Σαφάρι για αναζήτηση υποψηφίου νίκης - Έθεσε το πλαίσιο η ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του ΑΚΕΛ

 Το ΑΚΕΛ, με τη χθεσινή ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής, εγκαινιάζει επισήμως την εσωτερική του προσπάθεια αναζήτησης όχι μόνο υποψηφίου τον οποίο θα μπορέσει υπό τις περιστάσεις να στηρίξει για τις επόμενες εκλογές αλλά και την απόπειρα σύγκλισης με ορισμένα εκ των κομμάτων πάνω σε ένα πρόγραμμα διακυβέρνησης. Το οποίο, βεβαίως, με βάση το χρονοδιάγραμμα που θέτει το κόμμα, θα περάσει από πολλά στάδια αφού το όλο πολιτικό πλαίσιο στο οποίο κατέληξε χθες η ΚΕ θα πρέπει να μετατραπεί σε αντικείμενο συζήτησης στα μέλη του κόμματος χωρίς σε αυτή τη φάση να δίνει το κόμμα οπιεσδήποτε προτάσεις για πιθανό υποψήφιό του. Είναι βέβαιο, ωστόσο, πως το κόμμα δεν μπορεί να χάσει χρόνο για εσωτερικές διαβουλεύσεις, για αυτό θα επισπεύσει την αναζήτηση του προσώπου το οποίο να είναι σε θέση να αποδεχθεί το μίνιμουμ πλαίσιο που εκ των προτέρων καθορίζει η ηγεσία του κόμματος, ενώ παράλληλα θα αρχίσει διαβουλεύσεις με άλλα κόμματα και κινήσεις.

Μέσα από την εξέταση των δεδομένων και πέραν από μια  χωρίς ειρμό  και λογική εμφάνιση ονομάτων που είναι σε θέση να εξυπηρετήσουν σε ένα συμβιβαστικό πλαίσιο την πρόταση διακυβέρνησης όπως και το ΑΚΕΛ την φαντάζεται  ,αντικειμενικά το κόμμα  βρίσκεται και πάλι μπροστά σε ένα γνώριμο του δίλημμα  για το ποιο θα είναι αυτό το πρόσωπο που  θα επιλέξει για να διεκδικήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας. Αν θα επενδύσει σε μια κομματική υποψηφιότητα κάτι που τις τελευταίες εβδομάδες  υπάρχει μια περιρρέουσα επί τούτου, η αν θα μείνει σταθερό στην αναζήτηση μιας μη κομματικής προσωπικότητας η οποία με ρεαλισμό θα  δώσει την μάχη για τις προεδρικές του ‘28

Επιλογή και αποπροσανατολισμός

Μόνο που η συζήτηση αυτή, όσο σημαντική και αν είναι, κινδυνεύει να αποπροσανατολίσει από το πραγματικό πρόβλημα. Αυτό γιατί το  ΑΚΕΛ δεν αντιμετωπίζει απλώς πρόβλημα υποψηφίου αλλά κυρίως αντιμετωπίζει  πρόβλημα πολιτικής στρατηγικής, κοινωνικής απήχησης πέραν το δικό του ορίων ,και πειστικής πρότασης εξουσίας. Και όσο η ηγεσία του αποφεύγει να αναμετρηθεί με αυτές τις αδυναμίες, η αναζήτηση του κατάλληλου προσώπου κινδυνεύει να μετατραπεί σε ακόμη μία άσκηση εκλογικής διαχείρισης.

Το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι γιατί ένα κόμμα με την ιστορική διαδρομή, την οργανωτική υποδομή και την πολιτική παρουσία του ΑΚΕΛ εξακολουθεί να δυσκολεύεται να διευρύνει την επιρροή του στην Εκτελεστική Εξουσία την τελευταία δεκαπενταετία και μετά τη δική του διακυβέρνηση της περιόδου 2008-2013. Γιατί ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με επιφύλαξη την προοπτική μιας κυβέρνησης με πρωταγωνιστικό ρόλο της Αριστεράς; Και γιατί η ηγεσία εμφανίζεται συχνά περισσότερο προσανατολισμένη στη διατήρηση των εσωτερικών κομματικών ισορροπιών παρά στην αναζήτηση μιας νέας πολιτικής φυσιογνωμίας; Αυτά είναι τα ερωτήματα που θα έπρεπε να κυριαρχούν στην εσωτερική συζήτηση. Αντίθετα, η δημόσια συζήτηση κινδυνεύει να περιοριστεί σε ονοματολογία, διαρροές, διερευνητικές επαφές και υπολογισμούς για το ποιος θα μπορούσε να γίνει αποδεκτός από τα υπόλοιπα κόμματα.

