Της Νίκης Λαζαρίδου*
«Η Αστυνομία είναι ο λαός και ο λαός είναι η Αστυνομία».
Η πιο πάνω ρήση εκφράζει εύγλωττα τον ρόλο της Αστυνομίας ως οργανικού μέρους της κοινωνίας. Υποδηλώνει ότι η συνεργασία του κοινού με την Αστυνομία είναι απαραίτητη, καθώς αποτελεί τη βάση για την αποτελεσματική, δίκαιη και δυναμική επιβολή του νόμου. Εξασφαλίζει ότι τα εγκλήματα καταγγέλλονται, οι έρευνες έχουν επιτυχία και η δημόσια ασφάλεια διατηρείται μέσω της εμπιστοσύνης. Η ενεργή συνεργασία, όπως η παροχή μαρτυριών και η αναφορά πληροφοριών, βοηθά την Αστυνομία να διατηρεί την τάξη στην κοινότητα, να διαχειρίζεται το έγκλημα και να επιτυγχάνει τη μετάβαση από την αντιδραστική αστυνόμευση, που βασίζεται στη χρήση βίας, στην προληπτική αστυνόμευση.
Γενικά, συνιστάται να υιοθετήσετε μια σεβαστή και συνεργατική στάση απέναντι στην Αστυνομία, γνωρίζοντας παράλληλα τα δικαιώματά σας και διεκδικώντας τα, εάν χρειαστεί. Σε περίπτωση ελέγχου, παραμείνετε ψύχραιμοι, απαντήστε στις ερωτήσεις με συντομία και ακολουθήστε τις οδηγίες του αστυνομικού, σημειώνοντας παράλληλα τις σχετικές πληροφορίες. Εάν έχετε ανησυχίες σχετικά με τη συμπεριφορά ενός αστυνομικού, μπορείτε να υποβάλετε καταγγελία ή παράπονο.
Ακολουθούν μερικά βασικά σημεία που πρέπει να έχετε κατά νου κατά τη διάρκεια ενός αστυνομικού ελέγχου:
Παραμείνετε ήρεμοι και ευγενικοί: Αποφύγετε απότομες κινήσεις ή επιθετικές αντιδράσεις.
Συνεργαστείτε: Ακολουθήστε τις οδηγίες του αστυνομικού, εκτός εάν παραβιάζουν τα θεμελιώδη δικαιώματά σας.
Ταυτοποιηθείτε: Εάν ο αστυνομικός σας το ζητήσει, δώστε το όνομά σας, τη διεύθυνσή σας και την ημερομηνία γέννησής σας, αλλά δεν είστε υποχρεωμένοι να δείξετε τα έγγραφα ταυτότητάς σας εάν δεν έχετε κάνει κάτι παράνομο.
Σημειώστε τις πληροφορίες: Σημειώστε το όνομα και τον αριθμό μητρώου του αστυνομικού, καθώς και τον λόγο του ελέγχου.
Εκμεταλλευτείτε τα δικαιώματά σας: Εάν πιστεύετε ότι τα δικαιώματά σας παραβιάζονται, μπορείτε να το αναφέρετε στον αστυνομικό ή να συμβουλευτείτε έναν δικηγόρο.
Μετά από έλεγχο της Αστυνομίας: Εάν έχετε αμφιβολίες σχετικά με τη συμπεριφορά του αστυνομικού: Μπορείτε να υποβάλετε καταγγελία στην Ανεξάρτητη Αρχή Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας (ΑΑΔΙΠΑ): Τηλ: 22872412.
Εάν έχετε πέσει θύμα αδικήματος: Μπορείτε να υποβάλετε καταγγελία στο αστυνομικό τμήμα.
Εάν χρειάζεστε βοήθεια: Μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον αριθμό τηλεφώνου 112 ή με μια ένωση παροχής βοήθειας στα θύματα.
Γενικά: Ο σεβασμός, είναι συνηθισμένο να απευθύνεστε στους αστυνομικούς στον πληθυντικό παρακαλώ, καθώς υπηρετούν τον πληθυσμό.
Ο ρόλος των αστυνομικών
Για μια αρμονική σχέση πολιτών-αστυνομικών είναι αναγκαίο, βέβαια, να συμπεριφέρονται και οι αστυνομικοί με υποδειγματικό τρόπο, σύμφωνα με το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Θα πρέπει να συμπεριφέρεται στο κοινό με ειλικρίνεια, ακεραιότητα, σεβασμό και δικαιοσύνη, ενεργώντας ως δημόσιοι υπάλληλοι που κερδίζουν την εμπιστοσύνη του κοινού μέσω επαγγελματικής, νόμιμης και συμπονετικής συμπεριφοράς. Η βάση της αποτελεσματικής αστυνόμευσης είναι η δημόσια συναίνεση, η οποία απαιτεί από τους αστυνομικούς να αντιμετωπίζουν όλους τους πολίτες με αξιοπρέπεια, προστατεύοντας παράλληλα τα δικαιώματά τους.
Βασικές αρχές συμπεριφοράς της Αστυνομίας
Σεβασμός και συμπάθεια: Η Αστυνομία θα πρέπει να ακούει και να κατανοεί τις ανάγκες του κοινού, ανταποκρινόμενη στις ατομικές ανάγκες με υπομονή και ευγένεια. Θα πρέπει να αντιμετωπίζει τους ανθρώπους με αξιοπρέπεια, ανεξάρτητα από την κατάσταση.
Δικαιοσύνη και αμεροληψία: Οι αστυνομικοί θα πρέπει να ενεργούν χωρίς παράνομη διάκριση με βάση τη φυλή, το φύλο, τη θρησκεία ή το υπόβαθρο, παρέχοντας ίσες υπηρεσίες σε όλους - είτε είναι Ελληνοκύπριοι είτε αλλοδαποί.
Ειλικρίνεια και ακεραιότητα: Η Αστυνομία θα πρέπει να είναι ειλικρινής, ανοιχτή και υπεύθυνη για τις πράξεις της, αποφεύγοντας οποιαδήποτε κατάχρηση εξουσίας ή θέσης.
Συνεισφορά στην κοινότητα: Θα πρέπει να θεωρούν τον εαυτό τους ως μέλη της κοινότητας που επικεντρώνονται στην προστασία της ζωής, τη μείωση της εγκληματικότητας και τη δράση προς το δημόσιο συμφέρον, και όχι μόνο ως εκτελεστές του νόμου.
Χρήση βίας και εξουσίας: Η βία θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητη, εύλογη και αναλογική σε σχέση με τον νόμιμο στόχο. Οι αστυνομικοί θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στην αποτροπή της βίας, χρησιμοποιώντας την επικοινωνία και την πειθώ πριν από τη χρήση βίας.
Επαγγελματισμός: Η Αστυνομία θα πρέπει να διατηρεί την ψυχραιμία της και την αυτοσυγκράτηση, ενώ θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει τις διάφορες καταστάσεις με ευελιξία και δημιουργικότητα.
Συμπέρασμα
Ο σεβασμός προς την Αστυνομία είναι θεμελιώδης αρχή για την εξασφάλιση αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ των πολιτών και των αστυνομικών δυνάμεων, διασφαλίζοντας έτσι μια πιο δίκαιη και αρμονική κοινωνία. Ο σεβασμός αυτός είναι αμοιβαίος: ο κώδικας δεοντολογίας επιβάλλει στους αστυνομικούς την υποχρέωση να είναι ευγενικοί και σεβαστοί απέναντι σε κάθε πολίτη, χωρίς εξαιρέσεις και αντίστροφα!
*Σύμβουλου Savoir Vivre
