Ολοκληρώθηκε ο κύκλος των συζητήσεων στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής επί του νομοσχεδίου για τη φορολόγηση της ταφής δημοτικών αποβλήτων και τη θέσπιση αδικημάτων και επιβολή ποινών, νομοσχέδιο με το οποίο είναι αρνητικές οι τοπικές αρχές, προειδοποιώντας με μετακύληση της φορολόγησης στους πολίτες.
Σε Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλονοτος, η οποία εκδόθηκε σήμερα, αναφέρεται ότι μετά τη μελέτη των κανονισμών που ζητά για ψήφιση η κυβέρνηση, σε συνεδριάσεις που πραγματοποιήθηκαν στις 24 Ιουνίου, καθώς και την 1η και στις 8 Ιουλίου, και αφού η Επιτροπή έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, κατέληξε στις ακόλουθες θέσεις:
- Ο πρόεδρος της επιτροπής, Λίνος Παπαγιάννης, και το μέλος της, Λίνος Ιωάννης Χατζηγεωργίου, και οι δύο βουλευτές του Εθνικού Λαϊκού Μετώπου, τάχθηκαν κατά της ψήφισης του νομοσχεδίου σε νόμο και της έγκρισης των προτεινόμενων κανονισμών.
- Οι βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Κοινωνική Συμμαχία, το μέλος της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, το μέλος του ΑΛΜΑ-Πολίτες για την Κύπρο, καθώς και το μέλος της Άμεσης Δημοκρατίας επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί των σχεδίων νόμου όπως αυτά τροποποιήθηκαν, κατά τη συζήτησή τους θέματος στην ολομέλεια του σώματος.
Διαβάστε επίσης:
- Διελκυστίνδα δήμων - ΠτΔ για φόρο ταφής
- Φόρος Υγειονομικής Ταφής Αποβλήτων: Δύο υπουργεία διαφωνούν μεταξύ τους για τη χρονική στιγμή – Κίνδυνος να χαθεί ευρωπαϊκή χορηγία 23 εκατ. ευρώ
- Καιγόμαστε από τα σκουπίδια μας - Δημόσιοι κίνδυνοι ΧΥΤΑ, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ και ΟΕΔΑ
Από τρία έτη σε ένα έτος η ποινή φυλάκιση
Όπως αναφέρεται στην Έκθεση, στο πλαίσιο της κατ’ άρθρον συζήτησης των σχεδίων νόμου, η επιτροπή αποφάσισε, με τη σύμφωνη γνώμη της εκτελεστικής εξουσίας, να τροποποιήσει το κείμενο των προτεινόμενων κανονισμών, ώστε να επέλθουν σε αυτό νομοτεχνικής φύσεως βελτιώσεις.
Συγκεκριμένα αποφάσισαν να τροποποιηθεί η πρόνοια με την οποία προβλέπεται ποινή φυλάκισης στον κάτοχο αποβλήτων ή στον διαχειριστή χώρου υγειονομικής ταφής δημοτικών αποβλήτων, σε περίπτωση παραβίασης των προνοιών των κανονισμών, από τρία έτη σε ένα έτος και να απαλειφθεί η πρόνοια που προβλέπει για τις ευθύνες και τις ποινές σε φυσικό πρόσωπο οι οποίες προκύπτουν κατά τη διαδικασία διάθεσης και διαχείρισης των δημοτικών αποβλήτων.
Εξάλλου αναφέρεται ότι το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος με επιστολή του, ημερομηνίας 1ης Ιουλίου 2026, κατέθεσε αναθεωρημένο κείμενο του νομοσχεδίου, στο οποίο για σκοπούς ασφάλειας δικαίου περιλήφθηκε πρόνοια σύμφωνα με την οποία ρυθμίζεται σαφώς η δυνατότητα του Υπουργικού Συμβουλίου να εκδίδει κανονισμούς με τους οποίους ρυθμίζεται ο υπολογισμός, ο καθορισμός και η επιβολή φόρου υγειονομικής ταφής δημοτικών αποβλήτων.
Οι χρεώσεις
Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπονται ειδικότερα τα ακόλουθα:
- Με την έναρξη ισχύος των υπό αναφορά κανονισμών και μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2027 επιβάλλεται φορολογία ύψους €10 ανά τόνο δημοτικών αποβλήτων που καταλήγει για διάθεση σε χώρους υγειονομικής ταφής, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2028 και εντεύθεν η εν λόγω φορολογία αυξάνεται ετησίως κατά €5 ανά τόνο δημοτικών αποβλήτων, έως ότου ανέλθει σταδιακά στο ανώτατο ποσό των €70 ανά τόνο.
- Ο φόρος υγειονομικής ταφής καταβάλλεται από τον κάτοχο δημοτικών αποβλήτων στον διαχειριστή του χώρου υγειονομικής ταφής δημοτικών αποβλήτων, ο οποίος είναι υπόχρεος για τον καθορισμό υπολογισμό και την είσπραξη του εν λόγω φόρου.
- Ο διαχειριστής του χώρου υγειονομικής ταφής, αφότου εισπράξει τον φόρο υγειονομικής ταφής, καταβάλλει το εισπραχθέν ποσό στο Τμήμα Περιβάλλοντος, το οποίο στη συνέχεια κατατίθεται στο Πάγιο Ταμείο.
Σύμφωνα με το Τμήμα Περιβάλλοντος, οι πιστώσεις που καταλήγουν στο Πάγιο Ταμείο από την επιβολή της υπό αναφορά φορολογίας πρόκειται να αξιοποιηθούν για τη χρηματοδότηση αντισταθμιστικών έργων και δράσεων, με στόχο την ενίσχυση της ορθολογικής διαχείρισης των αποβλήτων και την προώθηση των αναγκαίων περιβαλλοντικών υποδομών.