Υπάρχει το προηγούμενο;

Πολλοί στο ΑΚΕΛ υποστηρίζουν ότι τα πιο πάνω δεν ισχύουν και αυτό καταδεικνύει η πολύ σκληρή μάχη που έδωσε το κόμμα το ’23 με υποψήφιο τον Ανδρέα Μαυρογιάννη του 48%. Γιατί, ενώ τα ποσοστά είναι σημαντικά, δεν μπορεί αυτό να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την απουσία στρατηγικού αναπροσανατολισμού. Το ποσοστό αυτό δεν ήταν αποκλειστικά αποτέλεσμα της πολιτικής απήχησης του ΑΚΕΛ που, όπως αποδείχθηκε και στην άνοδο συγκριτικά των ποσοστών στις βουλευτικές εκλογές, έπαιξε τον ρόλο του. Κυρίως ωστόσο συνδέθηκε με τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούσαν τότε στον χώρο του ΔΗΣΥ, με την κρίση που προκάλεσε η υποψηφιότητα Χριστοδουλίδη και με την επιλογή σημαντικού αριθμού συναγερμικών ψηφοφόρων να στηρίξουν τον Μαυρογιάννη.

Για να υπάρξει ορθολογιστική αντιμετώπιση της όποιας υποψηφιότητας, θα πρέπει η ηγεσία το ΑΚΕΛ να αποφύγει τον πειρασμό να πιστέψει ότι μπορεί να επαναλάβει εκείνο το αποτέλεσμα απλώς επιλέγοντας ξανά έναν αποδεκτό υποψήφιο. Οι πολιτικές συνθήκες δεν είναι ίδιες και οι συμμαχίες δεν αποτελούν ιδιοκτησία κανενός κόμματος. Στο πλαίσιο και σε αυτό το σκεπτικό το ΑΚΕΛ ακόμη μια φορά βρίσκεται ενώπιον μιας αντίφασης. Επιδιώκει να εμφανίζεται ως η δύναμη που μπορεί να εκφράσει ευρύτερα κοινωνικά στρώματα και ως τέτοια έχει τα χαρακτηριστικά αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με δυσκολία την υπέρβαση των παραδοσιακών κομματικών του αντανακλαστικών. Θέλει έναν υποψήφιο που να προσελκύει ψηφοφόρους πέρα από την Αριστερά, αλλά το ερώτημα είναι κατά πόσο είναι έτοιμο να αποδεχθεί και τις πολιτικές συνέπειες μιας τέτοιας επιλογής.

Κομματική υποψηφιότητα;

Πολλή κουβέντα γίνεται σήμερα στο ΑΚΕΛ για το αν το κόμμα είναι σε θέση αλλά έχει και τόλμη να επιστρέψει σε μια κομματική υποψηφιότητα. Η πιθανότητα, εν ολίγοις, υποψηφιότητας του γενικού γραμματέα, Στέφανου Στεφάνου, θέτει ένα ουσιαστικό πολιτικό ερώτημα. Θα επιλέξει το ΑΚΕΛ έναν υποψήφιο που θα εκφράζει πρωτίστως την κομματική του ταυτότητα ή θα αναζητήσει ένα πρόσωπο που θα μπορεί να λειτουργήσει ως επικεφαλής μιας ευρύτερης πολιτικής και κοινωνικής συμμαχίας;

Η υποψηφιότητα του γενικού γραμματέα θα μπορούσε να εξασφαλίσει την πλήρη κομματική κινητοποίηση. Δεν απαντά, όμως, από μόνη της στο ζήτημα της διεύρυνσης. Το ΑΚΕΛ πρέπει να εξηγήσει πώς θα προσεγγίσει ψηφοφόρους που δεν αισθάνονται πολιτικά κοντά του και πώς θα υπερβεί τις προκαταλήψεις και τις επιφυλάξεις που εξακολουθούν να υπάρχουν απέναντι στην πολιτική του ταυτότητα και, κυρίως, στην ιδεολογική του διαφορετικότητα. Το πρόβλημα δεν είναι αν ο Στεφάνου ή οποιοδήποτε άλλο κομματικό στέλεχος διαθέτει πολιτική εμπειρία. Το πρόβλημα είναι αν η ηγεσία αντιλαμβάνεται ότι η εκλογική νίκη δεν μπορεί να αποτελεί υπόθεση εσωτερικής κομματικής συσπείρωσης. Ένα κόμμα που θέλει να κυβερνήσει οφείλει να μπορεί να πείσει και εκείνους που δεν το ψηφίζουν. Αν αυτό δεν αποτελεί κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής του, τότε η συζήτηση για την υποψηφιότητα παραμένει περιορισμένη στα όρια του κομματικού ακροατηρίου.

