Σιδερένια σκάλα σε πεζοδρόμιο στη λεωφόρο Νίκης τοποθέτησε το Τμήμα Δημοσίων Έργων, παραβιάζοντας τη νομοθεσία για το πλάτος και την προσβασιμότητα των πεζών, δίνοντας με αυτόν τον τρόπο σολομώντεια λύση στο χρονίζον πρόβλημα που δημιούργησε η διαφωνία μεταξύ των ιδιοκτητών επηρεαζόμενης κατοικίας και κράτους, σχετικά με τις απαλλοτριώσεις που έγιναν ώστε να επιτευχθεί η διαπλάτυνση του δρόμου.
Αδιανόητο
«Είναι αδιανόητο η Πολιτεία να επιτρέπει την κατασκευή σκάλας, η οποία ακυρώνει το πεζοδρόμιο που έχει κατασκευαστεί», δήλωσε στον «Π» ο πρόεδρος της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου (ΟΠΑΚ), Δημήτρης Λαμπριανίδης. Ανέφερε δε ότι η Οργάνωση μέχρι στιγμής έχει δεχθεί δύο παράπονα από άτομα με αναπηρίες για τη σκάλα που κατασκευάστηκε εντός του πεζοδρομίου.
Έκανε λόγο για θέατρο του παραλόγου, λέγοντας ότι όλα αυτά τα χρόνια στο συγκεκριμένο σημείο ήταν μειωμένο το πλάτος του δρόμου επειδή η Πολιτεία και οι ιδιοκτήτες δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε μια λογική συμφωνία που θα εξυπηρετούσε το δημόσιο συμφέρον αλλά και τους ίδιους. Διερωτήθηκε μάλιστα γιατί αποφάσισαν να κατασκευάσουν πεζοδρόμιο, τη στιγμή που είχαν σκοπό να τοποθετήσουν σκάλα και να ακυρώσουν το πεζοδρόμιο. Ακολούθως είπε ότι κατανοεί τον ιδιάζων χαρακτήρα της περίπτωσης και το αδιέξοδο στο οποίο οδηγήθηκαν οι δύο πλευρές, ωστόσο σημείωσε ότι όφειλε το κράτος και το νομικό σύστημα της χώρας να προσφέρουν μια ολοκληρωμένη λύση στο πρόβλημα.
Ο κ. Λαμπριανίδης ανέφερε επίσης ότι η Οργάνωση θα αποταθεί στο Τμήμα Δημοσίων Έργων για ενημέρωση, τονίζοντας ότι η νομοθεσία δεν επιτρέπει τοποθέτηση αντικειμένων σε ένα πεζοδρόμιο με πλάτος λιγότερο από 120 εκατοστά/τρεις πλάκες. Έθεσε μάλιστα το ζήτημα της οδικής ασφάλειας, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που δημιουργεί η τοποθέτηση της σκάλας, λέγοντας ότι ο πεζός, ένα άτομο με αναπηρία ή μια μητέρα με βρέφος θα αναγκαστούν να κατέβουν στον δρόμο και υπάρχει κίνδυνος να τους χτυπήσει διερχόμενο όχημα. Διερωτήθηκε επίσης ποιος θα έχει την ευθύνη εάν ένας μοτοσυκλετιστής ή ποδηλάτης χάσει τον έλεγχο, χτυπήσει στη σκάλα και τραυματιστεί σοβαρά ή θανάσιμα.
Ο Γολγοθάς
Το 1980, στο πλαίσιο διεύρυνσης και βελτίωσης της λεωφόρου, το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως προώθησε τη διαδικασία απαλλοτρίωσης των ακινήτων που επηρεάζονταν από το έργο αλλά προέκυψε διαφωνία με τους ιδιοκτήτες ενός από τα ακίνητα. Η πρώτη φάση του έργου κατασκευάστηκε κατά την περίοδο 1982-1985 και οι ιδιοκτήτες του τεμαχίου καταχώρισαν παραπομπή στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας σχετικά με το ύψος της αποζημίωσης από την απαλλοτρίωση και άλλες αξιώσεις. H διαδικασία εκδίκασης της παραπομπής διήρκεσε περίπου μια δεκαετία, με το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας να εκδίδει απόφαση στις 28/09/1995, σύμφωνα με την οποία οι δύο πλευρές κατέληξαν σε διευθέτηση της διαφοράς τους, ενώπιον του δικαστηρίου.
Ενώ το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας προχώρησε στην καταβολή του ποσού αποζημίωσης στους ιδιοκτήτες τον Μάιο και Ιούνιο του 1996 και ακολούθως το απολλοτριωθέν μέρος του τεμαχίου ενεγράφη στο όνομα της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως δημόσιος δρόμος, προέκυψαν ορισμένες διαφωνίες ως προς τις αλλαγές που αιτήθηκαν οι ιδιοκτήτες και το 2001 απορρίφθηκε σχετική αίτηση για εξασφάλιση πολεοδομικής άδειας και άδεια οικοδομής. Στο μεταξύ, υπήρξε παρέμβαση από τον δήμαρχο Λευκωσίας ο οποίος απέστειλε επιστολή στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως το 2013.
