ΓΡΑΦΕΙ Η ΠΕΓΚΥ ΣΠΙΝΕΛΗ
Η απόφαση για περικοπή υδροδότησης κατά 10% προς τα νοικοκυριά, που εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 23 Ιανουαρίου 2026, προκαλεί σοβαρές επιφυλάξεις στον ΕΟΑ Λευκωσίας, με τον πρόεδρό του Κωνσταντίνο Γιωρκάτζη να προειδοποιεί ότι στην πράξη μια οριζόντια μείωση παροχής δεν μεταφράζεται σε ήπια επίπτωση για τους καταναλωτές και το δίκτυο. Συγκεκριμένα, αναφέρει «...οι κάτοικοι δεν θα αντιληφθούν το 10% αλλά πολύ πιο πιθανόν ώς 30%-50% σε ώρες χωρίς νερό, κάτι το οποίο συνεπάγεται περίπου 12 ώρες αποκοπή της ύδρευσης της ημέρας».
Κατά τη διάρκεια Διάσκεψης Τύπου για τα πεπραγμένα των 18 μηνών στον νεοσυσταθέντα Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης, μετά από ερώτηση του Politis to the Point, ο κ. Γιωρκάτζης ανέφερε ότι το μέτρο όχι μόνο ενδέχεται να μην αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα εξοικονόμησης αλλά μπορεί να δημιουργήσει αλυσιδωτά τεχνικά προβλήματα, τα οποία τελικά μεταφέρονται και στην καθημερινότητα των πολιτών.
Επιπλέον προβλήματα
Μετά την απόφαση του Υπουργικού για οριζόντια αποκοπή 10% στην υδατοπρομήθεια προς τους ΕΟΑ, ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λευκωσίας απέστειλε επείγουσα επιστολή προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στην οποία επισημαίνει ότι η οριζόντια περικοπή του 10% πιθανόν να μην είναι εφαρμόσιμη χωρίς «αποκοπές», οι οποίες σε πραγματικές συνθήκες οδηγούν σε πολλαπλάσια χρονική περικοπή της υδροδότησης για συγκεκριμένες περιοχές. Προειδοποιεί δε ότι αυτό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα λειτουργικότητας, όπως βλάβες και διαρροές, καθώς το δίκτυο καταπονείται από τις συνεχείς διακοπές και επαναφορές της παροχής. Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λευκωσίας προειδοποιεί: «Τυχόν περικοπές σε περιοχές όπως η Δυτική Λευκωσία θα επιφέρουν χάος στην υδροδότηση και θα κινδυνεύσουν περιοχές να μείνουν χωρίς νερό για μέρες ή εβδομάδες». Παράλληλα, σημειώνει ότι υπάρχουν περιοχές όπου η ζήτηση φτάνει τη μέγιστη δυνατότητα κάλυψης αναγκών, ενώ ειδική αναφορά γίνεται σε περιοχές με υψόμετρο που εξαρτώνται από άντληση για την υδροδότηση, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω την εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου.
Η εμπειρία του 2008–2010
Σε επιστολή του επίσης προς την υπουργό Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, ο κ. Γιωρκάτζης παραπέμπει στα αποτελέσματα αποκοπών νερού της περιόδου 2008–2010, όταν, όπως αναφέρει, επιτεύχθηκε τελική μείωση κατανάλωσης 20%. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει, αυτό προϋπέθετε υδροδότηση των νοικοκυριών μόνο τρεις φορές την εβδομάδα, για 12 ώρες ανά παροχή. Συγκεκριμένα ο κύριος Γιωρκάτζης αναφέρει πως «’Εχετε δηλώσει στο ραδιόφωνο ότι η μείωση της κατανάλωσης κατά 10% δεν είναι δύσκολη και οτι δεν θα επηρεάσει την ποιότητα ζωής των πολιτών. Δυστυχώς, η εμπειρία με βάση την ιστορία δεν συνηγορεί!».
