Μια βδομάδα μετά τη δέκατη τριμερή συνάντηση Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ, που πραγματοποιήθηκε στην Ιερουσαλήμ, και λίγες ημέρες μετά την υπογραφή της νέας στρατιωτικής συμφωνίας μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων των τριών χωρών, στη Λευκωσία επικρατεί δυσφορία σε βαθμό ενόχλησης για τον τρόπο που επιχειρεί το Ισραήλ να αξιοποιήσει τα όσα συμφωνήθηκαν, με γνώμονα αποκλειστικά τα δικά του πολιτικά, διπλωματικά και γεωστρατηγικά συμφέροντα.
Σε μια περίοδο αυξημένης έντασης μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας, με εκατέρωθεν απειλές ακόμη και για στρατιωτικές επιχειρήσεις, από την κυβέρνηση Νετανιάχου γίνεται μια προσπάθεια να εμπλέξουν την Κύπρο και την Ελλάδα. Ο ίδιος ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός επιχείρησε να εμφανίσει την Τουρκία ως κοινό εχθρό και των τριών χωρών, λαμβάνοντας υπόψη είτε τα προσωπικά του συμφέροντα (η δημοτικότητα του έπιασε πάτο παρά τις ενέργειες για ανάκαμψη), είτε τα εθνικά συμφέροντα της χώρας του, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι επηρεάζει τα άλλα δύο κράτη που συμμετέχουν στην τριμερή.
Ο απόηχος της τριμερούς και οι τουρκικές αντιδράσεις θορύβησαν τη Λευκωσία και παρά το γεγονός ότι, επίσημα δεν υπάρχουν οποιεσδήποτε αναφορές, η δυσφορία υπάρχει και το θέμα τυγχάνει λεπτού χειρισμού σε διπλωματικό επίπεδο. Ανεπίσημα, κυβερνητικοί κύκλοι εκφράζουν την άποψη ότι, σαφώς και κάποιες από τις τοποθετήσεις που έγιναν μπορούσαν να αποφευχθούν, χωρίς βεβαίως να αλλοιώνεται το πνεύμα και η ουσία των όσων συμφωνήθηκαν στην Ιερουσαλήμ. Απ’ εκεί και πέρα, σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί το ένα κράτος να επιβάλλει στο άλλο πώς θα παρουσιάσει ή θα αξιοποιήσει συμφωνίες που γίνονται με άλλα κράτη.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», τα κυριότερα σημεία που έφεραν αυτή τη δυσφορία είναι:
1. Δηλώσεις Νετανιάχου: Μετά την ολοκλήρωση της τριμερούς στην Ιερουσαλήμ, ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ έριξε την μπηχτή του προς την Τουρκία. Μια δήλωση που θεωρήθηκε ότι δεσμεύει την Κύπρο και την Ελλάδα, με τη συνεπακόλουθη αντίδραση της Άγκυρας. Χαρακτηριστικά ο Νετανιάχου είπε: «Σε όσους φαντάζονται ότι μπορούν να αποκαταστήσουν την αυτοκρατορία τους και την κυριαρχία τους πάνω στις χώρες μας, λέω: ξεχάστε το. Δεν θα συμβεί. Μην το σκέφτεστε καν. Είμαστε αποφασισμένοι και ικανοί να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας, και η συνεργασία μας ενισχύει περαιτέρω αυτή την ικανότητα. Μαζί, οι τρεις γνήσιες δημοκρατίες της Ανατολικής Μεσογείου θα προωθήσουμε την ασφάλεια, την ευημερία και την ελευθερία. Με τη βοήθεια του Θεού, θα φέρνουμε ένα πιο λαμπρό και ασφαλές μέλλον στα έθνη μας και σε ολόκληρη την περιοχή».
2. Κοινή διακήρυξη: Υπάρχει επίσης η άποψη ότι τα αποτελέσματα της τριμερούς θα μπορούσαν να περιοριστούν μόνο στο συμφωνημένο κείμενο της κοινής διακήρυξης. Δηλαδή, ακόμη και οι δηλώσεις των τριών ηγετών να μην παρέκκλιναν και να περιορίζονταν μόνο στα όσα περιελάβανε η κοινή διακήρυξη. Με δεδομένο ότι υπάρχει σε εξέλιξη μια νέα προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, αναφορές που εμφανίζουν το τριμερές σχήμα ως απειλή για την Τουρκία, σίγουρα δεν συνεισφέρει στο κλίμα που πρέπει να δημιουργηθεί.
3. Στοχευμένες ανακρίβειες: Παρά το γεγονός ότι δεν υπήρξαν επίσημες ανακοινώσεις, με επιλεκτικές και κατευθυνόμενες διαρροές, στο Ισραήλ αναπτύχθηκε η φημολογία για ανάπτυξη κοινής ταξιαρχίας μεταξύ των τριών χωρών, η οποία θα αποτελείται από 1.000 στρατιώτες από το Ισραήλ, 1.000 από την Ελλάδα και 500 από την Κύπρο. Ήδη για το συγκεκριμένο θέμα υπήρξε έντονη επίσημη διάψευση από τον υπουργό Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
4. Ανακοίνωση IDF: Μετά τα όσα λέχθηκαν στην τριμερή και τις δηλώσεις Νετανιάχου, και ενώ ηρέμησαν τα πνεύματα, ακολούθησε η μονομερής ανακοίνωση των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων για την υπογραφή στρατιωτικής συμφωνίας με Κύπρο και Ελλάδα. «Το τριμερές σχέδιο εργασίας για τη στρατιωτική συνεργασία για το 2026 περιλαμβάνει κοινές ασκήσεις, εκπαίδευση, ομάδες εργασίας σε μια σειρά τομέων και στρατηγικό στρατιωτικό διάλογο, ενισχύοντας περαιτέρω τη συνεργασία και συμβάλλοντας στη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ειρήνη στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου», αναφέρει η ανακοίνωση. Δεν επρόκειτο για κοινή ανακοίνωση των τριών χωρών, ή κοινή διακήρυξη όπως έγινε σε άλλες περιπτώσεις, αλλά για ανάρτηση του IDF στον επίσημο λογαριασμό που διατηρεί στην πλατφόρμα «X». Από πλευράς Κύπρου και Ελλάδας δεν υπήρξαν ανακοινώσεις για το θέμα της στρατιωτικής συμφωνίας για το 2026.
Νέα διάψευση από ΥΠΑΜ
Ο υπουργός Άμυνας, Βασίλης Πάλμας, ο οποίος φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Δεύτερη Ματιά» στο ραδιόφωνο του «Πολίτη», κληθείς να σχολιάσει τα όσα αναπαράχθηκαν περί δημιουργίας κοινής ταξιαρχίας μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ, ξεκαθάρισε με κατηγορηματικό τρόπο ότι δεν τίθεται θέμα δημιουργίας ενιαίας στρατιωτικής δύναμης. Διευκρίνισε ότι η Κύπρος διατηρεί συνεργασίες με φιλικές χώρες, όπως η Ελλάδα και το Ισραήλ, στο πλαίσιο κοινών ασκήσεων και εκπαιδεύσεων, πρακτική που ακολουθείται και με άλλα κράτη της περιοχής, συμβάλλοντας, όπως είπε, στη σταθερότητα και την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.
