Ποιος είναι ο πραγματικός αντίπαλος του ΔΗΣΥ; Ο αντιΑΚΕΛισμός, ο Χριστοδουλίδης και το δίλημμα του 2028

Η είσοδος του Αβέρωφ Νεοφύτου και του Γιώργου Παμπορίδη στην κούρσα για το χρίσμα του ΔΗΣΥ ενόψει των προεδρικών εκλογών και η απόσυρση της υποψηφιότητας της Αννίτας Δημητρίου δημιουργούν νέα δεδομένα στο κόμμα της Δεξιάς. Στην ουσία φέρνουν τον ΔΗΣΥ μπροστά στο δίλημμα μιας νέας στρατηγικής. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, ο πολιτικός σχεδιασμός και η ρητορική της Πινδάρου υπηρετούσαν τον στόχο της καθόδου της Αννίτας Δημητρίου στις προεδρικές εκλογές του 2028.

Η Αννίτα Δημητρίου εξελέγη πρόεδρος του ΔΗΣΥ αμέσως μετά τις προεδρικές εκλογές του 2023, παραλαμβάνοντας ένα κόμμα βυθισμένο στην εσωστρέφεια. Κατά την προεκλογική περίοδο υπήρξε μια διάσπαση μεταξύ των Αβερωφικών και των Χριστοδουλιδικών και σε αυτόν τον διαχωρισμό προστέθηκε η διαφωνία για τις επιλογές του κόμματος στον δεύτερο γύρο. Το διευρυμένο Πολιτικό Γραφείο αποφάσισε ψήφο κατά συνείδηση, ωστόσο αρκετοί Συναγερμικοί επέλεξαν τον υποψήφιο του ΑΚΕΛ Ανδρέα Μαυρογιάννη, ενώ η πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ του Νίκου Χριστοδουλίδη. Η νίκη του τελευταίου στις προεδρικές δημιούργησε δεύτερο πόλο μέσα στον χώρο της Δεξιάς, με τον επίσημο ΔΗΣΥ να χάνει το μονοπώλιο. Τον ιδεολογικό χώρο της Δεξιάς διεκδικούσε με τρόπο δυναμικό και το ΕΛΑΜ, το οποίο διπλασίασε το ποσοστό του στις βουλευτικές εκλογές του 2021 και άρχισε να αυτοκαθορίζεται ως συντηρητική Δεξιά.

Στροφή Δεξιά

Όπως δήλωσε στον «Π» κομματική πηγή, ο ΔΗΣΥ πλέον «δεν έπαιζε μόνος του», αλλά βρισκόταν αντιμέτωπος με δύο ανταγωνιστές. Ως εκ τούτου, η νέα πρόεδρος και η ομάδα επικοινωνίας του κόμματος έπρεπε να χτίσουν μια νέα στρατηγική. Θεώρησαν ότι το κόμμα όφειλε να κάνει δύο βήματα προς τα Δεξιά, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στη συντηρητική πτέρυγα του ΔΗΣΥ, ώστε να διασφαλίσει τα νώτα του απέναντι στο ΕΛΑΜ.

Η ανάγνωση που έκανε η νέα επιτελική ηγεσία ήταν ότι ο ΔΗΣΥ τα προηγούμενα χρόνια εφάρμοσε φιλελεύθερες πολιτικές σε διάφορα θέματα, όπως τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, με αποτέλεσμα να δυναμώσει το ΕΛΑΜ. Θεώρησε επίσης ότι έπρεπε να γίνει μια επανασύνδεση με την ιστορική Δεξιά, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στους εκκλησιασμούς και στα μνημόσυνα ηρώων. Επίσης, έκρινε ότι ο ΔΗΣΥ πρέπει να αντιπαρατεθεί πιο σκληρά με το ΑΚΕΛ ώστε να μην επιτραπεί στο ΕΛΑΜ να εμφανιστεί ως το αντίπαλο δέος της Αριστεράς.

Ισορροπίες με Χριστοδουλίδη

Απέναντι στον νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας εφαρμόστηκε η πολιτική της υπεύθυνης αντιπολίτευσης ώστε να μην αποξενωθούν τα μέλη του κόμματος που ψήφισαν τον Νίκο Χριστοδουλίδη στον πρώτο και δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Εξάλλου, η Αννίτα Δημητρίου αποτελούσε μια μορφή υπέρβασης της διάσπασης και είχε ως βασική αποστολή την αποκατάσταση της ενότητας.

Βέβαια, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συνέχισε να εμφανίζεται ως συνεχιστής των πολιτικών του ΔΗΣΥ και να τονίζει συνεχώς ότι είναι Συναγερμικός. Και όντως η πολιτική του Προέδρου Χριστοδουλίδη σε αρκετά ζητήματα δεν διαφέρει από αυτήν του ΔΗΣΥ, όπως είναι ο δυτικός προσανατολισμός της χώρας και η προσέγγιση του Ισραήλ. Συνεπώς, η στρατηγική του ΔΗΣΥ μετά το 2023 λάμβανε υπόψη τον κίνδυνο να θεωρηθεί ο Νίκος Χριστοδουλίδης ο ορθόδοξος ΔΗΣΥ εάν η Πινδάρου παρέκκλινε από ορισμένες πολιτικές της κυβέρνησης.

