Για τις νέες σύγχρονες κτηριακές εγκαταστάσεις του σωφρονιστικού ιδρύματος, και τα μέτρα που λαμβάνονται να αντιμετώπιση του προβλήματος με τον υπερπληθυσμό μέχρι να υλοποιηθεί το έργο, ενημέρωσε χθες ο υπουργός Δικαιοσύνης την Επιτροπή Πρόληψης Βασανιστηρίων (CPT) του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Για την πορεία υλοποίησης του έργου για τις νέες Κεντρικές Φυλακές, ο υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Φυτιρής δήλωσε χθες ότι «στόχος μας είναι όσο το δυνατόν συντομότερα να ξεκινήσουμε τα έργα, αφού ολοκληρωθούν πρώτα οι μελέτες για το νέο συγκρότημα στην περιοχή του Μαθιάτη. Τόνισε ότι «μέχρι τον Σεπτέμβριο ή τις αρχές Οκτωβρίου θα υπάρχει master plan, το οποίο θα παρουσιαστεί στις κοινότητες».
Κληθείς να σχολιάσει τα προβλήματα στις φυλακές, ο κ. Φυτιρής είπε ότι από την πρώτη ημέρα ανάληψης των καθηκόντων του επισκέφθηκε τις φυλακές και μέχρι σήμερα έχει μεταβεί εκεί επτά με οκτώ φορές, προκειμένου να διαπιστώσει επί τόπου τα πραγματικά προβλήματα. Όπως είπε, τα προβλήματα έχουν ήδη χαρτογραφηθεί και από τον Ιανουάριο έχουν δρομολογηθεί διαδικασίες για την πρόσληψη διευθυντή, την πρόσληψη 90 δεσμοφυλάκων, τη βελτίωση των συνθηκών και την τεχνολογική αναβάθμιση των φυλακών, ώστε να εντοπίζονται περιστατικά, όπως το πρόσφατο με drone που μετέφερε ναρκωτικά. Ο υπουργός παραδέχθηκε ότι η κατάσταση δεν έχει φτάσει στο επιθυμητό σημείο, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται να παρουσιάσει τα πράγματα ως ιδανικά. «Αυτό που κάνουμε είναι να δρομολογούμε με τον πιο γρήγορο τρόπο αυτά που χρειάζονται για τις υφιστάμενες φυλακές», είπε, προσθέτοντας ότι οι σημερινές εγκαταστάσεις δεν μπορούν να μετατραπούν σε σύγχρονες φυλακές.
1.100 σήμερα, 520 το 2008
Το θέμα του υπερπληθυσμού ανησυχεί ιδιαίτερα τη CPT. Ο πρόεδρος της επιτροπής, Alan Mitchell, ανέφερε πως όταν επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Κύπρο το 2008 ως εμπειρογνώμονας της CPT, οι Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας φιλοξενούσαν περίπου 520 κρατουμένους. Σήμερα, είπε, ο αριθμός έχει ξεπεράσει τους 1.100, ενώ οι εγκαταστάσεις παραμένουν ουσιαστικά στον ίδιο γεωγραφικό χώρο.
«Η αύξηση αυτή δημιουργεί τεράστιες προκλήσεις τόσο για το προσωπικό όσο και για τις συνθήκες διαβίωσης των κρατουμένων», σημείωσε, προσθέτοντας ότι ο υπερπληθυσμός έχει οδηγήσει σε αύξηση των περιστατικών βίας μεταξύ κρατουμένων και έχει καταστήσει δυσκολότερο τον αποτελεσματικό έλεγχο των πτερύγων από το προσωπικό.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η απουσία μόνιμου διευθυντή στις Κεντρικές Φυλακές, τα τελευταία πέντε χρόνια, έχει επηρεάσει αρνητικά τη λειτουργία του σωφρονιστικού συστήματος, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η διαδικασία διορισμού νέου διευθυντή, που βρίσκεται σε εξέλιξη, θα συμβάλει στην προώθηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων.
Ο κ. Mitchell χαιρέτισε τα σχέδια για δημιουργία νέας φυλακής και την πρόθεση πρόσληψης επιπλέον δεσμοφυλάκων, τονίζοντας ότι αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για τους κρατουμένους προϋποθέτουν και ασφαλείς συνθήκες εργασίας για το προσωπικό.
Αναφερόμενος στα ζητήματα αστυνόμευσης, ο πρόεδρος της CPT δήλωσε ότι η κατάσταση όσον αφορά τις καταγγελίες κακομεταχείρισης από μέλη της Αστυνομίας έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με το 2008.
Αρνητικό
Ο πρόεδρος της CPT χαρακτήρισε αρνητικό το γεγονός ότι εξακολουθούν να κρατούνται πρόσωπα για υπερβολικά μεγάλα χρονικά διαστήματα σε αστυνομικά κρατητήρια, παρά το ότι οι συνθήκες στους χώρους αυτούς δεν είναι κατάλληλες για μακροχρόνια κράτηση.
Σε ό,τι αφορά το μεταναστευτικό, ο πρόεδρος της CPT ανέφερε ότι η εικόνα που κατέγραψε η επιτροπή στο Πουρνάρα, το 2023, ήταν ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς το κέντρο ήταν σοβαρά υπερπλήρες και οι συνθήκες διαβίωσης δεν κάλυπταν βασικές ανάγκες των φιλοξενουμένων.
Αντίθετα, κατά την επίσκεψη του 2025 διαπιστώθηκαν σημαντικές βελτιώσεις στις συνθήκες φιλοξενίας και στη διαχείριση των διοικητικά κρατούμενων μεταναστών.
Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, η CPT εξακολουθεί να εκφράζει ανησυχίες για τη διάρκεια της διοικητικής κράτησης, εκτιμώντας ότι, παρόλο που ο αριθμός των κρατουμένων έχει μειωθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν περιπτώσεις όπου πρόσωπα κρατούνται για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα από ό,τι είναι αναγκαίο. Παράλληλα, η επιτροπή έχει επισημάνει ζητήματα που αφορούν την έκδοση εξατομικευμένων αποφάσεων κράτησης.
