Σε υψόμετρο περίπου 700 μέτρων, ανάμεσα σε αμπελώνες, καταπράσινες πλαγιές και τη γαλήνη της κυπριακής υπαίθρου, ο Κάθηκας εξακολουθεί να διατηρεί αναλλοίωτο τον αυθεντικό του χαρακτήρα και να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αγροτουριστικούς και πολιτιστικούς προορισμούς της Κύπρου. Το παραδοσιακό χωριό της επαρχίας Πάφου, με ιστορία που χάνεται στα βάθη των αιώνων, συνδυάζει τη φυσική ομορφιά, την πολιτιστική κληρονομιά, την οινική παράδοση και τη γνήσια κυπριακή φιλοξενία, προσελκύοντας κάθε χρόνο εκατοντάδες επισκέπτες από ολόκληρη την Κύπρο αλλά και το εξωτερικό.
Σε δηλώσεις του στον «Π», ο αντιδήμαρχος Κάθηκα Χαράλαμπος Φυλακτού τόνισε ότι ο Κάθηκας αποτελεί ένα χωριό που «κρατά ζωντανές τις ρίζες, τις παραδόσεις και την αυθεντικότητα της κυπριακής υπαίθρου», σημειώνοντας πως η τοπική αρχή επενδύει διαρκώς στην ανάδειξη της ιστορίας, της πολιτιστικής ταυτότητας και της φιλοξενίας της περιοχής. Όπως ανέφερε, η γεωγραφική θέση του χωριού, μόλις 23 χιλιόμετρα βόρεια της Πάφου, προσφέρει σχετικά εύκολη πρόσβαση τόσο από την πόλη της Πάφου όσο και από την περιοχή της Πόλης Χρυσοχούς. Παράλληλα, η μικρή απόσταση από τις παραλίες του Κόλπου των Κοραλλίων καθιστά τον Κάθηκα ιδανική επιλογή για επισκέπτες που αναζητούν συνδυασμό ηρεμίας, φυσικής ομορφιάς και αυθεντικής κυπριακής εμπειρίας.
Ο κ. Φυλακτού υπογράμμισε ιδιαίτερα τη σημασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του χωριού, επισημαίνοντας ότι πολλές κατοικίες ηλικίας άνω των εκατό ετών παραμένουν διατηρημένες μέχρι σήμερα ως χαρακτηριστικά δείγματα παραδοσιακής λαϊκής αρχιτεκτονικής. Τα πέτρινα σπίτια, τα στενά δρομάκια και οι αυλές με τα παραδοσιακά στοιχεία συνθέτουν μια εικόνα αυθεντικής κυπριακής υπαίθρου που αντιστέκεται στον χρόνο και στην αλλοίωση της σύγχρονης ανάπτυξης.
Ιδιαίτερο πολιτιστικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης οι εκκλησίες και τα ιστορικά ξωκλήσια της περιοχής, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ιστορικής ταυτότητας του χωριού και συνδέονται άμεσα με την τοπική θρησκευτική και κοινωνική παράδοση.
Οινοτουριστική ανάπτυξη
Ξεχωριστή θέση στην ιστορία του Κάθηκα κατέχει η αμπελουργία και η παραγωγή κρασιού. Σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο, το χωριό υπήρξε διαχρονικά ένα από τα σημαντικότερα οινοπαραγωγικά κέντρα της νοτιοδυτικής Κύπρου, διατηρώντας μέχρι και σήμερα τη βαθιά του σύνδεση με την κυπριακή οινική παράδοση.
Στην κοινότητα λειτουργούν σύγχρονα οινοποιεία που παράγουν ποιοτικά κυπριακά κρασιά τα οποία έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη φήμη τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην επισκεψιμότητα και στην τοπική οικονομία. Ο οινικός τουρισμός αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα ανάπτυξης της περιοχής, προσελκύοντας επισκέπτες που επιθυμούν να γνωρίσουν από κοντά την κυπριακή γαστρονομία και την παράδοση του κρασιού.
Παράλληλα, ο Κάθηκας διαθέτει αναπτυγμένες υποδομές φιλοξενίας και εστίασης, χωρίς να χάνει τον αυθεντικό του χαρακτήρα. Παραδοσιακές ταβέρνες, εστιατόρια, μπιραρίες και μικρές υπεραγορές εξυπηρετούν κατοίκους και επισκέπτες, ενισχύοντας την τοπική οικονομία και τον αγροτουρισμό.
Ο κ. Φυλακτού ανέφερε ότι η κοινότητα διαθέτει επτά εξαιρετικές ταβέρνες που έχουν διακριθεί διαχρονικά για την ποιότητα και τη φιλοξενία τους, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε και σε γνωστό ασιατικό εστιατόριο της περιοχής, το οποίο, όπως είπε, συγκαταλέγεται ανάμεσα στα πλέον φημισμένα όχι μόνο στην Κύπρο αλλά και στη Μέση Ανατολή.
