Στις 23 Μαρτίου του 1999 δολοφονήθηκε ο προϊστάμενος της Υπηρεσίας Θήρας, Σάββας Σάββα, με βόμβα που τοποθετήθηκε στο όχημά του. Το περιστατικό συνέβη το πρωί, μπροστά στα έντρομα μάτια πολιτών, στην πολυσύχναστη λεωφόρο Μακαρίου στη Λεμεσό. Ο αδερφός του θύματος επέρριψε ευθύνες στην Αστυνομία, υποστηρίζοντας ότι ο προϊστάμενος της Υπηρεσίας Θήρας δεχόταν απειλές και είχε ενημερώσει σχετικά την Αστυνομία, χωρίς όμως να γίνει κάτι. Σημειώνεται ότι προηγήθηκε περιστατικό ρίψης πυροβολισμών εναντίον της οικίας του Σάββα Σάββα. Μετά τους πυροβολισμούς τοποθετήθηκε βόμβα έξω από την οικία του γαμπρού του Σάββα Σάββα, ο οποίος υπηρετούσε, επίσης, στην Υπηρεσία Θήρας. Ο Σάββας Σάββα είχε τοποθετηθεί προϊστάμενος της Υπηρεσίας Θήρας το 1997 και είχε εξαγγείλει δυναμικά μέτρα για πάταξη της λαθροθηρίας.
Για τη δολοφονία του τέθηκε υπό σύλληψη ένας 25χρονος. Ακολούθησε η σύλληψη ακόμη δύο προσώπων. Η υπόθεση οδηγήθηκε στα δικαστήρια αλλά τελικά δεν διεξήχθη δίκη και ο φάκελος της υπόθεσης αποσύρθηκε από τη Νομική Υπηρεσία. Κανένας δεν καταδικάσθηκε και η υπόθεση έμεινε ανεξιχνίαστη. Παρ' όλα τα μέτρα που έλαβε η Πολιτεία, η συγκεκριμένη εξέλιξη είχε ως αποτέλεσμα να δοθεί το μήνυμα προς τα μέλη της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας ότι είναι εκτεθειμένοι σε θανάσιμο κίνδυνο και ανυπεράσπιστοι μπροστά στο μένος και την εκδίκηση των λαθροκυνηγών και του οργανωμένου εγκλήματος που εμπλέκεται σε αυτές τις υποθέσεις.
Διαφθορά;
Τα χρόνια πέρασαν αλλά οι επιθέσεις και οι απειλές κατά των μελών της Υπηρεσίας Θήρας συνεχίζουν να αποτελούν καθημερινό φαινόμενο. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, άγνωστοι έθεσαν φωτιά σε οχήματα της Υπηρεσίας Θήρας που βρίσκονταν σταθμευμένα σε χώρο στάθμευσης του κοινοτικού συμβουλίου Ευρύχου. Ακολούθησε η ανακοίνωση του Κλάδου Ωρομίσθιων Θηροφυλάκων της Παγκύπριας Συντεχνίας «Ισότητα», η οποία αναφέρθηκε σε κενά ασφαλείας και διεφθαρμένα άτομα εντός της Υπηρεσίας που δίνουν πληροφορίες σε εγκληματίες και λαθροθήρες. Ωστόσο ο εκπρόσωπος Τύπου της Υπηρεσίας Θήρας, Πέτρος Αναγιωτός, κάλεσε τη συντεχνία να προσκομίσει στοιχεία που να τεκμηριώνουν τις καταγγελίες περί διεφθαρμένων μελών της Υπηρεσίας. Πάντως, πηγή εντός της Υπηρεσίας ανέφερε στον «Π» ότι είναι γνωστά σε όλους τα ονόματα αυτών που δίνουν πληροφορίες στους λαθροθήρες για τις περιπολίες ώστε να δρουν σε αφύλακτες περιοχές και να διαφεύγουν τον έλεγχο.
