Σαφώς περισσότερες επιλογές παρέχονται πλέον στο Υπουργείο Άμυνας και την Εθνική Φρουρά για κάλυψη των αμυντικών αναγκών. Ο σχεδιασμός πλέον είναι πολύ πιο ευέλικτος, οι δυνατότητες πολύ περισσότερες και η διαδικασία εκσυγχρονισμού και προμήθειας νέων μέσων έχει περάσει σε άλλο επίπεδο.
Ο τομέας αμυντική θωράκιση καλύπτεται σε τέσσερις βασικούς άξονες και κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι κανένας άξονας δεν εξαρτάται ή επηρεάζεται από τον άλλο. Πρόκειται για επί της ουσίας για τέσσερις ανεξάρτητους άξονες αμυντικής ενίσχυσης οι οποίοι τυγχάνουν όλοι αξιοποίησης, με στόχο την κάλυψη του αμυντικού σχεδιασμού στο μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό.
Μέσα από τον ετήσιο κρατικό προϋπολογισμό για την αμυντική θωράκιση, τα προγράμματα προμήθειας στρατιωτικού υλικού από τις ΗΠΑ στα οποία εντάχθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία, τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό SAFE και τις αμυντικές συμφωνίες με αριθμό κρατών, παρέχεται η δυνατότητα μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης ενίσχυσης σε στρατιωτικά μέσα και εκπαίδευση του προσωπικού.
Η σημασία όλων των αξόνων στους οποίους θα στηριχθεί η αμυντική θωράκιση είναι ακόμη μεγαλύτερη, εάν αναλογιστεί κανείς ότι μέχρι πριν από μερικά χρόνια ο βασικός πυλώνας προμήθειας στρατιωτικού υλικού για την Εθνική Φρουρά ήταν μόνο τα κονδύλια από τον ετήσιο κρατικό προϋπολογισμό που κάλυπταν μόνο τη συντήρηση υφιστάμενων συστημάτων. Σε σχέση με τα ποσά από τον προϋπολογισμό για την αμυντική θωράκιση, πρόσφατα ο υπουργός Άμυνας, Βασίλης Πάλμας, μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Πολίτη», κατέστησε σαφές ότι από την συμμετοχή της Κύπρου στο κανονισμό SAFE, όπου η Κυπριακή Δημοκρατία θα μπορεί να δανειστεί χαμηλότοκα μέχρι και €1,2 δισ. τα επόμενα πέντε χρόνια, δεν θα υπάρξει μείωση του ετήσιου προϋπολογισμού που αφορά στην αμυντική θωράκιση.
Προϋπολογισμός
Σε ό,τι αφορά στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Άμυνας και το κεφάλαιο που αφορά στην αμυντική θωράκιση, το ποσό που εγκρίθηκε από τη Βουλή για το 2026 ανέρχεται στα €176.800.000, με τις δαπάνες να είναι ελάχιστα μειωμένες σε σχέση με τον προϋπολογισμό του 2025, ο οποίος έφτανε τα €179.550.000. Από τον προϋπολογισμό του υπουργείου αποκτήθηκαν σημαντικά οπλικά συστήματα τα τελευταία χρόνια, όπως, τα επιθετικά ελικόπτερα airbus Η145Μ, το προηγμένο τεχνολογικά σύστημα αεράμυνας Barak MX, στο σύστημα επιτήρησης της Πράσινης Γραμμής και ο πολλαπλός εκτοξευτής πυραύλων (ΠΕΠ) MLRS TAMNAVA. Άμεσος στόχος του ΓΕΕΦ είναι η προμήθεια νέων αρμάτων μάχης για σταδιακή αντικατάσταση των ρωσικών αρμάτων Τ-80.
SAFE
Μέσω του κανονισμού SAFE (Security Action for Europe), το νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εγκρίθηκε τον Μάιο του 2025 με στόχο έχει να ενισχύσει την ετοιμότητα και τις δυνατότητες άμυνας των κρατών μελών της ΕΕ, η Κυπριακή Δημοκρατία επιδιώκει την περαιτέρω ενίσχυση της Εθνικής Φρουράς. Το συνολικό ποσό του διαθέσιμου πακέτου υποστήριξης είναι έως €150 δισεκατομμύρια, που μπορούν να χορηγηθούν σε συμμετέχουσες χώρες υπό διάφορες προϋποθέσεις. Τα δάνεια έχουν ευνοϊκούς όρους με μεγάλη περίοδο χάριτος και χαμηλό κόστος δανεισμού, επιτρέποντας στα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις ένοπλες δυνάμεις τους χωρίς άμεση βαριά επιβάρυνση στον κρατικό προϋπολογισμό. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εγκρίνει για την Κύπρο περίπου €1,2 δισ. για να υποστηρίξει την άμυνα και την ετοιμότητα της χώρας. Ήδη από τα τέλη Νοεμβρίου έχει κατατεθεί ο κατάλογος με τα μέσα που έχουν ιεραρχηθεί ως άμεσης προτεραιότητας, και εντός του νέου έτους αναμένονται εξελίξεις. Ειδικότερα, η Κυπριακή Δημοκρατία προτίθεται να αποκτήσει μέσω του SAFE, αντιαρματικό πυραυλικό σύστημα, drones και σύστημα antidrones, άρματα μάχης και περιπολικά σκάφη ανοικτής θαλάσσης. Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο να συμπεριληφθεί στο SAFE και η προμήθεια ακόμη έξι επιθετικών ελικοπτέρων H145M.
