Μια διαφορετική νομική ανάγνωση για τη διαδικτυακή εκστρατεία οικονομικής στήριξης του Μακάριου Δρουσιώτη καταθέτει η δικηγόρος Μαρία Χρ. Θεριστή, την ώρα που έχει ανοίξει δημόσια συζήτηση για το κατά πόσο η καμπάνια εμπίπτει στη νομοθεσία περί εράνων.
Σε ανάρτησή της, η κ. Θεριστή θέτει στο επίκεντρο όχι το γεγονός ότι ο Μακάριος Δρουσιώτης απευθύνθηκε δημόσια ζητώντας οικονομική στήριξη, αλλά τον σκοπό για τον οποίο ζητούνται τα χρήματα.
Η θέση που αναπτύσσει είναι ότι δεν αποτελεί κάθε δημόσια έκκληση για οικονομική βοήθεια αυτομάτως «έρανο» κατά την έννοια του περί Διενέργειας Εράνων Νόμου.
Τι λέει ο ορισμός του «εράνου»
Κομβικό σημείο στην επιχειρηματολογία της αποτελεί το άρθρο 2 του Ν. 68(Ι)/2014.
Ο νόμος ορίζει ως «έρανο» την έκκληση προς το κοινό ή ομάδα του κοινού, μεταξύ άλλων και μέσω διαδικτύου, για καταβολή χρημάτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων για φιλανθρωπικό, αγαθοεργό, θρησκευτικό, περιβαλλοντικό ή φιλοζωικό σκοπό, καθώς και για ανέγερση μνημείων.
Στη βάση αυτής της διατύπωσης, η κ. Θεριστή υποστηρίζει ότι για να υπαχθεί μια δημόσια οικονομική έκκληση στον συγκεκριμένο νόμο δεν αρκεί μόνο να απευθύνεται στο κοινό. Θα πρέπει, όπως σημειώνει, και ο σκοπός της συγκέντρωσης των χρημάτων να εμπίπτει στους σκοπούς που καλύπτει η νομοθεσία.
Στην περίπτωση Δρουσιώτη, τα χρήματα συγκεντρώνονται, σύμφωνα με όσα ο ίδιος έχει ανακοινώσει, για την κάλυψη των προσωπικών εξόδων της νομικής του υπεράσπισης, ανεξάρτητων δικανικών εξετάσεων και άλλων συναφών εξόδων της δικαστικής διαδικασίας.
Κατά τη νομική ανάγνωση της Θεριστή, αυτή η περίπτωση δεν εντάσσεται αυτομάτως στις κατηγορίες που απαριθμεί ο ορισμός του νόμου.
Η «κοινωνική ανάγκη»
Η ίδια εξετάζει και το άρθρο 11, το οποίο αφορά τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να χορηγηθεί άδεια διενέργειας εράνου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές, η αποκατάσταση της υγείας οικονομικά αδύνατων προσώπων, η ενίσχυση άπορων οικογενειών, ατόμων ή ανηλίκων, αλλά και η ευρύτερη πρόνοια για «οποιαδήποτε άλλη περίπτωση που παρίσταται κοινωνική ανάγκη».
Η κ. Θεριστή θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες αναφορές αποτυπώνουν τον χαρακτήρα των αγαθοεργών και φιλανθρωπικών σκοπών στους οποίους αποβλέπει ο νόμος και διαχωρίζει αυτούς τους σκοπούς από την οικονομική στήριξη συγκεκριμένου προσώπου για τα δικά του δικαστικά έξοδα.
Σημειώνει παράλληλα ότι μια τέτοια οικονομική στήριξη μπορεί να αποτελεί πράξη αλληλεγγύης ή να θεωρείται κοινωνικά επιθυμητή, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι αποκτά και τον νομικό χαρακτήρα του «εράνου».
«Σοβαρό νομικό επιχείρημα»
Το συμπέρασμα της ανάρτησης είναι ότι, κατά την άποψή της, υπάρχει σοβαρό νομικό επιχείρημα πως η συγκεκριμένη εκστρατεία δεν αποτελεί «έρανο» κατά την έννοια του άρθρου 2.
Πρόκειται, ωστόσο, για νομική ερμηνεία και όχι για απόφαση αρμόδιας αρχής ή Δικαστηρίου.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον μετά την παρέμβαση του Υπουργού Εσωτερικών Κωνσταντίνου Ιωάννου και την παραπομπή του ζητήματος στην Αστυνομία για εξέταση ενδεχόμενης παράβασης της νομοθεσίας περί εράνων.
Το κρίσιμο ζήτημα που πλέον τίθεται είναι ακριβώς αυτό που αναδεικνύει η ανάρτηση: αν η συγκέντρωση χρημάτων για τα προσωπικά έξοδα νομικής υπεράσπισης ενός προσώπου εμπίπτει στον νομοθετικό ορισμό του «εράνου» και, ειδικότερα, κατά πόσο μπορεί να θεωρηθεί ότι εξυπηρετεί αγαθοεργό ή φιλανθρωπικό σκοπό ή περίπτωση «κοινωνικής ανάγκης».
