Αμφίβολο θα ήταν κατά πόσον θα μπορούσε να χορηγηθεί άδεια για τη συγκέντρωση χρημάτων που πραγματοποιεί ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Μακάριος Δρουσιώτης, εάν ο ίδιος είχε απευθυνθεί στις αρμόδιες Αρχές, καθώς η συγκεκριμένη οικονομική στήριξη αφορά προσωπικά δικαστικά του έξοδα και όχι κάποια από τις κοινωνικές ανάγκες που προβλέπει η νομοθεσία περί εράνων, δήλωσε στο ΚΥΠΕ η δικηγόρος Μαρία Θεριστή.
Ερωτηθείσα σχετικά με τη διαδικτυακή οικονομική εκστρατεία που διεξάγει ο κ. Δρουσιώτης, η κ. Θεριστή ανέφερε ότι «μερικές φορές ίσως είναι χρήσιμο να σκεφτούμε το ζήτημα και ανάποδα», θέτοντας το υποθετικό ερώτημα τι θα συνέβαινε εάν ο ίδιος, «θέλοντας να είναι απολύτως καλυμμένος και εκ περισσής προσοχής», ζητούσε άδεια για τη συγκεκριμένη συγκέντρωση χρημάτων.
«Θα ήταν εύλογο να αναρωτηθεί κανείς τι θα απαντούσε η αρμόδια Αρχή: Για ποιον από τους σκοπούς που προβλέπει ο νόμος ζητάτε άδεια; Ποιος είναι ο φιλανθρωπικός ή αγαθοεργός σκοπός; Ποια κοινωνική ανάγκη εξυπηρετείται;», είπε.
Κατά την άποψή της, το πιθανότερο θα ήταν να λάμβανε αρνητική απάντηση, καθώς δεν φαίνεται να υπάρχει στην προκειμένη περίπτωση ο σκοπός που απαιτείται από το νομοθετικό πλαίσιο για τη διενέργεια εράνου.
Η κ. Θεριστή εξήγησε ότι τα χρήματα προορίζονται για συγκεκριμένα έξοδα της δικαστικής διαδικασίας, μεταξύ άλλων για δικηγορικές αμοιβές, εμπειρογνώμονες που θα ετοιμάσουν εκθέσεις, καθώς και για τα έξοδα από την παρουσία και κατάθεση εμπειρογνωμόνων και μαρτύρων στο δικαστήριο.
«Μιλάμε, επομένως, για τα έξοδα μιας συγκεκριμένης δικαστικής διαδικασίας και της προσωπικής του υπεράσπισης», σημείωσε.
Αναφερόμενη στην έννοια της «κοινωνικής ανάγκης», είπε ότι αυτή θα πρέπει να ερμηνεύεται σε συνάρτηση με το νομοθετικό πλαίσιο και τον σκοπό του νομοθέτη.
«Όταν ο νομοθέτης μιλά για “κοινωνική ανάγκη”, αναφέρεται σε μια ανάγκη που έχει κοινωνική διάσταση — σε ανάγκη που αφορά ανθρώπους ή ένα κοινωνικό σύνολο», είπε, παραπέμποντας, μεταξύ άλλων, στους πυρόπληκτους της ορεινής Λεμεσού. «Δεν είναι κάθε προσωπική οικονομική ανάγκη αυτομάτως “κοινωνική ανάγκη”», πρόσθεσε.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην τελολογική ερμηνεία του νόμου, σημειώνοντας ότι σκοπός του νομοθέτη είναι, μεταξύ άλλων, ο έλεγχος, η διαφάνεια και η λογοδοσία, καθώς και ο αποκλεισμός παράνομων και παραπλανητικών εράνων. Στην περίπτωση του κ. Δρουσιώτη, όπως είπε, ο σκοπός της έκκλησης είναι γνωστός εκ των προτέρων, καθώς έχει δημοσιοποιηθεί ότι τα χρήματα προορίζονται για συγκεκριμένη δικαστική διαδικασία και έχει υπάρξει δέσμευση για ενημέρωση σχετικά με τη διάθεσή τους.
Η κ. Θεριστή σημείωσε ακόμη ότι η κοινωνική αλληλεγγύη δεν ταυτίζεται αυτομάτως με τη νομική έννοια του «φιλανθρωπικού ή αγαθοεργού σκοπού», καθώς ένας πολίτης μπορεί να επιλέξει να στηρίξει οικονομικά κάποιον για την αντιμετώπιση προσωπικής ανάγκης, χωρίς η ενέργεια να αποκτά αυτομάτως χαρακτήρα φιλανθρωπίας.
Αναφέρθηκε επίσης στο προσωπικό οικονομικό και επαγγελματικό κόστος που αντιμετωπίζει ο κ. Δρουσιώτης λόγω της δημοσιογραφικής του δραστηριότητας, σημειώνοντας ότι, πέραν των δικαστικών εξόδων, μπορεί να υπάρχει απώλεια εισοδήματος από τον χρόνο που απαιτείται για δημοσιογραφική έρευνα, συγγραφή και δικαστικές διαδικασίες.
«Η ύπαρξη τέτοιων δικαστικών διαδικασιών δημιουργεί όχι μόνο άμεσες δικαστικές δαπάνες, αλλά και ένα ευρύτερο οικονομικό κόστος για έναν επαγγελματία που βιοπορίζεται από τη δημοσιογραφική του δραστηριότητα», ανέφερε.
Η δικηγόρος αναφέρθηκε και στη νομολογία του ΕΔΔΑ για τον ρόλο του Τύπου ως «public watchdog», σημειώνοντας ότι η ελευθερία της έκφρασης έχει ιδιαίτερη βαρύτητα σε ζητήματα δημόσιου ενδιαφέροντος και ότι οικονομικές κυρώσεις και δικαστικά έξοδα μπορούν, υπό ορισμένες περιστάσεις, να έχουν «chilling effect», δηλαδή αποτρεπτική επίδραση στην άσκησή της.
Καταλήγοντας, η κ. Θεριστή εκτιμά, ως πρώτη νομική τοποθέτηση, ότι «η πλάστιγγα φαίνεται να γέρνει προς την άποψη ότι η συγκεκριμένη συγκέντρωση χρημάτων δεν αποτελεί “έρανο” κατά την έννοια του περί Διενέργειας Εράνων Νόμου του 2014».
Πηγή: ΚΥΠΕ
