Το πρώτο δικοινοτικό φωτοβολταϊκό πάρκο της Κύπρου τέθηκε σε λειτουργία στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της Μιας Μηλιάς, σηματοδοτώντας την πρώτη κοινή παραγωγή ενέργειας από τις δύο κοινότητες. Οι τοπικοί ηγέτες ανακοίνωσαν την Δευτέρα την έναρξη λειτουργίας του πρώτου δικοινοτικού φωτοβολταϊκού πάρκου στην Κύπρο, το οποίο θα αξιοποιεί καθαρή ενέργεια για την ηλεκτροδότηση της Νέας Μονάδας Επεξεργασίας Λυμάτων Λευκωσίας στη Μια Μηλιά.
Ο πρόεδρος του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) Λευκωσίας, Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, και ο «δήμαρχος» της κατεχόμενης Λευκωσίας, Μεχμέτ Χαρμαντζί, χαιρέτισαν το πρωτοποριακό έργο, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και θα καταστήσει την επεξεργασία των λυμάτων της Λευκωσίας πιο φιλική προς το περιβάλλον και πιο βιώσιμη.Ο κ. Γιωρκάτζης χαρακτήρισε το έργο ορόσημο για τη διαιρεμένη Κύπρο, σημειώνοντας ότι πρόκειται για «το πρώτο δικοινοτικό φωτοβολταϊκό πάρκο, το οποίο σηματοδοτεί ταυτόχρονα και την πρώτη φορά που οι δύο κοινότητες συνεργάζονται για την παραγωγή ενέργειας».Πρόσθεσε ότι το έργο θα συμβάλει στη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, θα ενισχύσει τη συνεργασία σε τοπικό επίπεδο και θα υποστηρίξει τον στόχο της ΕΕ για ενεργειακή ουδετερότητα στην αστική επεξεργασία λυμάτων έως το 2045.Ευχαριστώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) για τη στήριξή τους, υπογράμμισε ότι τίποτα από όσα επιτεύχθηκαν δεν θα ήταν δυνατό χωρίς ομαδική δουλειά.«Για να αναπτυχθεί μια ιδέα από τον σπόρο στο φυτό και στη συνέχεια να καρποφορήσει, απαιτείται πάνω απ’ όλα εμπιστοσύνη μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων πλευρών. Και αυτό υπήρξε το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του φίλου μου, του κ. Μεχμέτ Χαρμαντζί.Εργάζεται για το κοινό καλό, με στόχο ένα πιο υγιές περιβάλλον και μια πιο πράσινη Κύπρο. [...] Ο επαγγελματισμός, το πάθος και η αφοσίωσή σου, Μεχμέτ, μου επιτρέπουν να αισθάνομαι μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι η Κύπρος έχει ένα καλύτερο μέλλον μπροστά της», δήλωσε ο κ. Γιωρκάτζης.
Από την πλευρά του, ο κ. Χαρμαντζί ανέφερε ότι το φωτοβολταϊκό πάρκο αποτελεί απόδειξη της «συνεπούς συνεργασίας» που αναπτύχθηκε όλα αυτά τα χρόνια και η οποία έχει πλέον μετατρέψει τη Μια Μηλιά σε μία από τις πιο σύγχρονες και περιβαλλοντικά προηγμένες εγκαταστάσεις της Κύπρου.«Έχουμε ακόμη ένα βήμα να κάνουμε, την παροχή επεξεργασμένου νερού» προς τις περιοχές νότια της νεκρής ζώνης, ανέφερε, σημειώνοντας ότι αυτό θα αποτελέσει ένα «πολύ ιδιαίτερο έργο αλληλεξαρτώμενης συνεργασίας».Ο κ. Χαρμαντζί, ο οποίος θα διεκδικήσει επανεκλογή τον ερχόμενο Δεκέμβριο, ευχαρίστησε την ΕΕ, το UNDP και τον κ. Γιωρκάτζη, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια συνεργασία δεν θα ήταν δυνατή «χωρίς τη συμβολή και την αφοσίωσή του».
Οι ανανεώσιμες πηγές θα καλύπτουν σχεδόν τις μισές ενεργειακές ανάγκες
Το φωτοβολταϊκό σύστημα, αξίας 1,6 εκατ. ευρώ, συνδέθηκε με το ηλεκτρικό δίκτυο τον Αύγουστο του 2026, έπειτα από δέκα μήνες κατασκευαστικών εργασιών υπό την επίβλεψη του UNDP.Με ισχύ 840 kW (AC), η νέα εγκατάσταση αναμένεται να παράγει περίπου το 15%-18% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. Η επεξεργασία λυμάτων είναι μια ιδιαίτερα ενεργοβόρα διαδικασία. Σε συνδυασμό με το 30% της ενέργειας που ήδη παράγεται επιτόπου μέσω βιοαερίου, οι ανανεώσιμες πηγές θα καλύπτουν πλέον σχεδόν το ήμισυ των αναγκών της μονάδας σε ηλεκτρική ενέργεια, μειώνοντας τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 830 τόνους ετησίως.
Επενδύοντας σε μια ιστορική συνεργασία
Η μονάδα της Μιας Μηλιάς επεξεργάζεται τα λύματα της μεγαλύτερης περιοχής της Λευκωσίας και από τις δύο πλευρές της διαχωριστικής γραμμής. Εδώ και δεκαετίες αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα τεχνικής συνεργασίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων του νησιού.
Η αρχική μονάδα επεξεργασίας λυμάτων τέθηκε σε λειτουργία το 1980, ύστερα από επίμονες προσπάθειες των τότε τοπικών ηγετών της Λευκωσίας, Λέλλου Δημητριάδη και Μουσταφά Ακιντζί. Οι δύο άνδρες κατάφεραν να υπερβούν τη βαθιά καχυποψία που επικρατούσε εκατέρωθεν και να προωθήσουν το έργο, πείθοντας ακόμη και τις αντιμαχόμενες πλευρές να απομακρύνουν στρατιωτικά φυλάκια από την παλιά πόλη, ώστε να τοποθετηθούν αγωγοί αποχέτευσης. Ορισμένες από αυτές τις περιοχές, όπως η Πύλη Πάφου, άνοιξαν αργότερα ξανά στην κυκλοφορία.
Το δικοινοτικό έργο παρείχε μια τόσο σημαντική υπηρεσία στους κατοίκους της πόλης, ώστε κανένας μεταγενέστερος τοπικός ηγέτης, σε καμία από τις δύο πλευρές της πρωτεύουσας, δεν επιχείρησε ποτέ να τερματίσει ή να περιορίσει τη συνεργασία σε τοπικό επίπεδο, ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων.Το έργο άνοιξε επίσης τον δρόμο για μια νέα μορφή οικοδόμησης της ειρήνης πέρα από το πολιτικό πεδίο, προσελκύοντας διεθνή στήριξη και χρηματοδότηση για την επίλυση πρακτικών προβλημάτων και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.Αξιοποιώντας την επιτυχία του έργου αποχέτευσης, οι Δημητριάδης και Ακιντζί προχώρησαν από κοινού στην εκπόνηση και εφαρμογή του Ρυθμιστικού Σχεδίου Λευκωσίας (Nicosia Master Plan), το οποίο διασφάλισε ότι οι δύο πλευρές της πρωτεύουσας δεν θα εξελίσσονταν πολεοδομικά με τρόπο που να καθιστά δύσκολη μια μελλοντική επανένωσή τους.
