Αλλαγές στον τρόπο που αδειοδοτούνται, λειτουργούν και ελέγχονται οι δομές και τα πρόσωπα που αναλαμβάνουν τη φροντίδα παιδιών φέρνει το νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Το προτεινόμενο πλαίσιο επιχειρεί να καλύψει ένα σημαντικό θεσμικό κενό, φέρνοντας κάτω από ενιαίους κανόνες τους βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς, τα κέντρα δημιουργικής απασχόλησης παιδιών (ΚΔΑΠ), τους φροντιστές παιδιών και τις μονάδες παιδικής προστασίας και φροντίδας. Στόχος είναι να καθοριστούν με σαφήνεια οι όροι εγγραφής και λειτουργίας, οι προδιαγραφές ασφάλειας, οι απαιτήσεις στελέχωσης και οι μηχανισμοί ελέγχου.
Για πρώτη φορά ρυθμίζονται κάτω από τον ίδιο νόμο τέσσερις διαφορετικές μορφές παιδικής φροντίδας: οι βρεφικοί ή/και παιδικοί σταθμοί, τα κέντρα δημιουργικής απασχόλησης παιδιών, οι φροντιστές παιδιών και οι μονάδες παιδικής προστασίας και φροντίδας. Το νομοσχέδιο καθορίζει τις διαδικασίες εγγραφής, λειτουργίας και ελέγχου, προβλέπει τήρηση και δημοσίευση μητρώων, απαγόρευση λειτουργίας χωρίς εγγραφή, γενικές υποχρεώσεις για ιδιοκτήτες και εγκεκριμένα πρόσωπα αλλά και διαδικασίες απόρριψης αίτησης, ακύρωσης πιστοποιητικού και ιεραρχικής προσφυγής. Το πλαίσιο δεν μένει στις γενικές αρχές. Συνοδεύεται από ξεχωριστούς κανονισμούς για σταθμούς, κέντρα δημιουργικής απασχόλησης και φροντιστές παιδιών, οι οποίοι αναλύουν τη λειτουργία τους σε επίπεδο χώρων, εξοπλισμού, στελέχωσης, υγείας, ασφάλειας, αρχείων και καθημερινής φροντίδας. Στους σταθμούς και στα ΚΔΑΠ, για παράδειγμα, οι κανονισμοί περιλαμβάνουν ειδικά μέρη για τα υποστατικά, τον εξοπλισμό, την ασφάλεια και τη συντήρηση, καθώς και ξεχωριστές ενότητες για το προσωπικό, την ευημερία των παιδιών και την τήρηση αρχείων.
Άδειες και προδιαγραφές
Σημαντικές αλλαγές καταγράφονται στο κομμάτι της αδειοδότησης. Για σταθμούς και κέντρα δημιουργικής απασχόλησης, κάθε αίτηση εγγραφής και λειτουργίας θα πρέπει να συνοδεύεται από αρχιτεκτονικό σχέδιο με τις διαστάσεις όλων των χώρων, πιστοποιητικό πολεοδομικής άδειας, άδεια οικοδομής, αίτηση τελικής έγκρισης για χρήση του κτηρίου, πιστοποιητικά καταλληλότητας για τη στατική ασφάλεια, την πυρασφάλεια, τον υγειονομικό έλεγχο και την ηλεκτρική εγκατάσταση, καθώς και έκθεση ελέγχου ανελκυστήρα όπου υπάρχει. Μαζί με αυτά, απαιτείται και γραπτή εκτίμηση κινδύνων για όλους τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, καθώς και γραπτή δήλωση του αιτητή ότι θα εφαρμόζει τα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα που προκύπτουν από αυτήν.
Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνονται και τα δικαιολογητικά για το διευθύνον πρόσωπο και το προτεινόμενο προσωπικό. Οι κανονισμοί ζητούν αποδεικτικά για τα προσόντα, αντίγραφα δελτίων ταυτότητας, πρωτότυπα ιατρικά πιστοποιητικά για μη ύπαρξη μεταδοτικών και μολυσματικών ασθενειών και, όπου απαιτείται, πιστοποιητικά ψυχικής καταλληλότητας. Με τον τρόπο αυτό, η έγκριση μιας δομής δεν συνδέεται μόνο με το κτήριο αλλά και με τα πρόσωπα που αναλαμβάνουν την ευθύνη των παιδιών.
Οι ίδιοι οι κανονισμοί για σταθμούς και ΚΔΑΠ επεκτείνονται και σε μια μεγάλη γκάμα λειτουργικών λεπτομερειών, όπως μεταφορά παιδιών, εξωτερικούς χώρους, αίθουσες απασχόλησης, διευθετήσεις ύπνου, χώρους υγιεινής, κουζίνα, θερμοκρασία, φωτισμό, υδατοπρομήθεια, παιχνίδια, καθαριότητα, κιβώτιο πρώτων βοηθειών και σύστημα κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης. Παράλληλα, καθορίζονται η στελέχωση και η αναλογία παιδιών, τα προσόντα του διευθύνοντος προσώπου και του προσωπικού, τα καθήκοντα, η επιμόρφωση και η δυνατότητα απομάκρυνσης μέλους του προσωπικού από τα καθήκοντά του.
Κανόνες για φροντιστές
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στους φροντιστές παιδιών, δηλαδή στη φροντίδα που παρέχεται στην κατοικία του προσώπου που αναλαμβάνει τα παιδιά. Οι νέοι κανονισμοί ορίζουν σαφή αριθμητικά όρια. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι κάθε κατ' οίκον βρεφοκόμος μπορεί να φροντίζει μέχρι τρία βρέφη κάτω των 22 μηνών ή μέχρι έξι νήπια άνω των 22 μηνών, ενώ προβλέπονται και συγκεκριμένοι μικτοί συνδυασμοί βρεφών και νηπίων. Στον επιτρεπόμενο αριθμό συνυπολογίζονται και τα παιδιά του ίδιου του φροντιστή. Παράλληλα, στην ίδια κατοικία δεν θα επιτρέπεται να εργάζονται δύο ή περισσότερα πρόσωπα ως φροντιστές παιδιών με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο αριθμός των παιδιών πέρα από τα προβλεπόμενα όρια.
Οι απαιτήσεις επεκτείνονται και στην ίδια την κατοικία. Οι κανονισμοί προβλέπουν κατάλληλο φυσικό φωτισμό και αερισμό, επαρκείς χώρους, ασφαλή επίπλωση και εξοπλισμό και μέτρα προστασίας όταν χρησιμοποιούνται όροφοι. Καθορίζουν ακόμη την υποχρέωση ύπαρξης δύο πυροσβεστήρων, ενός νερού και ενός διοξειδίου του άνθρακα, με ετήσια πιστοποίηση καταλληλότητας, καθώς και την υποχρέωση για πόσιμο διασωληνωμένο νερό, του οποίου η μικροβιολογική ποιότητα θα πρέπει να αποδεικνύεται κάθε χρόνο με αναλύσεις από διαπιστευμένα χημικά εργαστήρια. Στους κανονισμούς για τους φροντιστές περιλαμβάνονται επίσης πρόνοιες για τον εξωτερικό χώρο, το δωμάτιο απασχόλησης, τις διευθετήσεις ύπνου, τους χώρους υγιεινής, την κουζίνα, τα έπιπλα, τα παιχνίδια, τις σταθερές θερμοκρασίες, την καθαριότητα, την ασφάλεια των χώρων, το κιβώτιο πρώτων βοηθειών, τα κατοικίδια και το σύστημα κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης.