Στρέφουν το όπλο
Αρχές του περασμένου Ιανουαρίου συνέβη ένα σοβαρό περιστατικό κατά τη διάρκεια περιπολίας των μελών της Υπηρεσίας Θήρας σε συγκεκριμένη επαρχία. Οι θηροφύλακες εντόπισαν δύο λαθροκυνηγούς το βράδυ και ο ένας έστρεψε το όπλο εναντίον τους. Τελικά συνελήφθη ο ένας από τους δύο με το άλλο πρόσωπο να διαφεύγει. Είκοσι περίπου ημέρες μετά άγνωστοι έβαλαν φωτιά στο όχημα του ενός από τους δύο θηροφύλακες που είχαν εμπλοκή στο σοβαρό περιστατικό.
Πριν έναν περίπου χρόνο σημειώθηκε περιστατικό εμπρησμού σε δύο οχήματα της Υπηρεσίας Θήρας στη Λεμεσό χωρίς να εξιχνιαστεί η υπόθεση, ενώ τον Δεκέμβριο του 2024 θηροφύλακας κινδύνεψε να χάσει τη ζωή του. Συγκεκριμένα, ο θηροφύλακας προσέγγισε τρεις λαθροκυνηγούς στη μόνιμα απαγορευμένη περιοχή κυνηγίου του μεταλλείου «Φουκάσας», στα Κατύδατα. Οι λαθροκυνηγοί έστρεψαν τα όπλα εναντίον του με απειλητικές διαθέσεις, με αποτέλεσμα ο θηροφύλακας να πέσει σε γκρεμό βάθους 100 μέτρων στον πάτο του οποίου υπήρχε νερό με οξύ. Τελικά στήθηκε ολόκληρη επιχείρηση διάσωσης και κλήθηκε στο σημείο ελικόπτερο της Αστυνομίας ώστε να κατέβει διασώστης με ειδικό εξοπλισμό και να σώσει τον θηροφύλακα.
«Είμαστε άοπλοι»
Οι θηροφύλακες καλούνται να πατάξουν τη λαθροθηρία και επιχειρούν όλο το 24ωρο για να αντιμετωπίσουν άτομα με κυνηγετικά όπλα που κάποτε έχουν απειλητικές διαθέσεις. Σήμερα η Υπηρεσία Θήρας εργοδοτεί 230 άτομα. Από αυτούς οι 165 είναι ωρομίσθιοι και λόγω αυτού του εργασιακού καθεστώτος δεν δικαιούνται να οπλοφορούν. Ούτε καν γκλοπ δεν δικαιούνται να φέρουν μαζί τους και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, διεξάγοντας περιπολίες με ένα μπλοκ καταγραφής των καταγγελιών.
Όπως δήλωσε στον «Π» ο πρόεδρος του Κλάδου Ωρομίσθιων Θηροφυλάκων της Παγκύπριας Συντεχνίας «Ισότητα», Απόστολος Μούζουρας, «μας έριξαν με γυμνά χέρια στη λαθροθηρία, πηγαίνουμε στον πόλεμο με κίνδυνο να σφαγιαστούμε». Κατήγγειλε επίσης ότι εδώ και δέκα χρόνια ακούνε υποσχέσεις για τη δημιουργία Σχολής Θηροφυλάκων αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει δημιουργηθεί. Προσελήφθησαν άτομα, όπως είπε, χωρίς ουσιαστική εκπαίδευση. Ανέφερε επίσης ότι οι θηροφύλακες έχουν καθήκοντα πυρόσβεσης και πως αυτό δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες στην προσπάθεια πάταξης της λαθροθηρίας λόγω έλλειψης προσωπικού.
Πάντως ο εκπρόσωπος Τύπου της Υπηρεσίας, Πέτρος Αναγιωτός, δήλωσε στον «Π» ότι γίνεται νομοτεχνική επεξεργασία νομοσχεδίου το οποίο θα ρυθμίσει και θα επιλύσει αρκετά ζητήματα, όπως αυτό της οπλοφορίας και της δημιουργίας Σχολής Θηροφυλάκων. Το νομοσχέδιο, όπως είπε, κατατέθηκε στη Νομική Υπηρεσία τον Δεκέμβριο του 2024.
