά ζητήματα: την έλλειψη σχολικών μονάδων, τις αθλητικές υποδομές και την προσβασιμότητα για παιδιά με αναπηρίες ή κινητικές δυσκολίες. Ανέφερε ότι οι περίπου 469 λυόμενες αίθουσες αντιστοιχούν, με ενδεικτικό υπολογισμό, στις ανάγκες περίπου 20 νέων σχολείων, ενώ το πρόβλημα αναμένεται να ενταθεί στην Προδημοτική Εκπαίδευση λόγω της περαιτέρω μείωσης του ορίου ηλικίας εισαγωγής.

Για τις αθλητικές εγκαταστάσεις, σημείωσε ότι ακόμη και αθλητικά σχολεία δεν διαθέτουν τους αναγκαίους χώρους και ότι ορισμένα γήπεδα είναι ουσιαστικά «χωράφια». Αναφέρθηκε επίσης σε προβλήματα με ράμπες, ανελκυστήρες, προσβάσιμες τουαλέτες και την πρόσβαση σε όλους τους χώρους. Ο κ. Σαββίδης είπε ότι ζητήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας πλήρης και αναλυτικός κατάλογος των σχολείων με πιστοποιητικό καταλληλότητας, τονίζοντας ότι προτεραιότητα είναι η ασφάλεια των παιδιών και ότι απαιτούνται χρονοδιαγράμματα και σχεδιασμός, πέρα από την καταγραφή των προβλημάτων.

Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Πρόδρομος Αλαμπρίτης είπε ότι μαθητές και εκπαιδευτικοί χρειάζονται σύγχρονες, ασφαλείς και ανθρώπινες υποδομές, από κλιματιστικά και ενεργειακή αναβάθμιση έως την αντικατάσταση παλαιών ή επικίνδυνων εγκαταστάσεων και την αναβάθμιση των αθλητικών χώρων. Ανέφερε ότι οι λυόμενες αίθουσες καλύπτουν σε αρκετές περιπτώσεις μόνιμες ανάγκες και ότι υπάρχουν καταγγελίες για εισροή νερού κατά τις βροχές. Ως καθοριστικά ζητήματα έθεσε την αύξηση του προϋπολογισμού και την αντιμετώπιση της υποστελέχωσης των Τεχνικών Υπηρεσιών, ώστε να επιταχυνθούν οι κατασκευές, οι συντηρήσεις και οι αναβαθμίσεις.

Ο κ. Αλαμπρίτης ζήτησε ακόμη ενημέρωση για την αντισεισμική αναβάθμιση των σχολείων, τους ελέγχους ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων και της Πυροσβεστικής, καθώς και για την ποιότητα του νερού. Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Μιχάλης Κουνούνης αναφέρθηκε στις ελλείψεις κατάλληλων κλειστών χώρων και παρκέ, συνδέοντάς τες με θέματα υγείας και τραυματισμών των μαθητών. Είπε ότι, ενώ άλλοι τομείς της Παιδείας έχουν αναπτυχθεί, ο σχολικός αθλητισμός έχει μείνει στάσιμος και έθεσε το ενδεχόμενο συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα σε ορισμένα έργα.

Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Νικολέττα Κωνσταντίνου ζήτησε ενημέρωση για τη μεθοδολογία καθορισμού των προτεραιοτήτων στα έργα και για το κατά πόσο υπάρχει σχετικός πίνακας. Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Ανδρέας Κωνσταντίνου αναφέρθηκε στις αυξημένες ανάγκες λόγω της αύξησης των εγγραφών μαθητών και στις αλλαγές που αναμένεται να επιφέρει η υπαγωγή των σχολικών εφορειών στους δήμους, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του 2029.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστοφίδης απέδωσε την κατάσταση των σχολικών υποδομών σε πολιτικές αποφάσεις προηγούμενων χρόνων. Ανέφερε ότι για το 2027 προβλέπεται για τις Τεχνικές Υπηρεσίες ποσό ελαφρώς χαμηλότερο από εκείνο του 2011, παρότι, όπως είπε, το κατασκευαστικό κόστος έχει περίπου διπλασιαστεί. Πρόσθεσε ότι επί σειρά ετών ο προϋπολογισμός επέτρεπε ουσιαστικά την κάλυψη μόνο των απολύτως απαραίτητων αναγκών και υποστήριξε ότι χωρίς ουσιαστική αύξηση του κονδυλίου και της χρηματοδότησης των σχολικών εφορειών τα προβλήματα θα συνεχιστούν.