Η ανάγνωση της νέας ηγεσίας του ΔΗΣΥ για τη στρατηγική που εφάρμοζε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ήταν ότι ο τελευταίος προσπαθούσε να εγκλωβίσει το κόμμα, με στόχο να εξασφαλίσει τη στήριξη της Πινδάρου από τον πρώτο γύρο των επόμενων προεδρικών. Παράλληλα, εκτίμησαν ότι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης προσπαθούσε να εκμεταλλευτεί την κριτική του ΑΚΕΛ ώστε να εμφανίζεται ως ο ιδεολογικός πόλος απέναντι στην Αριστερά. Αυτός ήταν και ο λόγος που πολλές φορές ο ΔΗΣΥ απαντούσε στο ΑΚΕΛ όταν το τελευταίο ασκούσε κριτική στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη.

Συνεπώς, η στρατηγική της Πινδάρου από το 2023 και μετά είχε στόχο να διασφαλίσει ότι ο ΔΗΣΥ θα παραμείνει ο κύριος εκφραστής του πολιτικού χώρου της Δεξιάς, κατά τρόπο που θα ενίσχυε την υποψηφιότητα της Αννίτας Δημητρίου απέναντι στον Νίκο Χριστοδουλίδη το 2028. Δηλαδή να μειώσει την επιρροή του τελευταίου μέσα στον ΔΗΣΥ, αποφεύγοντας μετωπικές συγκρούσεις που θα αποξένωναν τους Χριστοδουλιδικούς εντός του κόμματος. Με αυτόν τον τρόπο η Αννίτα Δημητρίου θα κέρδιζε τους Συναγερμικούς που ψήφισαν τον Νίκο Χριστοδουλίδη το 2023.

Ωστόσο, αυτή η στρατηγική δεν συνέβαλε στην ενίσχυση της προσπάθειας απονομιμοποίησης του Νίκου Χριστοδουλίδη, με αποτέλεσμα σήμερα ο ΔΗΣΥ να βρίσκεται ξανά ενώπιον ενός ισχυρού αντιπάλου. Το θέμα είναι κατά πόσον το πολιτικό σχέδιο που εφάρμοσε ο ΔΗΣΥ ευνοεί την υποψηφιότητα είτε του Αβέρωφ Νεοφύτου είτε του Γιώργου Παμπορίδη. Πρόκειται για δύο προσωπικότητες με διαφορετικά πολιτικά χαρακτηριστικά από εκείνα της Αννίτας Δημητρίου, γεγονός που καθιστά αναγκαία την προσαρμογή της πολιτικής στρατηγικής στα νέα δεδομένα.

Το δίλημμα 

Το ζήτημα της στρατηγικής του κόμματος στις επικείμενες προεδρικές εκλογές ανέκυψε μετά και την τοποθέτηση του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας και επίτιμου προέδρου του ΔΗΣΥ Νίκου Αναστασιάδη, ο οποίος εισηγήθηκε την προσυμφωνία της Πινδάρου και του Νίκου Χριστοδουλίδη για αλληλοϋποστήριξη στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Δηλαδή η πλευρά που δεν θα περάσει στον δεύτερο γύρο να στηρίξει την άλλη.

Ακολούθησε η σφοδρή αντίδραση του αντιπροέδρου της παράταξης Γιάννη Καρούσου, ο οποίος είπε ότι η εισήγηση Αναστασιάδη στέλνει «μήνυμα ηττοπάθειας». Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της παράταξης Δημήτρης Δημητρίου. Αντίθετα, ο αναπληρωτής πρόεδρος του ΔΗΣΥ Ευθύμιος Δίπλαρος τάχθηκε υπέρ μιας προσυμφωνίας, όπως και ο συντονιστής του Συμβουλίου Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου Μιχάλης Ιωαννίδης.

Η πρόταση του Νίκου Αναστασιάδη ερμηνεύθηκε ως μια έκφραση της ανησυχίας του επίτιμου Προέδρου για το ενδεχόμενο να κερδίσει τις προεδρικές εκλογές το ΑΚΕΛ. Ωστόσο, είναι πλέον φανερό ότι τα στελέχη του κόμματος διαφωνούν ως προς το ποιος θα είναι ο κύριος αντίπαλος του ΔΗΣΥ το 2028.

Στρατηγικός αντίπαλος

Την περασμένη Κυριακή δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο «alphanews.live» άρθρο του πρώην υπουργού Άμυνας και σημερινού προέδρου του Ινστιτούτου Μελετών Πολιτικής και Δημοκρατίας Χριστόφορου Φωκαΐδη, ο οποίος έθετε την ανάγκη για διαχωρισμό μεταξύ του ιδεολογικού και του στρατηγικού αντιπάλου του ΔΗΣΥ. Τόνισε ότι η Αριστερά είναι όντως ο ιδεολογικός αντίπαλος, αλλά υπάρχει και ένας κρίσιμος στρατηγικός ανταγωνισμός μεταξύ ΔΗΣΥ, Νίκου Χριστοδουλίδη και ΕΛΑΜ. Σημείωσε δε ότι οι δύο τελευταίοι διεκδικούν παραδοσιακούς ψηφοφόρους του ΔΗΣΥ και ο αντιΑΚΕΛισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα.