Οργανωμένο έγκλημα
Οι επιθέσεις σε μέλη και οχήματα της Υπηρεσίας Θήρας δεν πραγματοποιούνται πάντοτε από οργανωμένες ομάδες λαθροκυνηγών. Πηγή εντός της Υπηρεσίας δήλωσε ότι γίνονται πάρα πολλές καταγγελίες και πολλές φορές μπορεί ένας λαθροκυνηγός να κινηθεί εκδικητικά ακόμη και για μικρά πρόστιμα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι μέλος του οργανωμένου εγκλήματος ή του υποκόσμου.
Ωστόσο οι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι υπάρχουν οργανωμένες ομάδες ατόμων που βιοπορίζονται από την παράνομη παγίδευση και τη λαθροθηρία. Το οργανωμένο έγκλημα δραστηριοποιείται κυρίως στην παράνομη παγίδευση αμελοπουλιών με ξόβεργα και δίχτυα, που είναι και η πιο κερδοφόρα μορφή λαθροθηρίας. Οι τιμές στη μαύρη αγορά ξεκινούν από €60 τη δωδεκάδα. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι υπάρχουν δύο ομάδες στην επαρχία Αμμοχώστου και 4-5 στην επαρχία Λάρνακας.
Λαγοί
Η δεύτερη βασική μορφή λαθροθηρίας αφορά τους λαγούς και πραγματοποιείται κυρίως τις νύχτες σε παγκύπριο επίπεδο. Κάθε λαγός πωλείται €100 στη μαύρη αγορά και ο ζωντανός €150. Η πώληση ζωντανών λαγών πραγματοποιείται για σκοπούς παράνομης εκτροφής και υπάρχουν παράνομοι περιφραγμένοι χώροι εντός των οποίων γίνεται εκπαίδευση κυνηγετικών σκύλων επί πληρωμή. Οι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι υπήρξαν και επιχειρήσεις της Υπηρεσίας Θήρας και του Ουλαμού Πάταξης Λαθροθηρίας σε αυτούς τους χώρους, έγιναν καταγγελίες που οδηγήθηκαν ενώπιον δικαστηρίου αλλά συνεχίζουν μέχρι σήμερα να λειτουργούν ανενόχλητοι.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα λαθροθηρίας στους λαγούς εμφανίζεται σε αγροτικές περιοχές της επαρχίας Λευκωσίας, κυρίως εντός της νεκρής ζώνης. Οι λαθροθήρες εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι η Υπηρεσία Θήρας δεν μπορεί να επέμβει στη νεκρή ζώνη και μόνο σε συνεργασία με την ΟΥΝΦΙΚΥΠ μπορεί να διεξάγει επιχειρήσεις. Χρονοβόρες διαδικασίες που δεν επιτρέπουν την άμεση παρέμβαση και προσφέρουν χρόνο στους λαθροθήρες για να διαφύγουν.
Αγρινά
Η τρίτη μορφή λαθροθηρίας αφορά τα αγρινά και παρατηρείται στις παρυφές του δάσους Πάφου. Οι παρυφές του συγκεκριμένου δάσους βρίσκονται στις επαρχίες Πάφου, Λεμεσού και Λευκωσίας. Υποστήριξε επίσης ότι μεγαλύτερο πρόβλημα υπάρχει στις επαρχίες Πάφου και Λευκωσίας. Πηγή που έχει γνώση του φαινομένου, ανέφερε στον «Π» ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα υπάρχει στις επαρχίες Πάφου και Λευκωσίας. Η τιμή του αγρινού στη μαύρη αγορά είναι 50 ευρώ το κιλό και πάνω. Μέλος του κινήματος των οργανωμένων κυνηγών ανέφερε στον «Π» ότι ο πρόσφατος εμπρησμός οχημάτων της Υπηρεσίας στην Ευρύχου αφορά τη λαθροθηρία λαγών και αγρινών. «Δεν είναι περιοχή», τόνισε, «που σχετίζεται με την παράνομη παγίδευση αμπελοπουλιών».