Ο κ. Χριστοφίδης εξέφρασε ανησυχία για το χαμηλό ποσοστό σχολείων με πιστοποιητικό καταλληλότητας και χαρακτήρισε τις λυόμενες αίθουσες «μάστιγα», σημειώνοντας ότι αρκετές είναι προβληματικές ή περιορίζουν τον ελεύθερο χώρο των μαθητών. Αμφισβήτησε επίσης τον ισχυρισμό ότι καλύπτεται με κλιματιστικά το 95% των σχολείων, καθώς, όπως είπε, σε αρκετές μονάδες υπάρχουν κλιματιστικά που δεν μπορούν να λειτουργήσουν. Κατά την άποψή του, τα στοιχεία των σχολικών εφορειών αποτυπώνουν καλύτερα την πραγματικότητα.

Η βουλευτής του ΑΚΕΛ Αναστασία Χάσικου είπε ότι οι επισκέψεις σε σχολεία καταδεικνύουν μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις πραγματικές ανάγκες και στον ρυθμό των αναβαθμίσεων. Ζήτησε σαφή εικόνα για τα σχολεία που χρειάζονται άμεσα έργα και για όσα περιμένουν επί χρόνια, καθώς και αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων σχολικών εφορειών και Τεχνικών Υπηρεσιών. Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Εφραίμ Χρίστου ανέφερε ότι απουσιάζει η πρόβλεψη από τη στρατηγική του Υπουργείου, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου αυξάνεται σημαντικά ο πληθυσμός χωρίς ανάλογη ανάπτυξη σχολικών υποδομών. Μίλησε επίσης για ανεπαρκείς πόρους προς τις σχολικές εφορείες και για παρεμβάσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι προσωρινές επιδιορθώσεις αντί ολοκληρωμένων λύσεων.

Ο βουλευτής του ΕΛΑΜ Πόλυς Ανωγυριάτης αναφέρθηκε σε εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για ζητήματα ασφάλειας, υγείας και κλιματιστικών, σημειώνοντας ότι σχετικά προβλήματα εξακολουθούν να καταγράφονται παρά τις εξελίξεις και τη χρηματοδότηση από το 2024. Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Πανίκος Λεωνίδου ζήτησε πιο ουσιαστική και παραγωγική αντιμετώπιση των προβλημάτων προς όφελος των παιδιών. Έκανε λόγο για επεκτάσεις χωρίς επαρκή προγραμματισμό και για περιοχές όπου η ανάγκη νέων σχολείων έχει τεθεί εδώ και χρόνια χωρίς να έχει επιλυθεί.

Ο βουλευτής του ΑΛΜΑ Οδυσσέας Μιχαηλίδης είπε ότι το κράτος οφείλει να διασφαλίσει πως ο υλικοτεχνικός εξοπλισμός των σχολείων θα βρίσκεται στα υψηλότερα δυνατά πρότυπα. Χαρακτήρισε αδιανόητο να διαθέτουν ιδιωτικά σχολεία πολύ καλύτερο εξοπλισμό από τα δημόσια και ανέφερε ότι δημόσια σχολεία που αποτελούν πρότυπα αποδεικνύουν πως, όταν υπάρχει πολιτική βούληση, το κράτος μπορεί να αναβαθμίσει το δημόσιο σχολείο στο επίπεδο που του αξίζει. Πρόσθεσε ότι λείπει το όραμα και ζήτησε ενημέρωση για το πόσα σχολεία ανταποκρίνονται στα πρότυπα του Υπουργείου Παιδείας. Ο βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας Δημήτρης Μπάρος έκανε λόγο για «ευθυνοφοβία» και ζήτησε ανάληψη ευθυνών, ώστε τα προβλήματα να επιλύονται άμεσα.