Σημαντικό κομμάτι της πολιτιστικής ζωής του χωριού αποτελούν τα πασχαλινά έθιμα, τα οποία διατηρούνται ζωντανά από γενιά σε γενιά. Ο αντιδήμαρχος ανέφερε ότι κάθε Μεγάλη Παρασκευή αναβιώνει η δραματοποίηση των «Παθών του Χριστού», μέσα από πομπή που ξεκινά από το εκκλησάκι του Αγίου Ονουφρίου και καταλήγει στην εκκλησία της Παναγίας Ευαγγελίστριας.
Η τελετή αυτή συγκεντρώνει κάθε χρόνο μεγάλο αριθμό επισκεπτών και πιστών, δημιουργώντας μια ιδιαίτερα κατανυκτική ατμόσφαιρα και ενισχύοντας τον θρησκευτικό και πολιτιστικό χαρακτήρα της κοινότητας.
Δημογραφικές προκλήσεις
Δημογραφικές προκλήσεις και το σοβαρό πρόβλημα του οδικού δικτύου
Παρά τη συνεχή ανάπτυξη του αγροτουρισμού και της επισκεψιμότητας, ο Κάθηκας αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις που σχετίζονται κυρίως με τη δημογραφική συρρίκνωση και τις υποδομές.
Σύμφωνα με τον κ. Φυλακτού, σήμερα στην κοινότητα διαμένουν περίπου 400 κάτοικοι, ανάμεσά τους και αρκετοί αλλοδαποί που έχουν επιλέξει να ζουν μόνιμα στο χωριό. Ωστόσο, όπως επεσήμανε, πολύ λίγα νεαρά ζευγάρια επιλέγουν να παραμείνουν ή να εγκατασταθούν στον Κάθηκα, κυρίως εξαιτίας των σοβαρών προβλημάτων στο οδικό δίκτυο που συνδέει την περιοχή με την Πάφο.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η καθημερινή μετακίνηση από την περιοχή του Στρουμπιού μέχρι την Πάφο μπορεί να διαρκέσει μέχρι και μία ώρα λόγω της αυξημένης κυκλοφορίας, ιδιαίτερα από βαρέα οχήματα και φορτηγά. Ο δρόμος, ο οποίος όπως είπε, έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί εδώ και αρκετό καιρό, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αποτρεπτικούς παράγοντες για νέα ζευγάρια με μικρά παιδιά που θα επιθυμούσαν να ζήσουν στην κοινότητα.
«Ο δρόμος αποτελεί μαρτύριο», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως απαιτείται άμεση παρέμβαση της Πολιτείας για βελτίωση των υποδομών και ενίσχυση της υπαίθρου.
Ο αντιδήμαρχος Κάθηκα υπογράμμισε την ανάγκη εφαρμογής μιας διαφορετικής κυβερνητικής πολιτικής που θα ενθαρρύνει νέα ζευγάρια να εγκατασταθούν στην ύπαιθρο μέσα από σχέδια χορηγιών και στεγαστικής ενίσχυσης.
Όπως σημείωσε, η αγορά κατοικίας στις πόλεις έχει πλέον καταστεί εξαιρετικά δύσκολη και οικονομικά απρόσιτη για πολλούς νέους ανθρώπους, γεγονός που καθιστά την ύπαιθρο μια εναλλακτική λύση που όμως χρειάζεται ουσιαστική κρατική στήριξη για να καταστεί βιώσιμη.
Παράλληλα, εξέφρασε έντονο προβληματισμό για τις πολεοδομικές ρυθμίσεις που αφορούν τις αγροτικές περιοχές, αναφέροντας ότι η μείωση του ποσοστού ανάπτυξης στις αγροτικές ζώνες λειτουργεί αποτρεπτικά τόσο για μόνιμη κατοικία όσο και για εξοχικές αναπτύξεις.
Επιπλέον, έκανε αναφορά στο ζήτημα των πυρκαγιών, οι οποίες εμφανίζονται συχνά στην περιοχή λόγω της πλούσιας βλάστησης και των υψηλών θερμοκρασιών που καταγράφονται τους θερινούς μήνες. Όπως είπε, απαιτείται καλύτερος σχεδιασμός και αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων αγροτεμαχίων μέσω κινήτρων και χορηγιών, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος πυρκαγιών και να ενισχυθεί η ανάπτυξη της υπαίθρου.
Παρά τις δυσκολίες, ο κ. Φυλακτού σημείωσε ότι το εσωτερικό οδικό δίκτυο του διαμερίσματος Κάθηκα βρίσκεται σε ικανοποιητικό επίπεδο, ενώ επανέλαβε ότι στρατηγικός στόχος της τοπικής αρχής είναι η περαιτέρω ανάδειξη του χωριού ως πρότυπου αγροτουριστικού και πολιτιστικού προορισμού.
«Πρέπει να υπάρξει μακροπρόθεσμη στρατηγική ώστε η ύπαιθρος να γεμίσει ξανά ζωή», κατέληξε, τονίζοντας ότι η διατήρηση της ιστορίας, των ηθών και των παραδόσεων αποτελεί βασική προτεραιότητα για το μέλλον του Κάθηκα και γενικότερα της κυπριακής υπαίθρου.
