Αποφασισμένη να προχωρήσει σε νέα έρευνα για την υπόθεση του μαύρου κατασκοπευτικού βαν είναι η Αρχή κατά της Διαφθοράς, μετά και την παραδοχή του Γενικού Εισαγγελέα, Γιώργου Σαββίδη, ότι η πτυχή που αφορά την εμπλοκή του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, Σάββα Αγγελίδη στην υπόθεση, και συγκεκριμένα οι καταγγελίες περί σύγκρουσης συμφερόντων, δεν αποτέλεσε αντικείμενο διερεύνησης από τον ανεξάρτητο ποινικό ανακριτή Ηλία Στεφάνου. Η εξέλιξη αυτή διαμορφώνει νέα δεδομένα και ανοίγει τον δρόμο στην Αρχή κατά της Διαφθοράς για να το εξετάσει.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», πρόθεση της Αρχής κατά της Διαφθοράς είναι να διευρύνει το πεδίο της και να εξετάσει όλα τα περιστατικά που συνδέονται με την υπόθεση του μαύρου βαν και δεν διερευνήθηκαν κατά την ποινική έρευνα του 2021. Στο πλαίσιο αυτό, δεν αποκλείεται στο μικροσκόπιο της Αρχής να τεθούν τα νέα στοιχεία που έχουν προκύψει στην Ελλάδα, όπου οι ίδιοι πρωταγωνιστές καταδικάστηκαν για υποκλοπές τηλεφωνικών συνδιαλέξεων πολιτικών προσώπων, υπουργών, βουλευτών και άλλων αξιωματούχων του ελληνικού κράτους. Μεταξύ των καταδικασθέντων είναι βεβαίως και ο ιδιοκτήτης του μαύρου κατασκοπευτικού βαν και πρώην πράκτορας της Μοσάντ, Ταλ Ντίλιαν. Οι καταδίκες στην Ελλάδα αποτελούν νέο δεδομένο σε σχέση με την προηγούμενη διερεύνηση στην Κύπρο και ενισχύουν το ενδιαφέρον για επανεξέταση επιμέρους πτυχών της υπόθεσης.
Οι αποκαλύψεις στη Βουλή που δεν ερευνήθηκαν
Αντικείμενο διερεύνησης από την ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, θα πρέπει να αποτελέσει και το πελατολόγιο του Ισραηλινού πρώην κατασκόπου στην Κύπρο. Δηλαδή, ποιοι αγόρασαν υπηρεσίες από τον Ντίλιαν και για ποιον σκοπό. Το συγκεκριμένο ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο του κοινοβουλευτικού ελέγχου τον Νοέμβριο του 2022, ενώπιον της Επιτροπής Νομικών της Βουλής, με πρωτοβουλία του ΑΚΕΛ.
Στις συνεδρίες της Επιτροπής είχαν αποκαλυφθεί σχέσεις πολιτικών, κομμάτων, ακόμη και της ίδιας της Αστυνομίας με τον Ντίλιαν, καθώς και με τον συμπατριώτη και στενό συνεργάτη του, Αβραάμ Άβνι Σαχάκ, ο οποίος, σύμφωνα με όσα είχαν καταγγελθεί τότε, κυκλοφορούσε και οπλοφορούσε με πολιτικές πλάτες. Οι αποκαλύψεις στη Βουλή θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο έρευνας απο την Αρχή κατά της Διαφθοράς.
Υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο της διερεύνησης της υπόθεσης του κατασκοπευτικού βαν συνελήφθησαν στις 20/12/2019 τρεις υπάλληλοι της εταιρείας Wispear Systems Ltd του Ταλ Ντίλιαν. Ο ίδιος, κατά τον επίμαχο χρόνο, βρισκόταν εκτός Κύπρου και καταζητείτο. Οι τρεις υπάλληλοι προσήχθησαν ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, το οποίο απέρριψε το αίτημα της Αστυνομίας για έκδοση διατάγματος προσωποκράτησής τους.
