Πρόσθετες εξουσίες στην Αρχή κατά της Διαφθοράς επιχειρούν να δώσουν προτάσεις νόμου που κατατέθηκαν στην Βουλή, με την επανέναρξη των εργασιών του Σώματος. Οι εξουσίες αφορούν κυρίως τα επόμενα βήματα που ακολουθούν μιαν έρευνα, και όταν εντοπιστούν ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα. Αυτή η ανάγκη αναδείχθηκε και με την πρόσφατη έρευνα για το «Κράτος Μαφία».
Στη Βουλή έχουν κατατεθεί τρεις προτάσεις νόμου από τους βουλευτές του ΔΗΣΥ, Δημήτρη Δημητρίου και Γιώργο Παμπορίδη, και από τον βουλευτή του κόμματος ΑΛΜΑ, Μιχάλη Παρασκευά. Μάλιστα, η πρόταση νόμου του κ. Παρασκευά αναμένεται να συζητηθεί στην αμέσως επόμενη συνεδρία της κοινοβουλευτικής επιτροπής Νομικών, την ερχόμενη Τετάρτη, 1η Ιουλίου.
Ουσιαστικά ο κ. Παρασκευά κατέθεσε δύο προτάσεις νόμου, μια για τροποποίηση του περί ποινικής δικονομίας νόμου και μια για τροποποίηση του νόμου που διέπει τη σύσταση και λειτουργία της Αρχής κατά της Διαφθοράς. Με την επιχειρούμενη νομοθετική αλλαγή, η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς δύναται να εξουσιοδοτεί πρόσωπα ως ποινικούς ανακριτές για τη διερεύνηση ενδεχόμενων ποινικών αδικημάτων διαφθοράς και τροποποίηση του εδαφίου (1) του άρθρου 14 του περί της Σύστασης και Λειτουργίας της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς Νόμου, ώστε, όταν η Αρχή διαπιστώνει ενδεχόμενη διάπραξη ποινικού αδικήματος, να δύναται, αντί να ακολουθήσει τη διαδικασία υποβολής έκθεσης και των σχετικών στοιχείων στον γενικό εισαγγελέα της Δημοκρατίας, να εξουσιοδοτεί η ίδια κατάλληλο πρόσωπο για τη διεξαγωγή ποινικής ανάκρισης.
Όπως αναφέρει ο εισηγητής στην εισηγητική έκθεση που συνοδεύει τις προτάσεις νόμου, οι δύο προτεινόμενες τροποποιήσεις λειτουργούν συμπληρωματικά, καθώς η τροποποίηση του άρθρου 4 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου παρέχει στην Αρχή την εξουσία εξουσιοδότησης ποινικών ανακριτών, ενώ η παράλληλη τροποποίηση του άρθρου 14 του περί της Σύστασης και Λειτουργίας της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς Νόμου, καθορίζει το ειδικό θεσμικό πλαίσιο και τις περιστάσεις υπό τις οποίες η εξουσία αυτή θα μπορεί να ασκείται.
Αναφέρει επίσης ότι, η εμπειρία από την εφαρμογή της νομοθεσίας, και ιδιαίτερα η διαδικασία που ακολούθησε την έκδοση του πρόσφατου πορίσματος της Αρχής αναφορικά με τις καταγγελίες που έγιναν γνωστές ως υπόθεση «Κράτος Μαφία», ανέδειξαν ουσιαστικές αδυναμίες του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου.
Ο κ. Παρασκευά εκφράζει, επίσης, την άποψη ότι η προτεινόμενη τροποποίηση δεν αφαιρεί, δεν περιορίζει και δεν επηρεάζει τις υφιστάμενες εξουσίες του Υπουργικού Συμβουλίου ή του γενικού εισαγγελέα δυνάμει του άρθρου 4(2) του βασικού νόμου. Προσθέτει την Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς ως τρίτο, παράλληλο φορέα εξουσιοδότησης ποινικών ανακριτών, αποκλειστικά στο πλαίσιο της αποστολής και των αρμοδιοτήτων της.
Διορισμός ποινικών ανακριτών
Σε κοινή πρόταση νόμου, οι βουλευτές του ΔΗΣΥ Γιώργος Παμπορίδης και Δημήτρης Δημητρίου, προτείνουν τροποποίηση του περί της Σύστασης και Λειτουργίας της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς Νόμου, ώστε να ενισχυθεί το θεσμικό και επιχειρησιακό πλαίσιο λειτουργίας της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της σε υποθέσεις που ενδέχεται να συνιστούν ποινικά αδικήματα. Αναφέρουν ότι, με βάση το ισχύον άρθρο 14 του βασικού νόμου, σε περίπτωση κατά την οποία η Αρχή διαπιστώνει ότι ενδεχόμενη παράβαση δυνατόν να συνιστά ποινικό αδίκημα, περιορίζεται στη σύνταξη έκθεσης και στην υποβολή αυτής, μαζί με τα σχετικά στοιχεία, στον γενικό εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Με την παρούσα πρόταση παρέχεται στην Αρχή επιπρόσθετη δυνατότητα, όπου το κρίνει αναγκαίο, να προχωρεί στον διορισμό ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών για σκοπούς πληρέστερης και ουσιαστικότερης διερεύνησης υποθέσεων διαφθοράς. Περαιτέρω, προβλέπεται ότι οι ανεξάρτητοι ποινικοί ανακριτές θα διορίζονται από κατάλογο που καταρτίζεται από τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο και εγκρίνεται από τον γενικό εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ώστε να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία, η αξιοπιστία και η επάρκειά τους. Καθορίζεται, τέλος, ότι οι ανακριτές θα τελούν υπό τον έλεγχο και την εποπτεία του γενικού εισαγγελέα της Δημοκρατίας ή, όπου κρίνεται σκόπιμο, υπό τον έλεγχο και την εποπτεία ανεξάρτητου κατηγόρου.