Αμυντικές συμφωνίες
Σημαντικά είναι τα οφέλη για τις ένοπλες δυνάμεις, οι αμυντικές συμφωνίες και συνεργασίες με άλλα κράτη. Το δίκτυο συνεργασιών εδραιώνεται και επεκτείνεται με πολλαπλά οφέλη για το προσωπικό, κυρίως σε εμπειρίες και τεχνογνωσία. Η διεξαγωγή κοινών ασκήσεων προσφέρει τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε δραστηριότητες μαζί με μέλη ενόπλων δυνάμεων από στρατιωτικά προηγμένες χώρες. Υπουργείο Άμυνας και ΓΕΕΦ, έχουν διμερείς αμυντικές συμφωνίες με Αίγυπτο, Αρμενία, Αυστρία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισραήλ, Ιταλία, Ιορδανία, Λίβανο, Ολλανδία και Σερβία. Πέραν αυτών, υπάρχουν και οι τριμερείς αμυντικές συμφωνίες μεταξύ, Αιγύπτου – Κύπρου– Ελλάδας, Αρμενίας– Κύπρου – Ελλάδας, Ιορδανίας – Κύπρου – Ελλάδας και Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας.
Προγράμματα με ΗΠΑ
Το 2025 θεωρείται χρονιά ορόσημο στις σχέσεις τα Κυπριακής Δημοκρατίας. Μετά την άρση του εμπάργκο πώλησης στρατιωτικού εξοπλισμού στην Κύπρο, οι ΗΠΑ άνοιξαν την πόρτα στη χώρα μας και σε τρία αμυντικά προγράμματα. Τα τρία προγράμματα στα οποία προσχώρησε από τον περασμένο Ιανουάριο η Κυπριακή Δημοκρατία είναι: Foreign Military Sales (FMS) Excess Defense Articles (EDA) Title 10 security assistance grant programs Για την κυβέρνηση, η ένταξή μας σε αυτά τα τρία προγράμματα θεωρείται ως καρπός της εξωτερικής πολιτικής που εφαρμόζεται και ουσιαστικό αποτέλεσμα της ραγδαίας ανάπτυξης των σχέσεων με τις ΗΠΑ, μετά από μια σειρά πολυεπίπεδων συνεργασιών τα τελευταία χρόνια. Σε ό,τι αφορά στο πρόγραμμα FMS, με την ένταξη της Κύπρου θα υπάρχει η δυνατότητα απόκτησης στρατιωτικού εξοπλισμού, υπηρεσιών και εκπαίδευσης απευθείας από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Δηλαδή μέσω αυτού του προγράμματος, παρακάμπτονται οι ιδιωτικές εταιρείες που παράγουν αυτού του είδους στρατιωτικό εξοπλισμό και η αγορά γίνεται απευθείας από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Δηλαδή η αγορά θα μπορεί να γίνεται από κυβέρνηση σε κυβέρνηση. Το δεύτερο πρόγραμμα, το Excess Defense Articles (EDA), αφορά την προμήθεια πλεονασματικού στρατιωτικού εξοπλισμού. Πρόκειται για υλικό που χρησιμοποιούν οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις και το διαθέτουν σε φίλες χώρες με σκοπό τον εκμοντερνισμό του εξοπλισμού αυτών των χωρών. Στις ΗΠΑ, επειδή παράγουν τεχνολογίες σε ό,τι αφορά τους εξοπλισμούς, όποτε αντικαθιστούν τα δικά τους συστήματα, τα προηγούμενα, αντί να τα καταστρέφουν, τα παραχωρούν σε χώρες οι οποίες είναι ενταγμένες σ’ αυτό το πρόγραμμα. Το αξιοσημείωτο για τους πλεονασματικούς εξοπλισμούς είναι ότι παραχωρούνται, είτε δωρεάν είτε σε πάρα πολύ χαμηλό κόστος. Tο τρίτο πρόγραμμα ενισχύει την υποστήριξη ικανοτήτων των χωρών που συμμετέχουν, μέσω παροχής εκπαίδευσης και υλικού, κυρίως όσον αφορά ασφάλεια χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων και αντιμετώπιση τρομοκρατίας. Σε ό,τι αφορά την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού, έγιναν οι απαραίτητες διεργασίες και κοινοποιήθηκαν τα μέσα για τα οποία ενδιαφέρεται η Κυπριακή Δημοκρατία.