Το κρίσιμο, κατά τον ίδιο, σημείο είναι ότι η πρακτική των αποκοπών επιβάρυνε το δίκτυο και αύξησε το «ατιμολόγητο νερό» κατά 7–10 ποσοστιαίες μονάδες. Επιπλέον, σημειώνει ότι το ατιμολόγητο νερό στο δίκτυο εντός των ορίων του ΕΟΑ Λευκωσίας βρίσκεται περίπου στο 20% και, με αποκοπές, υπάρχει πιθανότητα να ανέβει σε επίπεδα 27–30% όταν επανέλθει η κανονική ροή.
Με άλλα λόγια, όπως υποστηρίζει, ένα μέτρο που στοχεύει στη μείωση κατανάλωσης μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες απώλειες από το ίδιο το δίκτυο, κάτι που πρέπει να συνυπολογιστεί στον συνολικό σχεδιασμό.
«Παραλύει» και ο εντοπισμός διαρροών
Ο κ. Γιωρκάτζης αναφέρει επίσης ότι ο ΕΟΑ Λευκωσίας έχει ήδη προκηρύξει διαγωνισμό για προμήθεια 3.000 συσκευών εντοπισμού αφανών διαρροών, κόστους €1.500.000, στο πλαίσιο μείωσης των απωλειών νερού. Όμως, όπως τονίζει, βασική προϋπόθεση για να λειτουργούν αυτές οι συσκευές είναι η αδιάλειπτη υδροδότηση. Συνεπώς, σε καθεστώς αποκοπών, η επένδυση «δεν θα έχει όφελος».
Επιπλέον, σημειώνει ότι η εφαρμογή περικοπών απαιτεί μαζικό άνοιγμα και κλείσιμο δικλίδων σε μόνιμη βάση, γεγονός που σημαίνει ανάγκη πρόσθετου προσωπικού. Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, στερεί ανθρώπινους πόρους από εργασίες συντήρησης δικτύου, εντοπισμού διαρροών και αποκατάστασης βλαβών.
Προτείνει αυξημένη τιμολόγηση
Με βάση τα όσα αναφέρονται στις επιστολές, ο κ. Γιωρκάτζης χαρακτηρίζει την αποκοπή ως «ύστατη λύση», υποστηρίζοντας ότι μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει και να επηρεάσει δυσμενώς την ποιότητα ζωής των πολιτών. Ως δε καλύτερες επιλογές προτείνει:
Έγκριση των κανονισμών των ΕΟΑ που περιλαμβάνουν νέα τιμολόγηση και ρυθμίσεις για υπερκατανάλωση, σύμφωνα με εισηγήσεις του Τμήματοςκ Αναπτύξεως Υδάτων.
Συνδυασμό της νέας τιμολογιακής πολιτικής με έντονες ενημερωτικές και προωθητικές ενέργειες στα μέσα ενημέρωσης.
Αύξηση κονδυλίων για αγορά και αξιοποίηση συσκευών εντοπισμού διαρροών.
Στο ίδιο πλαίσιο, στην επιστολή προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προτείνεται, ως εναλλακτική κατεύθυνση, να δοθούν οδηγίες ώστε να προχωρήσει η έγκριση σχετικών κανονισμών λειτουργίας με έμφαση στην τιμολογιακή πολιτική για μεγάλες καταναλώσεις, όπως εισηγείται το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων.
Εξοικονόμηση χωρίς «τεχνικό μπούμερανγκ»
Η βασική θέση του ΕΟΑ Λευκωσίας, όπως αποτυπώνεται στις επιστολές και επαναλήφθηκε στη χθεσινή δημόσια παρέμβαση του κ. Γιωρκάτζη, είναι ότι οι περικοπές στην παροχή νερού δεν πρέπει να αποτελέσουν «πρώτη επιλογή», ιδιαίτερα όταν η εμπειρία δείχνει ότι μπορούν να αυξήσουν απώλειες, να εντείνουν βλάβες και να δυσκολέψουν την ίδια την προσπάθεια περιορισμού διαρροών.
Το ζητούμενο, όπως προκύπτει από τις εισηγήσεις του, είναι ένα μείγμα πολιτικής που να μειώνει κατανάλωση στοχευμένα, να χτυπά τις υπερκαταναλώσεις και να προστατεύει ταυτόχρονα την αντοχή του δικτύου, ώστε η εξοικονόμηση να μην επιστρέψει ως τεχνικό και κοινωνικό κόστος.