Η αδυναμία συμμαχιών και αντιφάσεις

Εξίσου προβληματική είναι η εικόνα που παρουσιάζει το ΑΚΕΛ στο ζήτημα των συνεργασιών. Οι επαφές και οι συζητήσεις με άλλες πολιτικές δυνάμεις οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν, αν δεν ξεκίνησαν ακόμη, δεν αρκούν. Χρειάζεται να υπάρχει ένα συγκεκριμένο πολιτικό περιεχόμενο που να εξηγεί γιατί διαφορετικοί πολιτικοί χώροι θα μπορούσαν να συνεργαστούν. Το ΑΛΜΑ, οι Οικολόγοι, η ΕΔΕΚ, ο Φειδίας και ενδεχομένως το ΔΗΚΟ, παρ' όλο που αυτή η προοπτική σαφώς απομακρύνεται, αποτελούν διαφορετικές περιπτώσεις, με διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες και επιδιώξεις. Δεν μπορεί, όμως, το ΑΚΕΛ να περιμένει ότι οι υπόλοιποι θα στοιχηθούν πίσω από μια δική του επιλογή απλώς και μόνο επειδή θεωρούν ότι η σημερινή διακυβέρνηση δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους. Η πολιτική συνεργασία απαιτεί αμοιβαίες υποχωρήσεις, καθαρές συμφωνίες και κοινό πρόγραμμα. Απαιτεί, επίσης, από το ΑΚΕΛ να εγκαταλείψει την αντίληψη ότι οι συνεργασίες μπορούν να οργανώνονται γύρω από τις δικές του αποφάσεις και τους δικούς του σχεδιασμούς.

Αντιπολίτευση και κυβερνητική πρόταση

Το ΑΚΕΛ έχει επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην κριτική προς την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη ως τη συνέχεια των δύο περιόδων διακυβέρνησης Νίκου Αναστασιάδη. Τα ζητήματα διαφάνειας, οι καταγγελίες για διαπλοκή, η αποτελεσματικότητα του κράτους, η οικονομική πολιτική και οι εξελίξεις στο Κυπριακό προσφέρουν πεδίο έντονης αντιπολιτευτικής αντιπαράθεσης.

Όμως, υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στην καταγγελία μιας κυβέρνησης και στην παρουσίαση μιας αξιόπιστης εναλλακτικής. Το ΑΚΕΛ πρέπει να απαντήσει τι ακριβώς θα έκανε διαφορετικά αν κυβερνούσε. Πώς θα αντιμετώπιζε τα προβλήματα της οικονομίας; Πώς θα περιόριζε την ακρίβεια και τις κοινωνικές ανισότητες; Πώς θα αναμόρφωνε τους θεσμούς; Ποια συγκεκριμένη στρατηγική θα ακολουθούσε στο Κυπριακό υπό τις παρούσες συνθήκες του αδιεξόδου δεκαετιών; Οι διαφορετικές λύσεις σε όλα αυτά είναι σημείο αναφοράς ότι υπάρχει η εναλλακτική πρόταση.

Δεν αρκεί να εντοπίζεις τα λάθη των άλλων. Πρέπει να αποδεικνύεις ότι διαθέτεις τη γνώση, το σχέδιο και την πολιτική βούληση να προσφέρεις διαφορετικές λύσεις.

Εν ολίγοις, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι ποιος θα είναι ο υποψήφιος του ΑΚΕΛ αλλά αν το κόμμα εξακολουθεί να έχει τη φιλοδοξία, την πολιτική φαντασία και την αυτοπεποίθηση να διεκδικήσει την εξουσία με όρους που να ανταποκρίνονται στη σημερινή κοινωνία. Μια πολιτική δύναμη με τα χαρακτηριστικά του ΑΚΕΛ, την τεράστια του ιστορική διαδρομή, δεν μπορεί απλώς να ζητά διαρκώς από την κοινωνία να αλλάξει γνώμη για το ίδιο χωρίς να αναρωτιέται τι πρέπει να αλλάξει το ίδιο.

