Με 26 ψήφους εναντίον και 15 υπέρ, η Ολομέλεια της Βουλής απέρριψε την αναπομπή που απέστειλε στο Σώμα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, αναφορικά με τον νόμο που είχε ψηφίσει για την απαγόρευση της εγκατάστασης έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) για εμπορικούς σκοπούς, εντός γεωργικής γης.
Αποδεκτή την αναπομπή έκαναν 11 βουλευτές του ΔΗΣΥ, με εξαίρεση τους Νίκο Γεωργίου, Μάριο Μαυρίδη, Γιώργο Κάρουλλα, Πρόδρομο Αλαμπρίτη και Χαράλαμπο Πάζαρο. Επίσης υπέρ τάχθηκαν οι βουλευτές του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, Χρύσης Παντελίδης και Χρίστος Σενέκης.
Διαβάστε επίσης:
ΑΠΕ σε γόνιμη γη: Αποφασίζει η Βουλή μετά το «μπλόκο» της Προεδρίας - Τα τρία σενάρια
Μαίνεται ο πόλεμος για φωτοβολταϊκά πάρκα σε γεωργική γη
«Πρέπει να βρεθεί καλύτερος τρόπος για να ρυθμιστεί το θέμα»
Στην τοποθέτησή του ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ονούφριος Κουλλά, ανέφερε ότι «εμείς θα κάνουμε αποδεκτή την αναπομπή πιστεύοντας ότι πρέπει να βρεθεί καλύτερος τρόπος για να ρυθμιστεί το θέμα». Επίσης είπε ότι, σύμφωνα με υπολογισμούς, στο σενάριο μη τοποθέτησης φωτοβολταϊκών στις στέγες και αφαίρεσης όσων ήδη τοποθετήθηκαν, θα απαιτηθεί 3% της καλλιεργήσιμης γης για να φτάσει η Κύπρος στους ενεργειακούς της στόχους μέχρι το 2050.
«Σίγουρα οι προθέσεις ήταν πάρα πολύ σωστές και ψηφίσαμε αυτή τη νομοθεσία. Βλέπουμε όπως και προβληματιζόμαστε στη βάση της αναπομπής. Βλέπουμε ότι είναι μία απόλυτη απαγόρευση, που μπορεί να δημιουργήσει και προβλήματα. Αυτή η απαγόρευση δεν αφορά μόνο την κρατική γη που ενοικιάζει το κράτος, αλλά επεκτείνεται και στα ιδιωτικά τεμάχια», είπε εξάλλου ο βουλευτής του ΔΗΣΥ. «Σίγουρα πρέπει τα οικιστικά φωτοβολταϊκά να προωθηθούν, μαζί με αποθήκευση. Αν γίνει αυτό θα μειωθούν αυτές οι μαζικές άδειες για φωτοβολταϊκά πάρκα», πρόσθεσε.
«Η απόφαση της κυβέρνησης επιτρέπει την άναρχη τοποθέτηση ΑΠΕ»
Από την πλευρά του ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Γεωργίας, βουλευτής του ΑΚΕΛ και εκ των εισηγητών της πρότασης νόμου, Γιαννάκης Γαβριήλ, εξέφρασε τη λύπη του για την απόφαση της κυβέρνησης να αναπέμψει τη νομοθεσία, την οποία, όπως τόνισε, ψήφισε ομόφωνα η Βουλή και έγινε αποδεκτή και από τους τρεις συναρμόδιους υπουργούς, Ενέργειας, Εσωτερικών και Γεωργίας.
Όπως εξήγησε, η νομοθεσία προνοούσε τον τερματισμό της αναρχίας και της ασυδοσίας που υπήρχε τα προηγούμενα χρόνια. Τερματισμό, για τον οποίο ενώπιον της κοινοβουλευτικής επιτροπής παραδέχτηκαν ότι πρέπει να γίνει οι τρεις υπουργοί, σημείωσε.
