Ποτέ στα χρόνια που αρθρογραφούσε δεν έβαλε τη λέξη αγνοούμενος χωρίς εισαγωγικά. Γιατί πάντα πίστευε πως ήταν ένα θλιβερό έγκλημα πολέμου, το οποίο συντελέστηκε και στις δύο πλευρές, το '63 και το '74. Η Σεβγκιούλ πάλεψε για τον κοινό τόπο, πάλεψε για το όραμα να ζήσουν οι δύο κοινότητες μαζί, έχοντας μάθει πρώτα το παρελθόν της. Και μίλησε για το θέμα των αγνοουμένων στα σχολεία, στα πανεπιστήμια, σε διαλέξεις, σε εκδηλώσεις. Πιο κάτω αποσπάσματα από ομιλίες της, όπως η ίδια διηγήθηκε την ιστορία της και το όραμά της για τον κοινό τόπο.
Δραστηριοποιούμαι ως ερευνητική δημοσιογράφος τα τελευταία 46 χρόνια στην Κύπρο. Ταυτόχρονα, είμαι ακτιβίστρια για την ειρήνη και την ισότητα των φύλων στην Κύπρο από το 1980.
***
Γράφω για τους «αγνοούμενους» ασταμάτητα τα τελευταία 23 χρόνια. Ασχολούμαι με το ανθρωπιστικό ζήτημα των «αγνοουμένων», όχι ως μέρος οποιουδήποτε «προγράμματος» ή «χρηματοδότησης», αλλά ως ανθρωπιστικό καθήκον, εθελοντικά, δουλεύοντας με όλη μου την καρδιά. Έχω πολύ μέτρια εισοδήματα από τις εφημερίδες όπου γράφω και εκτός από αυτό το πολύ μέτριο εισόδημα, δεν έχω ποτέ συμμετάσχει σε οποιαδήποτε «χρηματοδότηση» για τους «αγνοούμενους».
***
Όταν άρχισα να γράφω για τους «αγνοούμενους» το 2001 (η πρώτη μου συνέντευξη ήταν με τον Σπύρο Χατζηνικολάου του οποίου ο πατέρας ήταν «αγνοούμενος» από τη Γιαλούσα) είχα πάντα στόχο να γράφω και στις δύο πλευρές του νησιού μας και αυτό έκανα. Τα ερευνητικά μου άρθρα που δημοσιεύτηκαν και στις δύο πλευρές του νησιού δημιούργησαν έναν μεγάλο «σεισμό» στις κοινότητές μας. Οι κοινότητές μας χρησιμοποίησαν το θέμα για να πουν ότι ήταν το «μοναδικό θύμα» της σύγκρουσης. Προσπάθησα να δείξω μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα, γεγονότα, συνεντεύξεις και μαρτυρίες ότι κάποιοι κύκλοι και από τις δύο κοινότητες διέπραξαν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, απαγάγοντας ανθρώπους, σκοτώνοντάς τους, κάνοντάς τους να «εξαφανιστούν» και ότι χρησιμοποίησαν επίσης τον βιασμό ως «όπλο πολέμου». Μέσω της ερευνητικής δημοσιογραφίας μου προσπάθησα να σπάσω τον κύκλο της «αυτοθυματοποίησης» και να φέρω στο φως ολόκληρη την αλήθεια στο νησί.
***
Έχω φίλους και εχθρούς και στις δύο πλευρές. Δεν θεωρώ την Κύπρο «διχοτομημένη» - είναι ένα σύνολο στην καρδιά μου και θα είναι πάντα ένα σύνολο. Δεν υπάρχει υποδομή που να υποστηρίζει τον «Κυπριωτισμό» στην Κύπρο και οι άνθρωποι αναγκάζονται να πάρουν μια «πλευρά». Αναγκάζονται να πάρουν την πλευρά είτε των Τουρκοκυπρίων είτε των Ελληνοκυπρίων. Εγώ όμως επιλέγω και τις δύο πλευρές και όλες τις άλλες κοινότητες που ζουν σε αυτή τη γη γιατί για μένα η Κύπρος είναι μια αδιαίρετη γη στην καρδιά μου.
