Την άμεση ψήφιση του προτεινόμενου νομοθετικού πλαισίου που θα διέπει τη διαχείριση, τη λειτουργία και την εποπτεία των διαχειριστικών επιτροπών στις κοινόκτητες οικοδομές, δηλαδή στις πολυκατοικίες και τα συγκροτήματα κατοικιών, ζητά με επιστολή του προς τη Βουλή ο υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου.
Η προτεινόμενη νομοθετική ρύθμιση, η οποία συζητήθηκε για πρώτη φορά στην Επιτροπή Εσωτερικών της Βουλής στις 28 Νοεμβρίου 2024, κρίνεται από το Υπουργείο Εσωτερικών επιβεβλημένη και κατεπείγουσα. Κι αυτό επειδή στις κοινόκτητες οικοδομές έχουν διαχρονικά δημιουργηθεί σοβαρά πρακτικά προβλήματα χωρίς να υπάρχει σήμερα ένα επαρκές νομικό πλαίσιο για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους. Ως αποτέλεσμα, δεκάδες χιλιάδες πολίτες επηρεάζονται δυσμενώς. Ανάμεσα στα προβλήματα που καταγράφονται είναι η μη σύσταση διαχειριστικών επιτροπών, φαινόμενα κακοδιαχείρισης και αδιαφάνειας από τις επιτροπές αυτές ή από ιδιωτικές εταιρείες που αναλαμβάνουν τη διαχείριση κοινόκτητων οικοδομών, η μη καταβολή κοινοχρήστων, η απουσία ασφάλισης, καθώς και η αδυναμία εκτέλεσης αναγκαίων εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης. Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδιοκτήτες διαμερισμάτων αρνούνται να καταβάλουν το μερίδιο που τους αναλογεί για την εκτέλεση αναγκαίων εργασιών, με αποτέλεσμα πολλές πολυκατοικίες να παρουσιάζουν εικόνα εγκατάλειψης και αδιαφορίας και να καθίστανται επικίνδυνες. Το μέγεθος του προβλήματος είναι μεγάλο.
Σύμφωνα με στοιχεία του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, παγκύπρια υπάρχουν περίπου 30.000 κοινόκτητες οικοδομές, στις οποίες αντιστοιχούν περίπου 200.000 οικιστικές μονάδες. Μόνο στη Λευκωσία υπολογίζεται ότι υπάρχουν από 9.000 έως 10.500 κοινόκτητες οικοδομές, που αντιστοιχούν σε 60.000 έως 70.000 οικιστικές μονάδες, ενώ ο αριθμός των κοινόκτητων οικοδομών και, ιδιαίτερα, των πολυκατοικιών αυξάνεται συνεχώς.
Η αρμοδιότητα στους ΕΟΑ
Παρά τις επιφυλάξεις και τις ενστάσεις που διατύπωσαν οι Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) για την ανάληψη της εποπτείας των διαχειριστικών επιτροπών στις κοινόκτητες οικοδομές, ο υπουργός Εσωτερικών ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να διαφοροποιήσει την πολιτική του υπουργείου του, ούτε να διατηρήσει την αρμοδιότητα στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, το οποίο, όπως υποστηρίζει, εξόφθαλμα εκφεύγει του επιχειρησιακού του πλαισίου.
Στην πολυσέλιδη επιστολή του προς τον πρόεδρο και τα μέλη της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών, ημερομηνίας 7/9/2026, την οποία εξασφάλισε ο «Π», ο Κωνσταντίνος Ιωάννου απορρίπτει το αίτημα των ΕΟΑ για κρατική χρηματοδότηση της νέας υπηρεσίας που θα πρέπει να συστήσουν για να εποπτεύει τις διαχειριστικές επιτροπές στις κοινόκτητες οικοδομές. Υποδεικνύει ότι οι ΕΟΑ είναι αυτόνομοι οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ότι το αρχικό κόστος μπορεί να καλυφθεί από τους προϋπολογισμούς τους, τονίζοντας παράλληλα ότι απαιτείται μεταβατική περίοδος έως δύο ετών για την εφαρμογή της νέας νομοθεσίας από την ημέρα της ψήφισής της.