«Πέρα από τους αντισυνταγματικούς λόγους που επικαλείται η κυβέρνηση πρέπει να δούμε και την πολιτική της θέση επί του θέματος», είπε, για να προσθέσει ότι η απόφασή της κυβέρνησης για αναπομπή επιτρέπει την άναρχη τοποθέτηση ΑΠΕ σε εύφορη γη και περιβαλλοντικά ευαίσθητη. «Έτσι είπαν οι υπουργοί, η πράξη όμως της κυβέρνησης άλλα δείχνει», σημείωσε.
«Η θέση μας είναι ότι η αναπομπή είναι καθαρά πολιτική επιλογή και την απορρίπτουμε. Καλούμε τον Πρόεδρο να αφουγκραστεί την κοινωνία, η οποία αναβράζει σε κάθε μέρος της Κύπρου», είπε στο τέλος ο κ. Γαβριήλ.
«Στις καλένδες η ευρωπαϊκή οδηγία του 2023» - «Δεν ισχύει σε καμία χώρα»
Στην τοποθέτησή του ο βουλευτής των Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, ανέφερε ότι μέχρι σήμερα η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αφήσει στις ελληνικές καλένδες την ευρωπαϊκή οδηγία του 2023, η οποία της ζητά να καθορίσει τις περιοχές χωροθέτησης ΑΠΕ.
Σύμφωνα με την ανεξάρτητη βουλευτή Αλεξάνδρα Ατταλίδου, «το δικαίωμα ιδιοκτησίας δεν ερμηνεύεται στο Σύνταγμα με το δικαίωμα ανάπτυξης, αυτό δεν ισχύει σε καμία χώρα».
Οι ενδοιασμοί της Προεδρίας
Σύμφωνα με την επιστολή – αιτιολόγησης της αναπομπής, που έστειλε στη Βουλή η Προεδρία, το κύριο σημείο τριβής αφορά την προσθήκη νέου εδαφίου που απαγορεύει ρητά την τοποθέτηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ για εμπορικούς σκοπούς σε συγκεκριμένες περιοχές. Υπενθυμίζεται ότι η απαγόρευση καλύπτει: α) Γόνιμη ή μόνιμα αρδευόμενη γη, όπως αυτή χαρακτηρίζεται από το Τμήμα Γεωργίας. β) Γη σε περιοχές αναδασμού (αρδευόμενου, ξηρικού ή μικτού) ή που αρδεύονται από κυβερνητικά έργα. γ) Πολεοδομικές ζώνες προστασίας. δ) Περιοχές του δικτύου Natura 2000.
Με βάση την επιστολή, οι ενδοιασμοί της εκτελεστικής εξουσίας εστιάζουν κυρίως στο γεγονός ότι η αρμοδιότητα διαμόρφωσης της πολιτικής συμμόρφωσης με την υποχρέωση ενθάρρυνσης και προώθησης της χρήσης των ΑΠΕ, εμπίπτει πρωτίστως στο δικό της πεδίο.
Επίσης σημειώνεται ότι, η Νομική Υπηρεσία εξέφρασε επιφυλάξεις αναφορικά με τη συμβατότητα των προτεινόμενων διατάξεων με το Άρθρο 23 του Συντάγματος και τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Δημοκρατία έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ τονίσθηκε η ανάγκη υιοθέτησης σαφούς ορολογίας χάριν της ασφάλειας δικαίου.
Παράλληλα, τονίζεται ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις έρχονται σε σύγκρουση με τον σκοπό του βασικού νόμου που είναι προώθηση και ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ, καθώς εισάγουν πρόνοιες, οι οποίες αντικειμενικά ούτε ενθαρρύνουν, ούτε και προωθούν τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά, αντιθέτως, την περιορίζουν, κατά τρόπο ενδεχομένως μη συμβατό με τη διατύπωση του σκοπού του Νόμου στο πεδίο εφαρμογής του.
Ειδικότερα, αναφέρεται πως δεδομένου ότι οι πρόνοιες του υπό αναπομπή Νόμου δεν καθορίζουν ορισμό, λ.χ. για την έννοια της γόνιμης γης, ότι καθίσταται απροσδιόριστος και ο βαθμός διεύρυνσης των περιπτώσεων που θα μπορούσαν να υπαχθούν στην προτεινόμενη απαγόρευση, ενώ αντιστοίχως, είναι και άγνωστος ο βαθμός επηρεασμού και συρρίκνωσης της διαθέσιμης γης, για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας.