Φρουροί και ναρκωτικά
Με τη λαθροθηρία ασχολούνται και άτομα τα οποία διακινούν ναρκωτικά και υπάρχουν περιπτώσεις πολύ επικίνδυνων προσώπων. Όπως δήλωσε μέλος της Υπηρεσίας Θήρας, σε κάποιες περιπτώσεις οι θηροφύλακες δεν τολμούν ούτε έλεγχο να κάνουν στα οχήματα αυτών των προσώπων. Ανέφερε επίσης ότι αυτές οι οργανωμένες ομάδες που σχηματίζουν άτομα του υποκόσμου λειτουργούν με σχέδιο δράσης ώστε να αποφύγουν τη σύλληψη και τις καταγγελίες. Για παράδειγμα, τοποθετούν φρουρούς σε συγκεκριμένα σημεία με μεγάλη ορατότητα οι οποίοι ειδοποιούν τους λαθροκυνηγούς όταν εντοπίσουν υπηρεσιακό όχημα που πραγματοποιεί περιπολίες και κινείται προς το σημείο.
Επίσης οργανωμένες ομάδες λαθροθήρων χρησιμοποιούν 3-4 οχήματα και εισέρχονται στο δάσος της Πάφου ή σε κάποιο άλλο μέρος και στήνουν επιχείρηση διαφυγής με προπορευόμενα οχήματα χωρίς θήραμα, τα οποία θα εντοπίσει και θα σταματήσει η Υπηρεσία Θήρας. Τα οχήματα με το θήραμα βρίσκονται χιλιόμετρα πίσω και ειδοποιούνται ώστε να κρυφτούν σε κάποιο σημείο.
Πρόστιμα και στατιστικά
Τα υψηλά πρόστιμα που προβλέπει η νομοθεσία φαίνεται να λειτουργούν αποτρεπτικά και για αυτό παρατηρείται σημαντική μείωση στα ποσοστά παγίδευσης πουλιών. Για παράδειγμα, το εξώδικο πρόστιμο για το αδίκημα της λαθροθηρίας κατά τη διάρκεια της νύχτας είναι €25 χιλιάδες και πολλές φορές προστίθενται και ποσά για επιπλέον αδικήματα, φτάνοντας μέχρι και τις €30 χιλιάδες. Οι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι υπήρξαν περιπτώσεις με «χολιγουντιανές» επιχειρήσεις του Ουλαμού Πάταξης Λαθροθηρίας με εφόδους σε περιφραγμένους χώρους με ελικόπτερο και εξώδικα πρόστιμα πέραν των €100 χιλιάδων.
Δεν υπάρχουν στατιστικά στοιχεία για το φαινόμενο της λαθροθηρίας στους λαγούς και τα αγρινά. Αν και ένα μέλος της Υπηρεσίας Θήρας μίλησε για εκατοντάδες αγρινά τον χρόνο, ωστόσο δεν επιβεβαιώνονται από κάποια επίσημη έρευνα αυτοί οι αριθμοί. Όμως, το BirdLife δημοσιεύει στοιχεία και η αναφορά του περιβαλλοντικού οργανισμού το φθινόπωρο 2023 έδειξε ότι τα επίπεδα παγίδευσης με τη χρήση διχτύων καταγράφουν μείωση 49% σε σχέση με το 2021 και 91% σε σχέση με το 2002. Ωστόσο η αναφορά του BirdLife Cyprus για τα επίπεδα παγίδευσης το φθινόπωρο του 2024 καταγράφει αύξηση 76% στην Κυπριακή Δημοκρατία σε σύγκριση με το φθινόπωρο του 2023 και μείωση 22% στις Βρετανικές Βάσεις. Μάλιστα εκφράζεται η εκτίμηση ότι μόνο το φθινόπωρο του 2024 παγιδεύτηκαν και σκοτώθηκαν 620.000 άγρια πουλιά εντός της περιοχής που διεξάγεται η έρευνα του BirdLife Cyprus.