Εξέφρασε μάλιστα την άποψη ότι ο αντιΑΚΕΛισμός ενέχει κινδύνους, αναφέροντας ότι δεν θα πρέπει να αποτελέσει στρατηγικό διακύβευμα των εκλογών η αποτροπή της επιστροφής του ΑΚΕΛ. Υποστήριξε ότι αυτό το δίλημμα ευνοεί τους στρατηγικούς αντίπαλους του ΔΗΣΥ και εξυπηρετεί τους εκλογικούς σχεδιασμούς του Νίκου Χριστοδουλίδη. Ο αποκλεισμός του ΑΚΕΛ πάση θυσία νομιμοποιεί τις συνεργασίες με το ΕΛΑΜ και σπρώχνει ψηφοφόρους του ΔΗΣΥ προς τη δεύτερη καλύτερη επιλογή, που είναι ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Εάν δηλαδή κάποιοι θεωρήσουν ότι ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ περνά σίγουρα στον δεύτερο γύρο, τότε μπορεί να προσπαθήσουν να αποκλείσουν το ΑΚΕΛ, ψηφίζοντας τον Νίκο Χριστοδουλίδη από τον πρώτο γύρο.

Ο κ. Φωκαΐδης αναφέρθηκε και στο σενάριο να περάσουν στον δεύτερο γύρο ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ και ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Σε μια τέτοια περίπτωση, όπως υποστήριξε, ο ΔΗΣΥ δεν θα μπορεί να απευθυνθεί στον κόσμο της Αριστεράς εάν η προεκλογική εκστρατεία του κόμματος έχει έναν έντονο αντιΑΚΕΛικό χαρακτήρα.

Η υπέρβαση

Το θέμα του αντιΑΚΕΛισμού επαναφέρει στον προσκήνιο την πολιτική της υπέρβασης που πρώτος εφάρμοσε ο Νίκος Αναστασιάδης στις προεδρικές εκλογές του 2008. Την περίοδο εκείνη υποψήφιος του ΔΗΣΥ ήταν ο Ιωάννης Κασουλίδης απέναντι στον υποψήφιο του ΑΚΕΛ Δημήτρη Χριστόφια και τον υποψήφιο του ΔΗΚΟ Τάσσο Παπαδόπουλο. Ο τότε πρόεδρος του ΔΗΣΥ Νίκος Αναστασιάδης εισήγαγε την πολιτική της υπέρβασης για να προετοιμάσει το κόμμα να στηρίξει τον Δημήτρη Χριστόφια σε περίπτωση που ο κ. Κασουλίδης δεν περνούσε στον δεύτερο γύρο. Τελικά, ο Τάσσος Παπαδόπουλος δεν πέρασε στον δεύτερο γύρο και έτσι δεν χρειάστηκε να τεθεί αυτό το δίλημμα. Ωστόσο, ακολούθησε μια περίοδος υπεύθυνης στάσης του ΔΗΣΥ απέναντι στην κυβέρνηση του ΑΚΕΛ στο θέμα του Κυπριακού.

Την πολιτική της υπέρβασης εφάρμοσε και το ΑΚΕΛ κατά την πρώτη διακυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη, διατηρώντας υπεύθυνη στάση στο Κυπριακό μέχρι το ναυάγιο του Κραν Μοντανά. Πρόκειται για μια πολιτική που αναγνωρίζει ότι υπάρχουν συγκλίσεις μεταξύ ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ στο εθνικό ζήτημα. Η ίδια πολιτική εφαρμόστηκε κατά ανεπίσημο τρόπο και στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2023, με αρκετούς Συναγερμικούς να στηρίζουν τον Ανδρέα Μαυρογιάννη. Βέβαια, πολλά στελέχη του ΔΗΣΥ θεωρούν ότι ήταν μια λανθασμένη επιλογή. Κυρίως οι Χριστοδουλιδικοί εντός του ΔΗΣΥ.

Ο φόβος

Η πολιτική της υπέρβασης φοβίζει τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και δεν είναι τυχαίο που χρησιμοποίησε τον όρο «ΔΗΣΑΚΕΛ» τον περασμένο Αύγουστο για να απαντήσει στις επικρίσεις των δύο κομμάτων για τους διορισμούς στους ημικρατικούς οργανισμούς. Πρόκειται για έναν όρο που επινόησαν οι απορριπτικοί ώστε να ασκήσουν πίεση στο ΑΚΕΛ και τον ΔΗΣΥ, με στόχο να σπάσουν το ενιαίο μέτωπο που σχηματίζουν κατά καιρούς τα δύο κόμματα στο Κυπριακό. Ο κ. Χριστοδουλίδης γνωρίζει ότι εάν εφαρμοστεί με πετυχημένο τρόπο η πολιτική της υπέρβασης θα χάσει στον δεύτερο γύρο.