«Ασυμβατότητα με ευρωπαϊκό κεκτημένο»
«Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει ο κίνδυνος να επηρεαστεί η ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ σε τέτοια έκταση, ώστε να προκληθούν αρνητικές επιπτώσεις στην προσπάθεια, για επίτευξη των ενεργειακών στόχων της Δημοκρατίας, και δη της διείσδυσης των ΑΠΕ, που καταγράφονται στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) και αποτελούν υποχρέωση βάσει της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413», σημειώνεται.
Επισημαίνεται περαιτέρω, ότι οι προτεινόμενες διατάξεις θέτουν υπό αμφισβήτηση την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου, αναδεικνύοντας έτσι και τη ασυμβατότητά τους με το Άρθρο 179.2 του Συντάγματος.
Περιορισμοί στο δικαίωμα ιδιοκτησίας
Επιπρόσθετα, υπογραμμίζεται ότι παρότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις έχουν ως αντικειμενικό αποτέλεσμα τη θέσπιση περιορισμών στο δικαίωμα της ιδιοκτησίας, εντούτοις πως δεν επεξηγείται ο τρόπος στάθμισης του σχετικού δικαιώματος με τους επιτρεπτούς από το Σύνταγμα περιορισμούς, όπως επιβάλλει η αρχή της αναλογικότητας.
Αναφέρεται ακόμα, ότι τίθεται και ένα ευρύτερο ζήτημα, που συνδέεται με τις αρχές της καλής νομοθέτησης, εξηγώντας πως στην έννομη τάξη στη Δημοκρατία, διαχρονικά ο Νομοθέτης στήριζε την παραγωγή νομοθεσίας στη βάση διαφορετικών νόμων, ικανών με διαφάνεια και διεξοδικά να προσδιορίζουν με σαφήνεια το πεδίο εφαρμογής τους.
«Εν προκειμένω, η εισήγηση για ρύθμιση κυρίως πολεοδομικών ζητημάτων στο νομικό πεδίο ρύθμισης των ΑΠΕ, το οποίο δεν συνδέεται και ούτε στοχεύει στη ρύθμιση τέτοιων θεμάτων, συνιστά σοβαρή απόκλιση από την νομοπαραγωγική παράδοση στη Δημοκρατία», όπως προσθέτει και σημειώνει ότι η δημιουργία ενός τέτοιου προηγούμενου παρέκκλισης από τις αρχές της καλής νομοθέτησης, δημιουργεί αρνητικό θεσμικά προηγούμενο.
«Νομική ασάφεια» ως προς ορισμό της γόνιμης γης
Μεταξύ άλλων, στην επιστολή αναπομπής αναφέρεται ότι δεν υφίσταται γενικά στη νομοθεσία ορισμός «γόνιμη γη», για την οποία ο προτεινόμενος νόμος προνοεί την απαγόρευση εγκατάστασης συστημάτων ανανεώσιμης ενέργειας.
Προσθέτει επίσης, ότι οι πρόνοιες του υπό αναπομπή νόμου που καθορίζουν ότι το τί συνιστά γόνιμη γη, θα αξιολογείται κατά περίπτωση από το Τμήμα Γεωργίας δημιουργούν νομική ασάφεια, αφού δεν καθορίζονται εκ των προτέρων ξεκάθαρα κριτήρια για τον καθορισμό της γης ως «γόνιμης», με αποτέλεσμα ούτε οι πολίτες, ούτε τρίτοι επηρεαζόμενοι (λ.χ. επενδυτές) να γνωρίζουν, ως έχουν δικαίωμα, εκ των προτέρων ποιες είναι οι απαγορευμένες περιοχές.
Σημειώνεται ότι η ασάφεια που εντοπίζεται, διαφαίνεται ότι συγκρούεται, τόσο με την αρχή της ασφάλειας δικαίου, όσο και με την εξαγγελλόμενη στόχευση και το πνεύμα του υπό αναπομπή νόμου, για διαφύλαξη της πραγματικά παραγωγικής και γόνιμης γης.