Εκ μέρους του Υπουργείου Παιδείας, ο Προϊστάμενος του Γραφείου Πολιτικής Άμυνας, Ασφάλειας και Υγείας Ηλίας Μαρκάτζιης ανέφερε ότι υπάρχουν μηχανισμοί εντοπισμού κινδύνων και ότι στα σχολεία λειτουργούν Επιτροπές Ασφάλειας και Υγείας, οι οποίες πρέπει να διενεργούν ελέγχους. Η Ιωάννα Χρίστου, εκ μέρους των Τεχνικών Υπηρεσιών του ΥΠΑΝ, είπε ότι οι υπηρεσίες ενεργούν άμεσα όταν υπάρχει επείγουσα ανάγκη ασφάλειας, ενώ οι αναβαθμίσεις και επεκτάσεις γίνονται με βάση τους διαθέσιμους προϋπολογισμούς. Ανέφερε ότι οι Τεχνικές Υπηρεσίες έχουν περίπου 30 εργαζομένους, ενώ θα έπρεπε να έχουν 60.

Εκπρόσωποι σχολικών εφορειών έθεσαν ζητήματα ανεπαρκούς χρηματοδότησης, συντήρησης και αναβάθμισης κτιριακών και αθλητικών εγκαταστάσεων, ζητώντας σαφή ιεράρχηση των έργων ανάλογα με την επικινδυνότητα και τον βαθμό επείγοντος. Αναφέρθηκαν στο κόστος συντήρησης, στην έκδοση πιστοποιητικών καταλληλότητας και στους ελέγχους των εγκαταστάσεων κλιματισμού, επισημαίνοντας ότι οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν πάντοτε.

Η Πρόεδρος της ΠΟΕΔ Μύρια Βασιλείου ζήτησε αναβάθμιση των σχολικών υποδομών και έθεσε ζητήματα ειδικής εκπαίδευσης, προσβασιμότητας, υπερπληθυσμού και λυόμενων αιθουσών. Ανέφερε ότι αίθουσες και εργαστήρια αλλάζουν χρήση για να καλυφθούν ανάγκες και ότι οι λυόμενες αίθουσες έχουν περιορίσει σε αρκετές περιπτώσεις τους χώρους παιχνιδιού των παιδιών. Πρόσθεσε ότι ο στόχος για τα κλιματιστικά παραμένει σε εκκρεμότητα και ότι τα δημόσια σχολεία θα έπρεπε να αποτελούν πρότυπο.

Ο Πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου χαρακτήρισε σημαντικότερο ζήτημα την ασφάλεια μαθητών και προσωπικού. Είπε ότι η Οργάνωση μπορεί να συμβάλει στην καταγραφή των προβλημάτων, σημειώνοντας ωστόσο πως η διαδικασία δεν πρέπει να περιοριστεί στην καταγραφή. Ο ΓΓ της ΟΛΤΕΚ Λένος Λοΐζου ανέφερε ότι τα προβλήματα είναι κοινά στις σχολικές μονάδες και ζήτησε αύξηση του κρατικού προϋπολογισμού για την εκπαίδευση, με ιδιαίτερη αναφορά στις ανάγκες της Τεχνικής Εκπαίδευσης.

Εκπρόσωποι των Παγκύπριων Συνομοσπονδιών Γονέων ανέφεραν ότι στη Μέση Εκπαίδευση υπάρχουν παγκύπρια 69 λυόμενες αίθουσες και στη Δημοτική και Προδημοτική περίπου 400, επισημαίνοντας ότι η προσωρινή λύση έχει σε πολλές περιπτώσεις καταστεί μόνιμη. Έδωσαν έμφαση στην ανάγκη πιστοποιητικών καταλληλότητας, στη χρηματοδότηση, καθώς και σε ζητήματα σχολικών αυλών, στεγάστρων, ειδικής εκπαίδευσης και παροχής νερού. Ανέφεραν ακόμη ότι οι λυόμενες αίθουσες περιορίζουν τον χώρο που έχουν τα παιδιά για παιχνίδι και άθληση.

Πηγή: ΚΥΠΕ