Η διερεύνηση της πολύκροτης υπόθεσης «Κράτος-Μαφία» εισέρχεται πλέον στην ουσιαστική της φάση, μετά τον χθεσινό διορισμό από το Υπουργικό Συμβούλιο πέντε ποινικών ανακριτών, με όρους εντολής την εξέταση των ευρημάτων του πορίσματος της Αρχής κατά της Διαφθοράς.
Οι επιλογές που έγιναν θεωρούνται από πολλούς ικανές να διασφαλίσουν την ανεξαρτησία και την αμεροληψία της ανακριτικής διαδικασίας, καθώς μεταξύ των διορισθέντων περιλαμβάνονται δύο έγκριτοι καθηγητές Νομικής και δύο νομικοί που συνεργάστηκαν το πρόσφατο παρελθόν με την Αρχή κατά της Διαφθοράς. Ο ένας εξ αυτών είχε συντάξει το πόρισμα που άνοιξε τον δρόμο για την ποινική έρευνα σε βάρος του τέως προέδρου της ΕΔΕΚ, Μαρίνου Σιζόπουλου. Ωστόσο, η εικόνα αυτή επισκιάστηκε λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση των διορισμών, όταν προέκυψε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων για έναν εκ των ποινικών ανακριτών, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις και έθεσε υπό αμφισβήτηση τον τρόπο με τον οποίο είχαν ελεγχθεί εκ των προτέρων από την Προεδρία πιθανά ασυμβίβαστα των διορισθέντων.
Εξαίρεση από τη Focus
Ο δικηγόρος και καθηγητής Νομικής, Χρίστος Χ. Μυλωνόπουλος, ο οποίος διορίστηκε ως ποινικός ανακριτής, βρέθηκε αντιμέτωπος με ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων ως προς το σκέλος της έρευνας που αφορά την υπόθεση της εταιρείας Focus, μέσω της οποίας ο Έλληνας τραπεζίτης μ. Ανδρέας Βγενόπουλος, χρηματοδοτούσε κόμματα στην Κύπρο. Ο κ. Μυλωνόπουλος είχε στο παρελθόν εκπροσωπήσει τον εφοπλιστή Μιχάλη Ζολώτα, στενό συνεργάτη του Βγενόπουλου, κατά τη διαδικασία έκδοσής του από την Ελλάδα στην Κύπρο σε σχέση με την υπόθεση Focus, γεγονός που κρίθηκε ότι καθιστά προβληματική τη συμμετοχή του στο συγκεκριμένο σκέλος της έρευνας. Παρότι, σύμφωνα με το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς, ελεγχόμενο πρόσωπο για ενδεχόμενα αδικήματα διαφθοράς στην υπόθεση Focus είναι ο Νίκος Αναστασιάδης και όχι ο Μιχάλης Ζολώτας, η προηγούμενη εμπλοκή του κ. Μυλωνόπουλου εκτιμήθηκε ότι δημιουργεί αντικειμενικό ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων για το συγκεκριμένο σκέλος της έρευνας.
Κακοί χειρισμοί από κυβέρνηση
Αυτό που προκάλεσε έντονο προβληματισμό δεν ήταν μόνο η ύπαρξη της σύγκρουσης συμφερόντων, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αυτή αντιμετωπίστηκε από την Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη.
Η εξαίρεση του κ. Μυλωνόπουλου από τη διερεύνηση της υπόθεσης Focus ανακοινώθηκε αρκετές ώρες μετά τον διορισμό του, αφού το ζήτημα είχε ήδη αναδειχθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η χρονική απόσταση μεταξύ διορισμού και ανακοίνωσης της εξαίρεσης προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς εκτιμήθηκε ότι η σχετική απόφαση θα έπρεπε να είχε ληφθεί και δημοσιοποιηθεί εξαρχής. Η εξέλιξη αυτή εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο είχε προηγηθεί ο απαραίτητος έλεγχος πριν από τον διορισμό των ποινικών ανακριτών. Σημειώνεται ότι και οι πέντε ποινικοί ανακριτές κλήθηκαν από την Προεδρία, πριν από τον διορισμό τους, να υπογράψουν δήλωση περί μη σύγκρουσης συμφερόντων.
