Με την πηγή της φωτογραφίας, η οποία φέρεται να απεικονίζει έναν Ελληνοκύπριο αιχμάλωτο πολέμου με δεμένα μάτια από το 1974, και κυκλοφορεί πρόσφατα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επικοινώνησε το Κυπριακό Δίκτυο Διερυνητικής Δημοσιογραφίας (CIReN). Το αποτέλεσμα ήταν ο Τούρκος πολίτης, Σελίμ Εσέν, ο οποίος το 1974 βρισκόταν στην Κύπρο ως ανταποκριτής της Τουρκικής Ραδιοτηλεοπτικής Εταιρείας (TRT), να επιβεβαιώσει στο CIReN ότι η φωτογραφία είναι αυθεντική και ότι η πρωτότυπη έκδοση βρίσκεται στην κατοχή του.
Σε σχετικό ρεπορτάζ, το CIRen αναφέρει ότι εκτός από το ότι αναζωπύρωσε τη συζήτηση σχετικά με την τύχη χιλιάδων αγνοουμένων του πολέμου, η φωτογραφία έχει επίσης προκαλέσει σκεπτικισμό ως προς την αυθεντικότητά της.
Η πρώτη έκδοση της φωτογραφίας κοινοποιήθηκε στις 4 Μαΐου από τον ερευνητή Οδυσσέα Χρίστου, ο οποίος είναι διαχειριστής της ομάδας «1974 Μαρτυρίες & Τεκμήρια» στο Facebook.
Διαβάστε επίσης: Η φωτογραφία που αναζωπύρωσε το θέμα των αγνοουμένων
Στη φωτογραφία απεικονίζονται τρεις άνδρες, με τον άντρα με δεμένα μάτια, ο οποίος φέρεται να είναι αιχμάλωτος πολέμου, να στέκεται στη μέση με τα χέρια πίσω από την πλάτη. Ένας άμαχος άνδρας που στέκεται στα δεξιά, έχει το χέρι του στον ώμο του άντρα με τα δεμένα μάτια. Στα αριστερά του άντρα με δεμένα μάτια βρίσκεται ένας ένοπλος στρατιώτης. Και οι τρεις άνδρες στέκονται μπροστά από ένα μαύρο Μερσεντές.
Πηγή: Οδυσσέας Χρίστου (Facebook)
Οι αρχικοί έλεγχοι που διενήργησε το CIReN χρησιμοποιώντας εξειδικευμένα εργαλεία ανίχνευσης τεχνητής νοημοσύνης δεν ήταν καταληκτικοί: αρκετοί ανιχνευτές τεχνητής νοημοσύνης επισήμαναν ότι η φωτογραφία είχε υποστεί επεξεργασία, αλλά κανένα δεν υποδείκνυε ότι η φωτογραφία είχε δημιουργηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
«Όπως και με προηγούμενες φωτογραφίες που είχε δημοσιεύσει ο Χρίστου στην ομάδα και προέρχονται από την ίδια περίοδο, η φωτογραφία είχε χρωματιστεί και βελτιωθεί ψηφιακά, πιθανότατα με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, κάτι που θα μπορούσε να εξηγήσει τον εντοπισμό στοιχείων AI στην αρχική εικόνα.
»Σε απάντηση σε σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με την πιθανότητα η φωτογραφία να έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη, ο Χρίστου ανάρτησε μια δεύτερη, ασπρόμαυρη εκδοχή της ίδιας φωτογραφίας, όπως φαίνεται παρακάτω, η οποία δείχνει περισσότερα άτομα και μεγαλύτερο μέρος του φόντου σε σχέση με την αρχικά αναρτημένη, η οποία προφανώς ήταν περικομμένη.
»Στην απάντησή του, ο Χρίστου ισχυρίστηκε ότι γνωρίζει με βεβαιότητα ότι ''η φωτογραφία τραβήχτηκε από μέλος του τηλεοπτικού συνεργείου της Τουρκικής Ραδιοτηλεοπτικής Εταιρείας (TRT), με επικεφαλής τον δημοσιογράφο Σελίμ Εσέν''», αναφέρεται στο άρθρο του CIReN.
Πηγή: Οδυσσέας Χρίστου (Facebook)
Προκειμένου να επαληθεύσει τον ισχυρισμό του Χρίστου, το CIReN επικοινώνησε με τον Εσέν.
Ο πρώην δημοσιογράφος της TRT, ο οποίος σήμερα είναι 83 ετών, δήλωσε στο CIReN ότι «το [άτομο] στα δεξιά με τα πολιτικά ρούχα είμαι εγώ».
«Ο άμαχος που βρίσκεται δίπλα στον άνθρωπο με δεμένα μάτια στα αριστερά, από ό,τι θυμάμαι, είναι μέλος της TMT (Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης). Η φωτογραφία τραβήχτηκε στη Μιά Μίλια στις 14 Αυγούστου 1974, την ημέρα που ξεκίνησε η δεύτερη επιχείρηση, από τον φίλο μου τον κάμεραμαν Βεντάτ Γκουρέζ ή τον Σονάτ Κονόρ, που ήρθαν μαζί μου στην Κύπρο. Ήμουν δημοσιογράφος για το Κέντρο Ειδήσεων της TRT», πρόσθεσε ο Εσέν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους στην Κύπρο συνολικά 2002 Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι αγνοούνταν από την περίοδο 1963-1974. Περισσότεροι από τους μισούς εξακολουθούν να αγνοούνται.
