Σειρά λύσεων στην ανεπαρκή οργάνωση της επισκεψιμότητας στο Δασικό Πάρκο Ακάμα, αλλά και σε διαχρονικές παθογένειες σε σχέση με την κατάλληλη διαχείριση των επισκεπτών, επιχειρεί να δώσει ο αναθεωρημένος σχεδιασμός των υποδομών πληροφόρησης και αναψυχής (κόμβοι) που προωθεί το Τμήμα Δασών. Σε εξέλιξη -μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου- βρίσκεται ο σχετικός διαγωνισμός, στους όρους του οποίου παρέχεται σημαντική πληροφόρηση για τα αυστηρά πλαίσια που θα κινηθεί ο επανασχεδιασμός από την ομάδα μελετητών-μηχανικών του αναδόχου. Υπηρεσίες, όπως αναψυκτήρια, καντίνα, χώροι υγιεινής, σταθμοί πληροφόρησης, χώροι στάθμευσης και σκίαστρα, τίθενται κάτω από σαφείς περιορισμούς, μετά από εκτενή περίοδο παγοποίησης των έργων και διεργασιών, λόγω των αντιδράσεων που προκάλεσαν οι αρχικές αδυναμίες.
Κεντρική φιλοσοφία της αναθεώρησης, τόσο για τους κόμβους όσο και για άλλες πτυχές των έργων στον Ακάμα (οδικό δίκτυο, υδραυλικά έργα – τοίχοι αντιστήριξης κ.ά.), η οποία προέκυψε μετά από αποφάσεις του Υπουργικού και τη σχετική Έκθεση Συμμόρφωσης της Περιβαλλοντικής Αρχής (Αύγουστος 2025), είναι ο δραστικός περιορισμός των ανθρώπινων παρεμβάσεων και η ουσιαστική μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των έργων.
Από 14 σε 6
Υπενθυμίζεται ότι ο σχεδιασμός του 2021 προέβλεπε τη δημιουργία 14 συνολικά κόμβων πληροφόρησης και αναψυχής, με εκτεταμένες υποδομές, οι οποίες προκάλεσαν αντιδράσεις. Στον αναθεωρημένο σχεδιασμό οι κόμβοι μειώνονται σε 6, με βασική αρχή, όπως τονίζεται ρητά στους όρους εντολής του διαγωνισμού, να είναι συναρμολογούμενοι, αρθρωτοί και χαμηλού αποτυπώματος. Δηλαδή, κάθε υποδομή «να δύναται να κατασκευάζεται εκτός εργοταξίου, να περιλαμβάνει όλες τις αναγκαίες υπηρεσίες (αποχετευτική εγκατάσταση, υδραυλική εγκατάσταση, ηλεκτρολογική εγκατάσταση, αυτόνομο φωτοβολταϊκό σύστημα παροχής ηλεκτρισμού όπου δεν υπάρχει παροχή από την ΑΗΚ, φωτοβολταϊκό σύστημα για διασύνδεση με το δίκτυο της ΑΗΚ για εξοικονόμηση ενέργειας εκεί όπου υπάρχει σύνδεση κ.λπ.), να μεταφέρεται και να συναρμολογείται ταχέως επί τόπου, με ελάχιστη επέμβαση στο φυσικό έδαφος και με δυνατότητα μετακίνησης ή απομάκρυνσης, όπου αυτό είναι πρακτικά εφικτό».
Συγκεκριμένα, οι έξι κόμβοι θα δημιουργηθούν στις τοποθεσίες Άσπρος Ποταμός, Άβακας, Νότιος Κόλπος Λάρα, Σμηγιές, Λουτρά της Αφροδίτης και Φοντάνα Αμορόζα. Στο μεταξύ, το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών, προχώρησε στην υλοποίηση του Κέντρου ενημέρωσης για τις θαλάσσιες χελώνες στην Περιοχή του Βόρειου Κόλπου της Λάρας. Σε σχέση με τις πύλες εισόδου του Πάρκου, στο παρόν στάδιο δεν θα προχωρήσει η υλοποίησή τους, όπως πληροφόρησε τον «Π» το Τμήμα Δασών. Το θέμα θα επανεξεταστεί μετά τη λειτουργία του Πάρκου.