«Όχι» σε κρατική χρηματοδότηση
Με τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Υπουργείο Εσωτερικών αποφάσισε όπως η αρμοδιότητα για τη διαχείριση των κοινόκτητων οικοδομών μεταφερθεί στους ΕΟΑ, στους οποίους ανατέθηκαν και οι αρμοδιότητες αδειοδότησης. Από την άλλη, οι ΕΟΑ αρνούνται να αναλάβουν την ευθύνη, επικαλούμενοι, μεταξύ άλλων, το κόστος που θα πρέπει να επωμιστούν για τη σύσταση νέας υπηρεσίας που θα εποπτεύει τις κοινόκτητες οικοδομές, και ζητούν κρατική χορηγία για την κάλυψη του κόστους σύστασής της.
Στην επιστολή του προς τη Βουλή, ο υπουργός Εσωτερικών απορρίπτει τη θέση των ΕΟΑ για κρατική χορηγία, υπενθυμίζοντας ότι πρόκειται για αυτόνομους οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για το συγκεκριμένο ζήτημα, ο Κωνσταντίνος Ιωάννου αναφέρει στην επιστολή του τα εξής: «Λαμβάνοντας υπόψη το ισχύον θεσμικό και δημοσιονομικό πλαίσιο, δεν προβλέπεται κρατική χρηματοδότηση των ΕΟΑ για την άσκηση της συγκεκριμένης αρμοδιότητας. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι το αρχικό κόστος εφαρμογής θα είναι πολύ μικρό κατά τη μεταβατική περίοδο, ενώ οι ανάγκες προσωπικού στο αρχικό στάδιο αναμένεται να είναι περιορισμένες. Το σχετικό κόστος δύναται να καλυφθεί από τους προϋπολογισμούς των ΕΟΑ κατά την περίοδο προετοιμασίας. Με την πλήρη εφαρμογή της νομοθεσίας και την έναρξη είσπραξης των προβλεπόμενων ανταποδοτικών τελών, εκτιμάται ότι θα δημιουργηθεί ένας αυτοχρηματοδοτούμενος μηχανισμός λειτουργίας της υπηρεσίας».
Και νέες θέσεις εργασίας
Σε ό,τι αφορά τη στελέχωση της νέας υπηρεσίας που θα δημιουργηθεί στους ΕΟΑ για να εποπτεύει τις διαχειριστικές επιτροπές, ο υπουργός Εσωτερικών επισημαίνει στην επιστολή του ότι η σχετική μελέτη που διενήργησε το Τμήμα Κτηματολογίου έχει καταδείξει αναλυτικά τις ανάγκες κάθε ΕΟΑ. Αναφέρει, παράλληλα, ότι οι ΕΟΑ, ως ανεξάρτητοι και αυτόνομοι οργανισμοί, καλούνται να υποβάλουν τεκμηριωμένα αιτήματα για τη δημιουργία των ελάχιστων νέων θέσεων που απαιτούνται για τη στελέχωση της υπηρεσίας.
Σύμφωνα με τον κ. Ιωάννου, «η διαδικασία μπορεί να αρχίσει στο πλαίσιο της κατάρτισης και έγκρισης των προϋπολογισμών τους για το 2027 και του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2027-2029. Η πλήρης στελέχωση της υπηρεσίας μπορεί να ολοκληρωθεί σταδιακά, στο πλαίσιο των μετέπειτα προϋπολογισμών των ΕΟΑ και ανάλογα με την έναρξη εφαρμογής της νέας νομοθεσίας».
Όσον αφορά το κόστος μισθοδοσίας για τη στελέχωση της νέας υπηρεσίας, ο υπουργός Εσωτερικών αναφέρει ότι αυτό δύναται να καλυφθεί, σε πρώτη φάση, από τα έσοδα του Τομέα Αδειοδότησης. Σε μεταγενέστερο στάδιο, πρόσθεσε, το κόστος λειτουργίας της υπηρεσίας θα καλύπτεται από τα ανταποδοτικά τέλη που θα επιβάλλονται, τα οποία θα καθοριστούν από τους ίδιους τους ΕΟΑ, στη βάση των πραγματικών αναγκών και του κόστους λειτουργίας της υπηρεσίας.