Ο δικηγόρος της Wispear Systems Ltd και των υπαλλήλων της κατήγγειλε στη δικαστική αίθουσα ότι στο κατασκοπευτικό βαν βρέθηκε, μεταξύ άλλων, ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών. Επίσης, έκανε λόγο για αλλότρια κίνητρα της Αστυνομίας, υποστηρίζοντας ότι γνώριζε για τη δραστηριότητα του βαν από τον Αύγουστο του 2019, αλλά κινητοποιήθηκε τρεις μήνες αργότερα, μετά τις καταγγελίες του τότε Γενικού Γραμματέα του ΑΚΕΛ, Άντρου Κυπριανού. Τις αναφορές του δικηγόρου διέψευσε ο τότε διοικητής της ΥΚΑΝ, Γλυκέριος Λεοντίου, δηλώνοντας ότι ουδέποτε μπήκε στο κατασκοπευτικό βαν.
Γνωμάτευση για το άρθρο 10
Προτού, ωστόσο, γίνουν οποιεσδήποτε ενέργειες για την έναρξη της νέας έρευνας, η Αρχή κατά της Διαφθοράς αποφάσισε να ζητήσει γνωμάτευση από μεγάλο δικηγορικό γραφείο σχετικά με την ερμηνεία του άρθρου 10 της νομοθεσίας που διέπει τη λειτουργία της. Ο λόγος είναι ότι έχουν διατυπωθεί διαφορετικές απόψεις ως προς το πότε μια έρευνα της Αρχής μπορεί να τερματιστεί λόγω παράλληλης ποινικής έρευνας.
Συγκεκριμένα, το άρθρο 10 του περί της Σύστασης και Λειτουργίας της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς Νόμου προβλέπει ότι, σε περίπτωση κατά την οποία έχει αρχίσει ποινική έρευνα από την Αστυνομία ή από ποινικό ανακριτή για πράξη διαφθοράς που εμπίπτει στις αρμοδιότητες της Αρχής, η τελευταία, κατόπιν ενημέρωσης από τον Γενικό Εισαγγελέα, δεν αρχίζει ή τερματίζει οποιαδήποτε παράλληλη ενέργεια. Προβλέπεται, επίσης, ότι η Αρχή έχει το δικαίωμα να ζητά και να λαμβάνει ενημέρωση από τον Γενικό Εισαγγελέα για την πορεία των συγκεκριμένων υποθέσεων.
Στην περίπτωση του μαύρου βαν, όμως, η ποινική έρευνα έχει ολοκληρωθεί εδώ και τέσσερα χρόνια. Ως εκ τούτου, νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η επίκληση του άρθρου 10 για τον τερματισμό, πριν καν αρχίσει, της έρευνας της Αρχής ενδεχομένως να μην ήταν ορθή. Οι ίδιοι νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η κείμενη νομοθεσία απαγορεύει τη διεξαγωγή παράλληλων ερευνών και όχι τη διενέργεια έρευνας από την Αρχή κατά της Διαφθοράς μετά την ολοκλήρωση της ποινικής έρευνας. Αυτό ακριβώς το ζήτημα επιχειρεί να ξεκαθαρίσει η Αρχή, καθώς η γνωμάτευση που θα ζητηθεί αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς και για μελλοντικές υποθέσεις που θα κληθεί να χειριστεί.
Υπάρχει, άλλωστε, και το προηγούμενο της υπόθεσης Μαρίνου Σιζόπουλου, όπου η Αρχή κατά της Διαφθοράς προχώρησε σε δική της έρευνα μετά την ολοκλήρωση της ποινικής έρευνας και αποκάλυψε νέα στοιχεία, τα οποία δεν είχαν εντοπιστεί από την Αστυνομία και τη Νομική Υπηρεσία. Ως αποτέλεσμα, προέκυψαν νέα δεδομένα για την υπόθεση η οποία είχε προηγουμένως κλείσει χωρίς να διαπιστωθεί η διάπραξη ποινικών αδικημάτων.
