Το κυβερνητικό νομοσχέδιο αναθέτει την ευθύνη στο Ανώτατο Δικαστήριο για έλεγχο των αποφάσεων που αφορούν την αναστολή ποινικών διώξεων ή για τη μη άσκηση ποινικών διώξεων. Το Ανώτατο διαφωνεί και ζητά όπως ανατεθεί ο έλεγχος στο Εφετείο. Ο Γενικός Εισαγγελέας διαφωνεί με το Ανώτατο και ζητά όπως ο έλεγχος των αποφάσεων ασκείται από το Ανώτατο. Πρόταση της βουλεύτριας του ΔΗΚΟ Χριστιάνας Ερωτοκρίτου προβλέπει τη δημιουργία επιτροπής που θα ελέγχει αυτές τις αποφάσεις. Βουλευτές διατυπώνουν σοβαρούς προβληματισμούς για πτυχές που αφορούν και το κυβερνητικό νομοσχέδιο, και την πρόταση.
Και σε αυτό το κλίμα που διαμορφώθηκε μετά τη χθεσινή πρώτη συζήτηση του νομοσχεδίου για το ανέλεγκτο των αποφάσεων, η Βουλή καλείται να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά. Όλοι βεβαίως συμφωνούν ότι πρέπει να βρεθεί η φόρμουλα ώστε να ελέγχονται οι αποφάσεις για αναστολή ή για μη άσκηση ποινικών διώξεων. Τα δεδομένα ενδέχεται να γίνουν ακόμη πιο περίπλοκα σε περίπτωση που αποφασιστεί ότι το σημαντικό κεφάλαιο με το ανέλεγκτο θα συζητηθεί με το πακέτο νομοσχεδίων για τον διαχωρισμό των εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα και τη θεσμοθέτηση του Γενικού Δημόσιου Κατηγόρου και το Βοηθού Γενικού Δημόσιου Κατηγόρου.
Σε σημείωμα που απέστειλε το Ανώτατο στη Βουλή σημειώνει ότι:
(α) Ο έλεγχος των αποφάσεων του Γενικού Δημόσιου Κατηγόρου (ΓΔΚ) δεν θα πρέπει να ανατεθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο αλλά στο Εφετείο. Το Ανώτατο Δικαστήριο, με τα πρόσφατα θεσπισθέντα μεταρρυθμιστικά νομοθετήματα και τη δημιουργία Εφετείου, έχει καταστεί το τριτοβάθμιο δικαστήριο της χώρας για πολιτικές και ποινικές υποθέσεις. Η ανάθεση του ελέγχου των αποφάσεων του ΓΔΚ δεν συνάδει με τον θεσμικό ρόλο του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ορατό, δε, είναι το ενδεχόμενο η αναθεώρηση των σχετικών αποφάσεων του ΓΔΚ από το Ανώτατο Δικαστήριο, με κατάληξη την καταχώριση τελικά ποινικής υπόθεσης ή συνέχιση της ποινικής δίκης, να θεωρηθεί ότι επηρεάζει την εκδίκαση της υπόθεσης. Επιπρόσθετα, σε περίπτωση που κληθεί τελικά το Ανώτατο Δικαστήριο να επιληφθεί μιας τέτοιας υπόθεσης, στο πλαίσιο άσκησης της τριτοβάθμιας δικαιοδοσίας του, να προβληθεί ζήτημα ότι πλήττεται το δικαίωμα για δίκαιη δίκη. Σημειώνεται ότι στην Αγγλία και Ιρλανδία (χώρες του κοινοδικαίου), απ΄ όπου αντλήθηκε καθοδήγηση για την ετοιμασία του νομοσχεδίου, τέτοιου είδους υποθέσεις δεν εξετάζονται από τα Ανώτατά τους Δικαστήρια. Έχοντας δε υπόψη τον όγκο υποθέσεων και το φάσμα αρμοδιοτήτων με το οποίο το Ανώτατο Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο, η ανάθεση σε αυτό και δη πρωτοβάθμια, της εν λόγω δικαιοδοσίας, θα το οδηγήσει σε υπερβολική επιβάρυνση.
(β) Με το νομοσχέδιο δεν υπάρχει περιορισμός ως προς τα αδικήματα για τα οποία θα μπορούσε να αναθεωρηθεί η απόφαση του ΓΔΚ για μη δίωξη, με αποτέλεσμα να μπορεί κάποιος, έστω και σε ήσσονος σημασίας υποθέσεις, να καταχωρίσει σχετική αίτηση. Αυτό είναι πιθανόν να οδηγήσει σε κατακλυσμό του δικαστηρίου που θα αναλάβει τη δικαιοδοσία τέτοιου είδους υποθέσεων.
Ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, διαφώνησε με τη θέση του Ανωτάτου, υποστηρίζοντας ότι, εάν προχωρήσει μια τέτοια ρύθμιση, ο έλεγχος πρέπει να ασκείται από το Ανώτατο.
Σε δηλώσεις του, ανέφερε ότι παρουσίασε τη θέση της Νομικής Υπηρεσίας και τόνισε πως πλέον η απόφαση ανήκει στη Βουλή, η οποία καλείται να αποφασίσει αν θα προχωρήσει με τη συζήτηση του νομοσχεδίου για τον έλεγχο ανεξάρτητα από τον διαχωρισμό ή αν θα τεθούν όλα τα σχετικά νομοσχέδια σε κατ’ άρθρον συζήτηση, περιλαμβανομένου και του διαχωρισμού του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι σε περίπτωση που το θέμα του ανέλεγκτου συζητηθεί στο πλαίσιο του διαχωρισμού, εξακολουθούν να υφίστανται οι σοβαρές συνταγματικές επιφυλάξεις που έχει εκφράσει για τη συνταγματικότητα και την ορθότητα μιας τόσο μεγάλης συνταγματικής αλλαγής.
Σχολιάζοντας τον φόρτο εργασίας που επικαλείται το Ανώτατο Δικαστήριο, ο Γενικός Εισαγγελέας είπε ότι ετοιμάζουν νομοθεσία ώστε κάποια εντάλματα να είναι εφέσιμα και να υπάρχει η δυνατότητα να αποτείνονται στο Εφετείο και όχι μέσω προνομιακών ενταλμάτων στο Ανώτατο.
Οι λόγοι για έλεγχο
Στο νομοσχέδιο καθορίζονται οι λόγοι για τους οποίος κάποιος μπορεί να ζητήσει έλεγχο μιας απόφασης:
· Να διαπιστώνεται η ύπαρξη κακής πίστης εκ μέρους του Γενικού Δημόσιου Κατηγόρου.
· Όταν διαπιστώνεται μη συμμόρφωση με την καθορισθείσα πολιτική της Υπηρεσίας Γενικού Δημόσιου Κατηγόρου της Δημοκρατίας, χωρίς καλό λόγο.
· Όταν διαπιστώνεται μη συμμόρφωση με το δεδικασμένο ακυρωτικής απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