***
Όταν άρχισα να γράφω για τα εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν σε αυτή τη γη, τόσο το 1963-64 όσο και το 1974, άρχισα να δέχομαι απειλές από τους δράστες που είχαν διαπράξει εγκλήματα πολέμου και στις δύο πλευρές. Προσπάθησα να γράψω για κάθε μία από αυτές τις απειλές και να κάνω αυτές τις απειλές ορατές. Λόγω των ανθρωπιστικών μου προσπαθειών, έλαβα πολλά τοπικά και διεθνή βραβεία, τα οποία εν τέλει λειτούργησαν ως ένα είδος προστασίας. Μερικές από τις πιο σοβαρές απειλές που δέχτηκα ήταν από το Τζιάος, τη Σίντα, την Αγυιά Κεπήρ, τη Γαλάτεια. Γιατί; Γιατί, αν κρύβεις έναν τάφο, κρύβεις το έγκλημα και αν κρύβεις το έγκλημα, κρύβεις τον εγκληματία και ήθελαν να παραμείνει ως έχει.
***
Προσπάθησα να δείξω στους ανθρώπους και στις δύο πλευρές του διχοτομημένου νησιού μας ότι ο πόνος των συγγενών των «αγνοουμένων» δεν είναι «τουρκικός πόνος» ή «ελληνικός πόνος» - ότι είναι καθαρά «ανθρώπινος πόνος». Για πρώτη φορά στην ιστορία μας έφερα κοντά τους συγγενείς των «αγνοουμένων» και προσπάθησα να τους δείξω ότι ο πόνος τους ήταν ο ίδιος. Τους βοήθησα να δημιουργήσουν τη μοναδική δικοινοτική οργάνωση συγγενών αγνοουμένων και θυμάτων πολέμου στην Κύπρο με την ονομασία «Μαζί Μπορούμε!».
***
Με τα κινητά μου τηλέφωνα το 2006 δημιούργησα μια «Ανοικτή Γραμμή» για να βρω πιθανούς τόπους ταφής, καλώντας τους αναγνώστες μου από τις εφημερίδες Yeniduzen και Πολίτης να μοιραστούν ό,τι γνωρίζουν χωρίς να μου πουν το όνομά τους αν δεν το ήθελαν. Πήρα χιλιάδες κλήσεις και δημοσίευσα όλες τις πληροφορίες για τέτοιους πιθανούς τόπους ταφής και επίσης τις μοιράστηκα εθελοντικά με τους λειτουργούς της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων. Πολλοί από τους αναγνώστες μου και από τις δύο πλευρές του νησιού μας ήρθαν και έδειξαν σε μένα και τη ΔΕΑ τους πιθανούς τόπους ταφής των «αγνοουμένων». Τα οστά πολλών «αγνοουμένων» και από τις δύο πλευρές βρέθηκαν χάρη στη βοήθεια των αναγνωστών μου.
***
Θα έπρεπε οπωσδήποτε να έχουμε μια «Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης» στην Κύπρο, αλλά αυτή τη στιγμή μεταξύ των δύο πλευρών υπάρχει μόνο «κατάπαυση του πυρός», δεν υπάρχει καμία συμφωνία για τίποτα απολύτως.
*****
Η τραυματική εμπειρία των συγγενών «αγνοουμένων» έχει στιγματίσει τις οικογένειές τους και η έλλειψη υποστήριξης αποτελεί θεμελιώδη ανεπάρκεια του συστήματος που δημιουργήθηκε το 1981 στην Κύπρο.
***
Οι ανάγκες και οι ανησυχίες των συγγενών των «αγνοουμένων» και των θυμάτων του πολέμου αφέθηκαν στο έλεος των πολιτικών, των κυβερνώντων ελίτ και των ΜΚΟ που συνεργάζονταν με τα καθεστώτα και στις δύο πλευρές της Κύπρου, με αποτέλεσμα τη χειραγώγηση του πόνου των συγγενών, την πολιτικοποίηση του ανθρωπιστικού ζητήματος των «αγνοουμένων».
****
Αυτό που συμβουλεύω πάντα σε όσους διερευνούν «αγνοούμενους»: Να είστε ειλικρινείς, να είστε αληθινοί, να μην πολιτικοποιείτε, να δείχνετε πάντα ότι δεν παίρνετε το μέρος της μιας ή της άλλης πλευράς, αλλά παραμένετε πάντα σε ανθρωπιστικό επίπεδο.