Ενιαίο σύστημα υποδομών χαμηλού περιβαλλοντικού - κατασκευαστικού αποτυπώματος, με κοινή σχεδιαστική, μορφολογική και τεχνική λογική.
Υπηρεσίες ανά κόμβο
Απομονώνοντας μία-μία τις έξι υποδομές αναψυχής και πληροφόρησης (κόμβοι), είναι ξεκάθαρο ότι το Τμήμα Δασών προτείνει συγκεκριμένες υπηρεσίες, διαφορετικές για κάθε περίπτωση. Ενδεικτικά, στον Άβακα προωθείται κινητή καντίνα παρά αναψυκτήριο, ενώ κανένα από τα δύο σε Σμηγιές και Φοντάνα Αμορόζα. Επίσης, σε αυτούς τους δύο κόμβους δεν θα υπάρχουν χώροι υγιεινής. Ακολουθούν οι υπηρεσίες ανά κόμβο:
Άσπρος ποταμός: Νέος χώρος στάθμευσης, χώροι υγιεινής, σταθμός πληροφόρησης/σημείο πληροφόρησης, ποδηλατοστάσιο (10 ιδιωτικά/10 ενοικίασης), αναψυκτήριο με κατάστημα «σουβενίρ», σημείο παρατήρησης θέας, σκίαστρο για προστασία από τον ήλιο, στέγαστρο για προστασία από βροχή, στάση για οχήματα (Shuttle bus) διακίνησης κοινού στο Πάρκο κατά τους μήνες αιχμής - Μάιος-Οκτώβριος (υφιστάμενος χώρος), στάση λεωφορείων δημόσιας συγκοινωνίας (υφιστάμενος χώρος) και γραφεία, τα οποία θα εγκατασταθούν σε παρακείμενο χώρο πλησίον των υποδομών.
Άβακας: Υφιστάμενος χώρος στάθμευσης (θα διαμορφωθεί), υφιστάμενοι χώροι υγιεινής, σταθμός πληροφόρησης/σημείο πληροφόρησης, ποδηλατοστάσιο (10 ιδιωτικά), κινητή καντίνα, σκίαστρο για προστασία από τον ήλιο, στέγαστρο για προστασία από βροχή και στάση για οχήματα διακίνησης κοινού στο Πάρκο - Shuttle bus.
Νότιος κόλπος Λάρας: Χώρος στάθμευσης (έχει δημιουργηθεί), χώροι υγιεινής, σταθμός πληροφόρησης/σημείο πληροφόρησης, ποδηλατοστάσιο (10 ιδιωτικά), αναψυκτήριο με κατάστημα «σουβενίρ», σημείο παρατήρησης θέας, σκίαστρο για προστασία από τον ήλιο, στέγαστρο για προστασία από βροχή και στάση για οχήματα διακίνησης κοινού στο Πάρκο - Shuttle bus (υφιστάμενος χώρος).
Λουτρά Αφροδίτης: Υφιστάμενος χώρος στάθμευσης (θα διαμορφωθεί), υφιστάμενοι χώροι υγιεινής, σταθμός πληροφόρησης/σημείο πληροφόρησης, ποδηλατοστάσιο (10 ιδιωτικά/10 ενοικίασης), αναψυκτήριο με κατάστημα «σουβενίρ» (υφιστάμενος χώρος), σκίαστρο για προστασία από τον ήλιο, στάση για οχήματα διακίνησης κοινού στο Πάρκο - Shuttle bus και στάση λεωφορείων δημόσιας συγκοινωνίας.
Σμηγιές: Υφιστάμενος χώρος στάθμευσης (θα διαμορφωθεί), σταθμός πληροφόρησης/σημείο πληροφόρησης, ποδηλατοστάσιο (10 ιδιωτικά) και στάση για οχήματα διακίνησης κοινού στο Πάρκο - Shuttle bus.
Φοντάνα Αμορόζα: Νέος χώρος στάθμευσης μέχρι 5 θέσεις, σταθμός πληροφόρησης/σημείο πληροφόρησης, ποδηλατοστάσιο (10 ιδιωτικά), στέγαστρο για προστασία από βροχή και στάση για οχήματα διακίνησης κοινού στο Πάρκο - Shuttle bus.