Το λογισμικό
Σε αντίθεση με τη στελέχωση και το λειτουργικό κόστος, το κράτος αναλαμβάνει την ανάπτυξη του απαραίτητου μηχανογραφικού συστήματος που θα χρησιμοποιούν οι ΕΟΑ.
Ο Κωνσταντίνος Ιωάννου αναφέρει στην επιστολή του προς την κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών ότι το κράτος θα αναπτύξει το λογισμικό που απαιτείται για τη λειτουργία της νέας υπηρεσίας στους ΕΟΑ, με πλήρη κρατική χρηματοδότηση. Το σύστημα, σύμφωνα με τον υπουργό, θα πρέπει να είναι έτοιμο πριν από την ανάληψη της αρμοδιότητας από τους ΕΟΑ. Οι ΕΟΑ θα συμμετέχουν καθ’ όλη τη διάρκεια του σχεδιασμού, της ανάπτυξης και της υλοποίησης του συστήματος, ώστε αυτό να ανταποκρίνεται στις επιχειρησιακές ανάγκες τους.
Μέσω του νέου συστήματος, οι ΕΟΑ θα έχουν πρόσβαση στα απαραίτητα στοιχεία και μητρώα που τηρεί το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Τα δεδομένα για τις εγγεγραμμένες κοινόκτητες οικοδομές θα αντλούνται από το Σύστημα Πληροφοριών Γης του Τμήματος Κτηματολογίου. Για τις μη εγγεγραμμένες κοινόκτητες οικοδομές, οι σχετικές πληροφορίες βρίσκονται ήδη στους φακέλους αδειοδότησης που τηρούν οι ΕΟΑ και θα αξιοποιηθούν για τη δημιουργία του νέου μητρώου.
Παράλληλα, το νέο σύστημα θα διασυνδεθεί τόσο με το Σύστημα Πληροφοριών Γης όσο και με το σύστημα «ΙΠΠΟΔΑΜΟΣ», ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής ενημέρωση και επικαιροποίηση των δεδομένων, περιλαμβανομένων των αλλαγών στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων.
Μεταβατική περίοδος δύο ετών
Ο Κωνσταντίνος Ιωάννου θεωρεί εύλογη την πρόβλεψη μεταβατικής περιόδου έως δύο ετών για την εφαρμογή της νέας νομοθεσίας από την ημέρα ψήφισής της, ώστε να ολοκληρωθούν η ανάπτυξη και η λειτουργία του απαιτούμενου λογισμικού, η δημιουργία των σχετικών μητρώων, ο καθορισμός των απαραίτητων διαδικασιών, η στελέχωση και εκπαίδευση του προσωπικού των ΕΟΑ, καθώς και η προετοιμασία των αναγκαίων διοικητικών διαδικασιών.
Κατά τη μεταβατική περίοδο θα συνεχίσει να εφαρμόζεται το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο. Σήμερα αρμόδια αρχή για τις διαχειριστικές επιτροπές είναι το Τμήμα Κτηματολογίου. Ωστόσο, ο ρόλος του περιορίζεται στον διορισμό διαχειριστικής επιτροπής στις περιπτώσεις που αυτή δεν έχει συσταθεί και στη σύγκληση γενικής συνέλευσης, ύστερα από αίτημα ιδιοκτήτη μονάδας. Δεν διενεργείται έλεγχος, ούτε λαμβάνονται μέτρα σε βάρος ιδιοκτητών που δεν συνεργάζονται, όπως προβλέπει η νέα προτεινόμενη νομοθεσία.
Σήμερα στη Βουλή
Το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο για τις διαχειριστικές επιτροπές θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στη σημερινή συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών. Η ψήφισή του θα πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατόν, καθώς η υφιστάμενη νομοθεσία ταλαιπωρεί χιλιάδες συμπολίτες μας, αφού δεν προβλέπει αποτελεσματικές κυρώσεις σε βάρος ιδιοκτητών κοινόκτητων οικοδομών που δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους.
Διαβάστε την επιστολή ΕΔΩ