Οι πυλώνες και η «προοδευτική αλλαγή»

Σε μια ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του ΑΚΕΛ η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί υψηλού πολιτικού συμβολισμού, με αφορμή και τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την ίδρυσή του, το ανώτερο καθοδηγητικό όργανο του κόμματος έδωσε χθες το στίγμα της στρατηγικής του ενόψει των προεδρικών εκλογών του Φεβρουαρίου 2028. Κατά τη διάρκεια της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, ο γενικός γραμματέας, Στέφανος Στεφάνου, έθεσε επί τάπητος το πολιτικό πλαίσιο μιας «προοδευτικής αλλαγής», προτάσσοντας την ανάγκη σύγκρουσης με τα μεγάλα συμφέροντα και άμεσης ανακούφισης της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Στο επίκεντρο της τοποθέτησης βρέθηκε η οξεία κριτική προς τις διακυβερνήσεις του Δημοκρατικού Συναγερμού και του Νίκου Χριστοδουλίδη. Ο επικεφαλής του κόμματος υποστήριξε ότι «η τρέχουσα δυστοπία» που χαρακτηρίζεται από διευρυνόμενες ανισότητες, εκτίναξη του κόστους ζωής και στεγαστική κρίση, παρά την παραγωγή πλούτου, αποτελεί προϊόν συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών. Από το κούρεμα καταθέσεων και το ξεπούλημα του Συνεργατισμού μέχρι τα σκάνδαλα διαφθοράς, τα «χρυσά διαβατήρια» και την απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, σκιαγραφήθηκε ένα τομέας ευθυνών για τον οποίο, όπως τονίστηκε, ΔΗΣΥ και κυβέρνηση ταυτίζονται επί της ουσίας, προετοιμάζοντας μάλιστα την αλληλοϋποστήριξή τους στον δεύτερο γύρο των εκλογών.

Προοδευτικό μέτωπο

Απέναντι σε αυτό το σκηνικό, η ηγεσία του ΑΚΕΛ ξεκαθάρισε ότι ο στόχος δεν είναι η ακολουθία ενός απομονωτικού, στενού κομματικού δρόμου αλλά η οικοδόμηση ενός πλατιού προοδευτικού μετώπου. Η στρατηγική προβλέπει την έναρξη επαφών, βολιδοσκοποιήσεων και ζυμώσεων με πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις στη βάση μιας κοινής προγραμματικής πλατφόρμας, αφήνοντας σε επόμενο στάδιο τη συζήτηση για το πρόσωπο που θα ηγηθεί της προσπάθειας.

Μάλιστα, ο γενικός γραμματέας του κόμματος κατέθεσε συγκεκριμένο πολιτικό πλαίσιο της συνεργασίας αυτής, η οποία δομείται γύρω από επτά βασικούς πυλώνες:

1. Λύση του Κυπριακού: Επανέναρξη των συνομιλιών στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου και αξιοποίηση του Πλαισίου Γκουτέρες για τερματισμό της κατοχής και επανένωση.

2. Ενίσχυση Κοινωνικού Κράτους: Στοχευμένα μέτρα για την αντιμετώπιση του κόστους ζωής, της ενεργειακής και στεγαστικής κρίσης, καθώς και την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων.

3. Αναχαιτισμός της Ακροδεξιάς: Ιστορικό καθήκον των προοδευτικών δυνάμεων η απομόνωση του ΕΛΑΜ για την προστασία της δημοκρατίας και των ελευθεριών.

4. Νέο Οικονομικό Μοντέλο: Βιώσιμη ανάπτυξη με έμφαση στην πράσινη ενέργεια, τη διαχείριση υδατικών πόρων και την προστασία του περιβάλλοντος.

5. Προστασία Στρατηγικών Υποδομών: Θεσμικές δικλίδες ασφαλείας απέναντι στο μαζικό ξεπούλημά τους σε ξένα κεφάλαια και funds.

6. Κράτος Δικαίου και Θεσμοί: Μηδενική ανοχή στη διαπλοκή και τη διαφθορά, με ανεξάρτητους θεσμούς και λογοδοσία.

7. Πολυδιάστατη Εξωτερική Πολιτική: Άσκηση εξωτερικής πολιτικής στηριγμένης στο διεθνές δίκαιο και την ειρήνη, μακριά από λογικές υποτέλειας και στρατιωτικοποίησης της περιοχής.