Η ανάγκη για νόημα σε έναν κόσμο ασταθή που βρίσκεται αενάως σε μία μεταβατική κατάσταση, η λήψη αποφάσεων ζωής, όπως οι σπουδές, η εργασία και η οικονομική ανεξαρτησία, χωρίς όμως σταθερό υπόβαθρο καθώς το μέλλον τους, σε κόσμο που αλλάζει με την ταχύτητα του φωτός, δεν είναι καν προβλέψιμο και η ανασφάλεια σε μια χώρα μοιρασμένη είναι κάποιες από τις βασικές συνισταμένες που καθορίζουν τους Κύπριους νέους σήμερα. Ζώντας σε ένα νησί με έντονες αντιφάσεις, ανάπτυξη και στασιμότητα, ευκαιρίες και αδιέξοδα, παράδοση και ανάγκη για αλλαγή, νιώθουν ανασφάλεια, θυμό, ματαίωση αλλά και ένα βαθύ αίσθημα αδικίας. Πώς το Συμβούλιο Νεολαίας Κύπρου, που αποτελεί την επίσημη πλατφόρμα εκπροσώπησης των οργανώσεων νεολαίας στην Κύπρο, αντιλαμβάνεται τους προβληματισμούς των νέων σήμερα; Και πώς ενδυναμώνει και ενισχύει τη φωνή της νεολαίας μας; Η νέα πρόεδρος του Συμβουλίου Νεολαίας Κύπρου Μαρία Δίπλαρου, που αναλαμβάνει καθήκοντα τον Ιανουάριο, μιλά στον «Π» για όσα το Συμβούλιο αφουγκράζεται και διεκδικεί.
Εργασία και στέγαση
Ποιο -πιστεύετε- είναι το μεγαλύτερο ζήτημα που απασχολεί τους νέους της Κύπρου σήμερα;
Οι επισφαλείς συνθήκες εργασίας και το στεγαστικό αποτελούν από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι νέοι και οι νέες της Κύπρου. Οι όροι εργασίας είναι, σε πολλές περιπτώσεις, χειρότεροι από το παρελθόν και επηρεάζουν όχι μόνο το βιοτικό επίπεδο αλλά και την ποιότητα ζωής, με επιδράσεις στην ψυχική υγεία και ευημερία των ατόμων, με κινδύνους όπως οι εξαρτήσεις να εγκυμονούν. Το κράτος οφείλει να αναγνωρίσει αυτή την πραγματικότητα και να στηρίξει τη νεολαία με ουσιώδη κίνητρα και πολιτικές. Από την πλευρά του, το Συμβούλιο Νεολαίας Κύπρου οφείλει να μεταφέρει τη φωνή της νεολαίας και να δώσει τη δική του μάχη πίεσης, εκεί όπου μπορεί, για κάτι καλύτερο.
Πώς αξιολογείτε τη σχέση του Συμβουλίου Νεολαίας Κύπρου με το κράτος; Οι θέσεις της νεολαίας ακούγονται και αξιοποιούνται ουσιαστικά ή ο ρόλος είναι κυρίως συμβουλευτικός;
Υφίστανται δίαυλοι επικοινωνίας, υπάρχουν όμως περιθώρια για να ενδυναμωθεί περαιτέρω η σχέση του Συμβουλίου Νεολαίας Κύπρου με το κράτος και να «αγκαλιαστεί» περισσότερο από τους αρμόδιους φορείς. Υπάρχουν περιθώρια να γίνει πιο αντιληπτός και κατανοητός ο ρόλος του. Υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω αξιοποίηση των όσων προβάλλει το Συμβούλιο. Δεν αρκεί μόνο να μιλάει η νεολαία αλλά να ακούγεται και να λαμβάνεται όντως υπόψη. Πρόσφατο παράδειγμα συμβολής του Συμβουλίου είναι και οι δικές του προσπάθειες για τη διεκδίκηση και τη θεσμοθέτηση της αμειβόμενης πρακτικής άσκησης, θέμα το οποίο είναι ανοικτό τους τελευταίους αρκετούς μήνες. Μέχρι σήμερα, τη στιγμή της συνέντευξής μας, δεν έχει κατατεθεί ακόμη το σχετικό νομοσχέδιο και σημειώνεται μεγάλη καθυστέρηση. Ωστόσο, ευελπιστούμε πως όντως θα γίνει, γιατί είναι απαραίτητη η διακοπή της εκμετάλλευσης. Σε μια περίοδο αυξημένου πληθωρισμού και οικονομικής δυσχέρειας, το γεγονός ότι φοιτητές φοιτήτριες και όχι μόνο καλούνται να εργάζονται χωρίς αμοιβή στο πλαίσιο της πρακτικής άσκησης αποτελεί σοβαρό ζήτημα.