Κίνδυνος να χαθούν €23 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης
Στο πλαίσιο της συζήτησης επί της αρχής των σχεδίων νόμου, οι εκπρόσωποι του Τμήματος Περιβάλλοντος ανέφεραν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
- Tα υπό αναφορά νομοθετήματα αποτελούν εθνική νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία έχει τεθεί ως προτεραιότητα στο πλαίσιο της πράσινης φορολογικής μεταρρύθμισης και εμπίπτουν στις δεσμεύσεις της Δημοκρατίας για συμμόρφωση με τη Συνιστώσα 2.1 του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η οποία προβλέπει για την εισαγωγή μέσω εθνικής νομοθεσίας φόρου υγειονομικής ταφής δημοτικών αποβλήτων.
- Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις προκύπτουν και από το γεγονός ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, οι επιδόσεις της Δημοκρατίας στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων παραμένουν από τις χαμηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως εκ τούτου, η κυβέρνηση συμπεριέλαβε στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας την εφαρμογή πράσινης φορολογικής μεταρρύθμισης, συμβατής με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, στο πλαίσιο της οποίας προκρίθηκε η επιβολή φόρου υγειονομικής ταφής δημοτικών αποβλήτων ως βασικό μέτρο για τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων της χώρας.
- Το ποσοστό δημοτικών αποβλήτων που καταλήγουν για διάθεση σε χώρους υγειονομικής ταφής στην Κύπρο ανέρχεται περίπου στο 68% επί του συνόλου των δημοτικών αποβλήτων, ενώ, σύμφωνα με τον σχετικό ευρωπαϊκό στόχο, το ποσοστό αυτό πρέπει να περιοριστεί στο 10% μέχρι το έτος 2035. Συναφώς, η υιοθέτηση των ρυθμίσεων που προτείνονται κρίνεται αναγκαία για την επίτευξη των υποχρεώσεων της Δημοκρατίας στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων.
- Σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα, ως ημερομηνία για την ολοκλήρωση της σχετικής μεταρρύθμισης είχε καθοριστεί η 30ή Ιουνίου 2026. Ωστόσο, ως καταληκτική ημερομηνία για την ψήφιση της προτεινόμενης νομοθεσίας έχει οριστεί η 31η Αυγούστου 2026.
- Με την παρέλευση της 30ής Ιουνίου αναμένεται να εκταμιευθεί μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ποσό ύψους €23.000.000, το οποίο θα προστεθεί στα €25.000.000 που έχουν ήδη δεσμευθεί στο πλαίσιο του προγράμματος πολιτικής συνοχής «ΘΑΛΕΙΑ» για την εφαρμογή του συστήματος διαλογής στην πηγή και της χωριστής συλλογής αποβλήτων από τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης μέσω της εφαρμογής του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ». Ως εκ τούτου, συνολικό ποσό ύψους €48.000.000 θα διατεθεί για τη χρηματοδότηση δράσεων που αφορούν στην προσαρμογή των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης και στην υλοποίηση των σχεδίων δράσης τους για την εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ».
Πρόσθετο κίνητρο για το «Πληρώνω Όσο Πετώ», βλέπει η Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος
Απαντώντας στους προβληματισμούς και τα ερωτήματα που τέθηκαν από τα μέλη της Επιτροπής, ο γενικός διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος ανέφερε ότι η προτεινόμενη μεταρρύθμιση εντάσσεται στο πλαίσιο των ευρύτερων περιβαλλοντικών στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Δημοκρατία, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ο στόχος που έχει καθορισθεί είναι η μείωση της υγειονομικής ταφής δημοτικών αποβλήτων στο 10% μέχρι το 2035.
Συναφώς, όπως ο ίδιος ανέφερε, οι στόχοι και τα χρονοδιαγράμματα καθίστανται δεσμευτικά και τυγχάνουν παρακολούθησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, χωρίς να υφίσταται δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας ολοκλήρωσης της μεταρρύθμισης, δεδομένου ότι το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ολοκληρώνεται την 31η Αυγούστου 2026.
Αναφορικά με την αποτελεσματικότητα του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ», που συνιστά ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα, επισήμανε ότι η επιτυχία του προϋποθέτει τη συνεργασία και τη συμβολή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, υποστηρίζοντας ότι για τη μέχρι σήμερα πορεία εφαρμογής της σχετικής πολιτικής υπεύθυνη δεν είναι αποκλειστικά η πολιτεία αλλά ευθύνη φέρουν όλοι οι εμπλεκόμενοι. Επιπρόσθετα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι η επιβολή του προτεινόμενου φόρου αναμένεται να λειτουργήσει ως πρόσθετο κίνητρο για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή του εν λόγω συστήματος.
Σύμφωνα με τον ίδιο αρμόδιο η αξιοποίηση των κονδυλίων του προγράμματος πολιτικής συνοχής «ΘΑΛΕΙΑ» θα πραγματοποιηθεί εντός του προβλεπόμενου πλαισίου, μέσω σχεδίων χορηγιών και διαδικασίας αξιολόγησης.
Τέλος, για το ζήτημα της ανάπτυξης των αναγκαίων υποδομών, διευκρίνισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η επεξεργασία ενδιάμεσων λύσεων, καθώς και η διενέργεια μελέτης τα συμπεράσματα της οποίας αναμένεται να εξαχθούν το 2028 και να καθορίσουν τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων.