Ακολούθησε παρέμβαση της επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία εξέτασε παράπονο των ιδιοκτητών του ακινήτου και εξέδωσε έκθεση στις 9 Φεβρουαρίου 2022, τονίζοντας μεταξύ άλλων πως «καθίσταται σαφές ότι η διοίκηση, διά του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, δεν τήρησε τα συμφωνηθέντα ενώπιον του δικαστηρίου και προέβαινε σε αντιφατική συμπεριφορά από το 1980, οπότε και έγινε η γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης». Στις διαπιστώσεις, η επίτροπος Διοικήσεως σημείωνε επίσης ότι: «Στην υπό κρίση υπόθεση οι παραπονούμενες ταλαιπωρούνται για 43 χρόνια από αντιφατικές πράξεις της διοίκησης με αποτέλεσμα να μην μπορούν να απολαύσουν ή να διαθέσουν την περιουσία τους όπως θέλουν, κατά παράβαση του άρθρου 23 του Συντάγματος».
Στις 10 Νοεμβρίου 2023 υπάλληλοι του Επαρχιακού Μηχανικού Λευκωσίας του Τμήματος Δημοσίων Έργων μετέβησαν στη σημείο για την εκτέλεση εργασιών και την κατεδάφιση των σκαλοπατιών της οικίας, τα οποία βρίσκονται εντός της δημόσιας απαλλοτριωθείσας γης, και την κατασκευή σκαλωσιών σε άλλο σημείο, ώστε να είναι εφικτή η είσοδος στην οικία. Οι ιδιοκτήτες έφεραν ένσταση και αποφασίστηκε η προσωρινή αναστολή των εργασιών. Στις 22/12/2023, οι δικηγόροι των αιτητριών απέστειλαν επιστολή προς τον υπουργό Εσωτερικών και τον διευθυντή τον Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, ζητώντας επιστροφή της απαλλοτριωμένης γης, αποφυγή εργασιών εντός του τεμαχίου και αποζημιώσεις για την απώλεια χρήσης του τεμαχίου από το 1995 μέχρι και την ημερομηνία εκείνη. Ακολούθησε απάντηση από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, το οποίο ενημέρωσε τους ιδιοκτήτες ότι εξετάζεται το περιεχόμενο της επιστολής τους.
Τελικά η υπόθεση οδηγήθηκε στο Διοικητικό Δικαστήριο το 2024, με τους ιδιοκτήτες να αιτούνται όπως ανακληθεί το διάταγμα απαλλοτρίωσης του 1981 και την επιστροφή του τεμαχίου λόγω μη εκπλήρωσης του σκοπού της απαλλοτρίωσης εντός του καθοριζόμενου, από το Σύνταγμα και τον Νόμο, χρονικού διαστήματος. Το Διοικητικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή των ιδιοκτητών με απόφαση που εκδόθηκε τον Μάιο του 2025. Ωστόσο, οι ιδιοκτήτες του ακινήτου κατέθεσαν έφεση με αριθμό 18/2025 στο σύστημα iJustice. Παράλληλα, καταχώρισαν αίτηση για απαγορευτικό διάταγμα στις 9 Οκτωβρίου 2025 ώστε να μην προχωρήσει σε εργασίες το Τμήμα Δημοσίων Έργων προτού εξεταστεί η έφεση. Μάλιστα ένας από τους ιδιοκτήτες του ακινήτου δήλωσε στον «Π» ότι η πρώτη ακρόαση καθορίστηκε για τις 5 Νοεμβρίου, ενώ οι κατασκευαστικές εργασίες άρχισαν στις 31 Οκτωβρίου. Κατήγγειλε δε ότι το Τμήμα Δημοσίων Έργων έσπευσε να προλάβει το απαγορευτικό διάταγμα και να δημιουργήσει τετελεσμένα. Έτσι αφαιρέθηκαν οι τσιμεντένιες σκάλες της οικίας στις 11 Νοεμβρίου και τοποθετήθηκε σιδερένια σκάλα στις 8 Δεκεμβρίου, η οποία καλύπτει δύο από τις τρεις πλάκες του πεζοδρομίου.
Δημόσια Έργα
Πάντως πηγή από το Τμήμα Δημοσίων Έργων δήλωσε στον «Π» ότι δεν εκκρεμεί έφεση και για αυτό προχώρησε στην εκτέλεση εργασιών στο συγκεκριμένο σημείο. Ανέφερε επίσης ότι το Τμήμα όφειλε βάσει του νόμου να κατασκευάσει μια σκάλα ώστε να έχουν πρόσβαση στην οικία οι ιδιοκτήτες. Ωστόσο παραδέχθηκε ότι η σκάλα δημιουργεί προβλήματα, λέγοντας ότι η επιλογή αυτή είναι «το μη χείρον βέλτιστον». Στο μεταξύ, πηγή από το Υπουργείο Συγκοινωνιών δήλωσε στον «Π» ότι το υπουργείο θα μελετήσει το θέμα.
Δήμος Λευκωσίας
Κληθείς να σχολιάσει το θέμα που προέκυψε, ο δήμαρχος Λευκωσίας, Χαράλαμπος Προύντζος, ανέφερε ότι δεν υπήρξε εμπλοκή του Δήμου Λευκωσίας και πως το θέμα εξετάζεται. «Το έργο υλοποιείται από τα Δημόσια Έργα», ανέφερε, «αλλά ως δήμος θα εξετάσουμε κατά πόσον προκύπτουν οποιαδήποτε ζητήματα εντός των αρμοδιοτήτων μας».