Ενίσχυση της διαφάνειας
Πώς ερμηνεύετε το φαινόμενο της αποπολιτικοποίησης των νέων;
Το φαινόμενο δεν προκύπτει σαν κεραυνός εν αιθρία και είναι σημαντικό να στεκόμαστε ενάντια σε ό,τι αποκόπτει τους πολίτες ενός κράτους από τα κέντρα λήψης αποφάσεων, είτε πρόκειται για άμεσους είτε για έμμεσους παράγοντες. Είναι σημαντικός ο ρόλος των πολιτών, όπως σημαντική είναι και η ενεργός συμμετοχή τους. Όπου μπορούμε, είναι απαραίτητο να το υπενθυμίζουμε και να εμποδίζουμε όσα οδηγούν τον κόσμο στην απαξίωση, κάτι που επιτείνει το πρόβλημα της αποπολιτικοποίησης. Οι προσπάθειές μας χρειάζεται να εντείνονται, ιδιαίτερα σε περιόδους όπου αυξάνονται οι ακραίες φωνές. Η πολιτική επηρεάζει κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας, ακόμη και όταν δεν το αντιλαμβανόμαστε ή δεν το βλέπουμε άμεσα. Κινήσεις όπως η ουσιαστική ενίσχυση της διαφάνειας και η πραγματική στήριξη των αναγκών των νέων θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του φαινομένου. Σίγουρα η επένδυση στην Εκπαίδευση και στην παιδεία των πολιτών μπορεί και πάλι να επιφέρει βοηθητικά αποτελέσματα. Μια από τις θέσεις του Συμβουλίου είναι η επανένταξη του μαθήματος Αγωγής του Πολίτη στα σχολεία, λαμβάνοντας σαφώς υπόψη με ποιον τρόπο χρειάζεται να διαμορφωθεί και να διδάσκεται για να εξαγάγει αυτό που επιδιώκει. Σαφώς όμως δεν είναι μόνο αυτά.
Με ποιους πρακτικούς τρόπους μπορείτε να ενισχύσετε τη συμμετοχή των νέων στη λήψη αποφάσεων και στη χάραξη πολιτικών;
Με τη συστηματική υπενθύμιση ότι η νεολαία υπάρχει, έχει δικαιώματα, ανάγκες και αιτήματα. Με τη συστηματική υπενθύμιση ότι είναι αναγκαίο για το κοινωνικό σύνολο να λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη η νεολαία και να προσμετράται κατά τη λήψη αποφάσεων. Το Συμβούλιο οφείλει να είναι σε εγρήγορση, να αγκαλιάζει, να αφουγκράζεται τα όσα έχει ανάγκη η νεολαία, να τα μεταφέρει και να διεκδικεί. Παράλληλα, οι ίδιες οι θεματικές που καταπιάνονται τα εκάστοτε προγράμματα και οι δράσεις του Συμβουλίου είναι υπογράμμιση σε θεματικές που χρήζουν βελτίωσης και παρέμβασης· δίνοντας μαζί τη δυνατότητα όχι μόνο για ανταλλαγές ιδεών αλλά και συλλογή σκέψεων-προτάσεων, όπως επίσης και δυνατότητα για συμμετοχή σε εκπροσωπήσεις εντός και εκτός Κύπρου, σε προγράμματα προσημείωσης όπως είναι η Βουλή των Νέων Αντιπροσώπων, όπου κάθε χρονιά 56 νέες και νέοι εργάζονται σε συγκεκριμένες θεματικές εξάγοντας εκθέσεις με τις ιδέες και εισηγήσεις τους για τις θεματικές και στηρίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια για την προώθησή τους μέσα από συναντήσεις με υπουργεία και αρμόδιους φορείς αλλά και δράσεις παρέμβασης.
Επαφή με τους Τ/Κ
Πώς επηρεάζει η παγίωση του status quo στο Κυπριακό τη στάση των νέων και ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος σας;
Το Κυπριακό δεν μπορεί να αφήνει αδιάφορο το Συμβούλιο Νεολαίας. Σε περιόδους στασιμότητας, ο ρόλος του μπορεί και χρειάζεται να είναι ακόμη πιο καταλυτικός, ιδιαίτερα σε επίπεδο δικοινοτικών σχέσεων. Η επαφή, η ανταλλαγή ιδεών και η κοινή δράση μεταξύ Τουρκοκύπριων και Ελληνοκύπριων νέων είναι καθοριστικής σημασίας για την άρση στερεοτύπων και προκαταλήψεων και για την οικοδόμηση σχέσεων συνεργασίας, εμπιστοσύνης, φιλίας. Στόχος μας είναι να εντοπίζουμε κάθε φορά τους τρόπους ώστε να υπάρχει επαφή αλλά και οδούς που ενισχύουν, επεκτείνουν και εμπλουτίζουν πρακτικές συνέργειας.
Το Συμβούλιο εκπροσωπεί θεσμικά το σύνολο της κυπριακής νεολαίας, συμπεριλαμβανομένης και της τουρκοκυπριακής. Ωστόσο, στα διοικητικά συμβούλια δεν συμμετέχουν Τουρκοκύπριοι. Σε τι οφείλεται αυτό;
Ο βασικότερος είναι η μη επίλυση του Κυπριακού, με τη γενικότερη κατάσταση στην οποία βρίσκεται το ζήτημα τα τελευταία χρόνια να μην είναι ιδιαίτερα βοηθητική. Σαφώς δεν μπορεί να παραγνωριστεί και το γεωγραφικό εμπόδιο που έρχεται ως συνέχεια, κάτι το οποίο καθιστά δυσκολότερη την επαφή και τη συνεργασία. Αυτοί είναι κάποιοι παράμετροι, ανάμεσα σε άλλους. Και εδώ, υπάρχει δρόμος να διανύσουμε, ώστε να δοθούν τα κατάλληλα ερεθίσματα στην τουρκοκυπριακή νεολαία για να γνωρίσουν περισσότερα νέα άτομα και να δουν τη σημασία της συμμετοχής τους και εμπλοκής τους στις δράσεις και στη ζωή τους.