Υπό αυστηρούς περιορισμούς υπηρεσίες, όπως αναψυκτήρια, καντίνα, χώροι υγιεινής, σταθμοί πληροφόρησης και σκίαστρα.
Υποχρεωτικές αρχές
Το Τμήμα Δασών τονίζει, μεταξύ άλλων, ότι υποχεωτικά οι υποδομές θα έχουν πρωτίστως διαχειριστικό και προστατευτικό χαρακτήρα και θα τεκμηριώνονται ως μέσο οργάνωσης της επισκεψιμότητας, προστασίας του χώρου, μείωσης των πιέσεων και βελτίωσης της ασφάλειας. Την ίδια ώρα η αισθητική ένταξη στο τοπίο θα υπηρετεί τη διακριτικότητα, τη λειτουργικότητα και τη συμβατότητα με τον χαρακτήρα της περιοχής, χωρίς υπερβολική αρχιτεκτονική προβολή. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις θα περιορίζονται στα απολύτως αναγκαία στοιχεία ως προς τον αριθμό, το μέγεθος, τη μορφή και τη χωροθέτηση.
Σε τρία χρόνια η παράδοση έξι κόμβων - Το 2028 η ολοκλήρωση οδικού δικτύου
Η διάρκεια του έργου, από την προμελέτη μέχρι την κατασκευή-παράδοση, είναι 160 εβδομάδες από την έναρξη υλοποίησης της σύμβασης, χωρίς να συνυπολογίζονται οι θερινές διακοπές. Συνεπώς, αναμένεται να ολοκληρωθεί σε τρία περίπου χρόνια.
Η εκτιμώμενη αξία επανασχεδιασμού των κόμβων είναι €180.000 (χωρίς Φ.Π.Α.), ενώ η αξία οικοδομικού έργου €3 εκατ. (χωρίς Φ.Π.Α.). Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027», με συγχρηματοδότηση της ΕΕ.
Τα έργα βελτίωσης οδικού δικτύου (Α', Β', Γ' Φάση) αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2028. Για την Α' Φάση έχουν ετοιμαστεί έγγραφα προκήρυξης διαγωνισμού. Μετά την εξασφάλιση εγκρίσεων από αρμόδιες Αρχές, το Τμήμα Δασών θα προχωρήσει σε προκήρυξη. Στο παρόν στάδιο, σημειώνει, δεν μπορεί να καθοριστεί ο ακριβής χρόνος έναρξης εργασιών.
Όσον αφορά την αξιολόγηση των υδραυλικών έργων στην περιοχή του Άβακα, η υλοποίηση της σύμβασης τρέχει με γρήγορους ρυθμούς. Έχει κατατεθεί η προμελέτη, η οποία τυγχάνει επεξεργασίας από ομάδα του Τμήματος Δασών σε συνεργασία με το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων. Η αξιολόγηση, όπως εκτιμούν, θα ολοκληρωθεί εντός Σεπτεμβρίου.
Την ίδια ώρα εκκρεμεί και η κήρυξη φυσικού αποθέματος και μικροαποθεμάτων. Για αυτά τα δύο ακολουθείται διαφορετική διαδικασία, βάσει της δασικής νομοθεσίας. Και για τις δύο όμως διαδικασίες θα κληθεί το Δασικό Συμβουλευτικό Σώμα, για να λάβει αποφάσεις και να στείλει εισηγήσεις στον Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, προτού καταθέσει το τελικό κείμενο στο Υπουργικό Συμβούλιο. Η εν λόγω διαδικασία τη δεδομένη στιγμή τρέχει και, όπως αναφέρει το Τμήμα, εντός Νοεμβρίου αναμένεται να συγκληθεί το Δασικό Συμβουλευτικό Σώμα.
Στο μεταξύ, έχουν προσληφθεί 16 παρκοφύλακες για φύλαξη του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα. Σύμφωνα με το Τμήμα Δασών, αυτή την περίοδο πραγματοποιείται η εκπαίδευσή τους, ώστε να μπορέσουν το συντομότερο δυνατό να αναλάβουν υπηρεσία στο πεδίο.