Και δεύτερος ανακριτής;
Πέραν της περίπτωσης Μυλωνόπουλου, ο τέως πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, Χρίστος Κληρίδης, εξέφρασε δημόσια την άποψη ότι ενδέχεται να υφίσταται ζήτημα και σε σχέση με τον διορισμό του δεύτερου ποινικού ανακριτή, Νικόλα Κουρσάρη, ο οποίος είναι αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λευκωσίας. Ο κ. Κληρίδης υποστήριξε ότι δικηγόροι που μετέχουν στα συλλογικά όργανα του δικηγορικού σώματος δεν θα πρέπει να αναλαμβάνουν τη διερεύνηση υποθέσεων τέτοιας φύσης, επικαλούμενος, μεταξύ άλλων, τον ρόλο του αντιπροέδρου του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, Νικόλα Τσαρδελή, ο οποίος υπήρξε ανώτατο στέλεχος της δικηγορικής εταιρείας Ανδρέας Νεοκλέους, που εμπλέκεται στην υπόθεση, καθώς και το γεγονός ότι είναι σύζυγος ανώτατης εν ενεργεία δικαστικού.
Οι αναφορές αυτές δημιουργούν την ανάγκη για άμεσες διευκρινίσεις από την κυβέρνηση, προκειμένου να διαλυθούν τυχόν αμφιβολίες ως προς την ανεξαρτησία της ανακριτικής ομάδας και να διασφαλιστεί η εμπιστοσύνη της κοινής γνώμης στη διαδικασία.
Οι 5 ποινικοί ανακριτές
Η ομάδα των ποινικών ανακριτών απαρτίζεται από τους ακόλουθους:
1 Βασίλειος Σκουρής. Είναι καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και δικηγόρος. Διορίστηκε επικεφαλής της ομάδας. Είναι 78 χρόνων. Έχει διατελέσει πρόεδρος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 2003-2015 και δυο φορές υπουργός Εσωτερικών στην υπηρεσιακή κυβέρνηση Γρίβα το 1989 και στην κυβέρνηση Σημίτη το 1996.
2 Χρίστος Χ. Μυλωνόπουλος. Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και δικηγόρος. Είναι 73 χρόνων. Είναι ιδρυτής και πρόεδρος του Ινστιτούτου Ευρωπαϊκού και Διεθνούς Ποινικού Δικαίου, καθώς και μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Βουλής των Ελλήνων.
3 Σωτήρης Λιασίδης. Πρώην πρόεδρος του Οικογενειακού Δικαστηρίου. Στο πρόσφατο παρελθόν είχε αναλάβει, εκ μέρους της Αρχής κατά της Διαφθοράς, τη διερεύνηση των καταγγελιών εναντίον του τέως προέδρου της ΕΔΕΚ, Μαρίνου Σιζόπουλου. Ο πρώην δικαστής, μαζί με τον δικηγόρο Νικόλα Π. Κωνσταντίνου, κατέληξαν σε πόρισμα στο οποίο διαπιστώνονταν ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα διαφθοράς. Βάσει του πορίσματος, βρίσκεται σε εξέλιξη ποινική έρευνα εναντίον του Μαρίνου Σιζόπουλου.
4 Δημήτρης Τσολακίδης. Δικηγόρος Ποινικού Δικαίου, μέλος της Επιτροπής Ποινικής Δικαιοσύνης και της Υποεπιτροπής Ποινικού Δικαίου του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου. Στο πρόσφατο παρελθόν, ο κ. Τσολακίδης είχε διοριστεί από την Αρχή κατά της Διαφθοράς, μαζί με άλλους δύο λειτουργούς, για τη διερεύνηση της καταγγελίας του βουλευτή του ΑΚΕΛ, Χρίστου Χριστοφίδη, η οποία αφορούσε τον ΔΗΣΥ. Στην καταγγελία κατονομάζονταν 13 αλλοδαποί, οι οποίοι είχαν αποκτήσει την κυπριακή υπηκοότητα με «χρυσά» διαβατήρια και φέρονται να είχαν πραγματοποιήσει εισφορές προς τον ΔΗΣΥ. Ωστόσο, στο πόρισμα που εκδόθηκε δεν εντοπίστηκε μαρτυρία που να τεκμηριώνει τους ισχυρισμούς περί ανταλλαγμάτων, ενώ κρίθηκε ότι η παραχώρηση των επίμαχων υπηκοοτήτων έγινε σύμφωνα με τις νόμιμες διαδικασίες.
5 Νικόλας Κουρσάρης. Είναι αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λευκωσίας. Διαθέτει εμπειρία σε αστικές, εταιρικές και ποινικές υποθέσεις.
Έξι μήνες και βλέπουμε…
Οι πέντε ποινικοί ανακριτές αναλαμβάνουν άμεσα καθήκοντα, με όρους εντολής τη διερεύνηση όλων όσων καταγράφονται στην έκθεση της Αρχής κατά της Διαφθοράς. Ο διορισμός τους έχει διάρκεια έξι μηνών, με δυνατότητα παράτασης, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος προς το Υπουργικό Συμβούλιο. Παράλληλα, έχει αποφασιστεί η παροχή της αναγκαίας διοικητικής και γραμματειακής υποστήριξης, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία της ανακριτικής ομάδας μέχρι την ολοκλήρωση της αποστολής της.
