Η εκτόξευση της περιουσίας του Έλον Μασκ, ο οποίος μετά τη δημόσια εγγραφή της SpaceX εμφανίζεται ως ο πρώτος τρισεκατομμυριούχος στον κόσμο, δεν οφείλεται μόνο στην τεχνολογική επιτυχία των εταιρειών του και στην εμπιστοσύνη των επενδυτών. Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, καθοριστικό ρόλο είχαν και οι αμερικανικές κρατικές πολιτικές, οι επιδοτήσεις και οι δημόσιες συμβάσεις.
Η SpaceX έλαβε στα πρώτα της χρόνια σημαντική στήριξη από τη NASA. Το 2006 εξασφάλισε επιχορήγηση 278 εκατ. δολαρίων για την ανάπτυξη του πυραυλικού συστήματος Falcon και της κάψουλας Dragon. Συνολικά, οι αρχικές επιχορηγήσεις προς την εταιρεία ξεπέρασαν τα 500 εκατ. δολάρια.
Η στήριξη συνεχίστηκε το 2008, όταν η SpaceX, σύμφωνα με το δημοσίευμα, βρισκόταν κοντά στην εξάντληση των διαθέσιμων κεφαλαίων της. Τότε έλαβε σύμβαση ύψους 1,6 δισ. δολαρίων από τη NASA, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ αναζητούσαν νέο τρόπο μεταφοράς φορτίων και αστροναυτών στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μετά το τέλος του προγράμματος των διαστημικών λεωφορείων.
Κρατική στήριξη υπήρξε και στην περίπτωση της Tesla. Το 2010, πριν ακόμη η εταιρεία εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους παίκτες της αυτοκινητοβιομηχανίας, έλαβε χαμηλότοκο δάνειο 465 εκατ. δολαρίων από το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας. Το ποσό αυτό συνέβαλε στην ανάπτυξη του Model S, του πρώτου μεγάλου εμπορικού της μοντέλου. Η Tesla αποπλήρωσε το δάνειο νωρίτερα, το 2013.
Παράλληλα, οι φορολογικές εκπτώσεις για την αγορά ηλεκτρικών οχημάτων ενίσχυσαν τη ζήτηση. Οι αγοραστές Tesla έλαβαν ομοσπονδιακά φορολογικά κίνητρα που εκτιμώνται σε περίπου 3,4 δισ. δολάρια πριν από τη λήξη του σχετικού προγράμματος το 2019.
Ακόμη πιο σημαντική για τα οικονομικά της Tesla θεωρείται η πώληση ρυθμιστικών πιστώσεων εκπομπών ρύπων. Καθώς η Tesla παράγει αποκλειστικά ηλεκτρικά οχήματα, μπορούσε να πουλά πιστώσεις σε άλλες αυτοκινητοβιομηχανίες που δεν πληρούσαν τα όρια εκπομπών. Από το 2008 έως το 2019, οι πωλήσεις αυτές απέφεραν στην εταιρεία πάνω από 2 δισ. δολάρια, ενώ από το 2019 και μετά προστέθηκαν ακόμη 12,3 δισ. δολάρια.
Η ανάλυση επισημαίνει ότι η σημερινή αξία των εταιρειών του Μασκ δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην κρατική βοήθεια. Η τεχνολογική ανάπτυξη, η παραγωγική κλίμακα, η κυριαρχία της SpaceX στον κλάδο των εκτοξεύσεων και η εμπιστοσύνη της Wall Street έπαιξαν επίσης καθοριστικό ρόλο.
Ωστόσο, το κρίσιμο στοιχείο είναι ο χρόνος στον οποίο δόθηκε η στήριξη. Η κρατική βοήθεια ήρθε σε περιόδους κατά τις οποίες τόσο η Tesla όσο και η SpaceX βρίσκονταν ακόμη σε ευάλωτη φάση. Χωρίς αυτήν, σύμφωνα με επενδυτές και αναλυτές που επικαλείται το CNN, η πορεία των δύο εταιρειών θα μπορούσε να ήταν διαφορετική.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν το αμερικανικό Δημόσιο, πέρα από τα οφέλη που αποκόμισε σε τεχνολογία, θέσεις εργασίας και στρατηγικές δυνατότητες, θα έπρεπε να είχε διασφαλίσει και άμεσο οικονομικό όφελος από την ανάπτυξη των εταιρειών, μέσω συμμετοχής στο μετοχικό τους κεφάλαιο.
Πηγή: CNN
