Πέφτει η αυλαία, τουλάχιστον σε πρωτόδικο στάδιο, της πολυσυζητημένης υπόθεσης με το βίντεο του Al Jazeera, αναφορικά με το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων που εφάρμοζε η Κυπριακή Δημοκρατία. Την ερχόμενη Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου, ο πρώην πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπω Δημήτρης Συλλούρης και ο πρώην βουλευτής του ΑΚΕΛ Χριστάκης Τζιοβάνη θα ακούσουν την απόφαση του Κακουργιοδικείου στη Λευκωσία, για τις σοβαρές κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. Πρόκειται για μια υπόθεση που σημάδεψε την κυπριακή κοινωνία, έφερε πολιτικούς τριγμούς και αναταράξεις και προκάλεσε σοβαρή, έως ανεπανόρθωτη, ζημιά στην αξιοπιστία του κράτους. Το ποινικό σκέλος της υπόθεσης άρχισε από το καλοκαίρι του 2022 και μετά από προδικαστικές ενστάσεις, νομικές μάχες, αναβολές και ανατροπές, ολοκληρώνεται την Τρίτη.
Στο αρχικό κατηγορητήριο βρίσκονταν τα ονόματα των Δημήτρη Συλλούρη, Χριστάκη Τζιοβάνη, Ανδρέα Πιττάτζη (δικηγόρου) και Αντώνη Αντωνίου (διευθυντικό στέλεχος της εταιρείας του κ. Τζιοβάνη). Στην πορεία της δικαστικής διαδικασίας, για διαφορετικούς λόγους, αποσύρθηκαν οι κατηγορίες και ως εκ τούτου βρέθηκαν εκτός κατηγορητηρίου οι Ανδρέας Πιττάτζης και Αντώνης Αντωνίου. Στο εδώλιο παρέμειναν μόνο οι Δημήτρης Συλλούρης και Χριστάκης Τζιοβάνη.
Νομικοί κύκλοι, μιλώντας στον «Π», ανέφεραν ότι αναμένουν και οι ίδιοι την απόφαση του Κακουργιοδικείου, καθώς το ενδιαφέρον στρέφεται στο πόσο, δηλαδή σε ποιο βαθμό, θα επηρεάσει την ετυμηγορία του δικαστηρίου η απαλλαγή των κατηγοριών για τον Ανδρέα Πιττάτζη, δεδομένου ότι η υπόθεση είχε «χτιστεί» εξαρχής από την κατηγορούσα Αρχή βασιζόμενη σε μια αλυσίδα γεγονότων. Σε κάθε περίπτωση, είτε είναι καταδικαστική είτε αθωωτική η απόφαση του δικαστηρίου, το αιτιολογικό που θα χρησιμοποιηθεί θα έχει ιδιαίτερη σημασία.
Έμεινε το «this is Cyprus»
Ανεξαρτήτως της έκβασης της υπόθεσης, από όλη την ιστορία με το επίμαχο βίντεο του Al Jazeera, ακόμη στοιχειώνει η ατάκα «this is Cyprus». Ασχέτως από ποιους λέχθηκε στην προκειμένη περίπτωση, το πιο ανησυχητικό είναι ότι ακόμη παραμένει στο λεξιλόγιο της κυπριακής πραγματικότητας, ως η φράση μέσω της οποίος δύναται να παρακαμφθούν νόμοι και διαδικασίες για να γίνει η «δουλειά» και ότι όλα έχουν το τίμημά τους.
Και ενώ η φωνή της λογικής έλεγε ότι μετά το 2020 και την έρευνα του Al Jazeera για το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων δεν θα έπρεπε να είμαστε ξανά μάρτυρες μιας νέας ιστορίας βασισμένης στο «this is Cyprus», η υπόθεση videogate, στο οποίο πρωταγωνιστούν στενοί συνεργάτες του Προέδρου Χριστοδουλίδη, που είδε το φως της δημοσιότητας πριν από περίπου έναν μήνα, ήρθε να υπενθυμίσει ότι οι ρίζες αυτής της νοοτροπίας είναι βαθιά ριζομένες σε όλο το φάσμα του κυπριακού συστήματος.
Σημαντικοί σταθμοί
12 Οκτωβρίου 2020: Το διεθνές τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera δημοσιοποιεί έρευνα, που ετοίμασαν υπό κάλυψη δημοσιογράφοι, αναφορικά με το επενδυτικό πρόγραμμα της Κύπρου. Το βίντεο, διάρκειας 57 λεπτών, με την ονομασία «The Cyprus Papers Undercover», εξακολουθεί να είναι αναρτημένο στον επίσημο λογαριασμό του Al Jazeera στο Youtube.
13 Οκτωβρίου 2020: Το Πολιτικό Γραφείο της Κ.Ε. του ΑΚΕΛ αποδέχθηκε την παραίτηση του Χριστάκη Τζιοβάνη από τη θέση του βουλευτή και τα κομματικά αξιώματα.
15 Οκτωβρίου 2020: Την παραίτησή του από την προεδρία της κυπριακής Βουλής και από το βουλευτικό αξίωμα, υπέβαλε ο Δημήτρης Συλλούρης, υπό το βάρος της κατακραυγής που ξέσπασε μετά το βίντεο.
Ιούλιος 2022: Καταχωρίσθηκε η υπόθεση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας με σκοπό την παραπομπή της στο Κακουργιοδικείο.
12 Σεπτεμβρίου 2022 : Οι τέσσερις κατηγορούμενοι παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, όπου αποφασίστηκε η παραπομπή τους σε απευθείας δίκη ενώπιον του Κακουργιοδικείου.
Ιούνιος 2023: Το Κακουργιοδικείο Λευκωσίας αναστέλλει τη συγκεκριμένη ποινική υπόθεση, η οποία επανακαταχωρίσθηκε. Η υπόθεση είχε αποσυρθεί, λόγω της αλλαγής της σύνθεσης του δικαστηρίου.
Οκτώβριος 2023: Απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες που αντιμετώπιζε ο δικηγόρος Ανδρέας Πιττάτζης, ο οποίος ανέλαβε τη νομική εκπροσώπηση του Αντώνη Αντωνίου.
Μάρτιος 2025: Εκτός κατηγορητηρίου και ο Αντώνης Αντωνίου μετά την άρνηση βασικού μάρτυρα κατηγορίας να καταθέσει στη δίκη.
Δεκέμβριος 2025: Με τις τελικές αγορεύσεις των συνηγόρων υπεράσπισης και της εκπροσώπου της κατηγορούσας Αρχής ολοκληρώνεται η ακροαματική διαδικασία της δίκης για το βίντεο του Al Jazeera.
17 Φεβρουαρίου 2026: Θα ανακοινωθεί η ετυμηγορία του Κακουργιοδικείου Λευκωσίας για τους δύο πρώην κρατικούς αξιωματούχους που απέμειναν στο κατηγορητήριο.
Οι άλλες υποθέσεις
Η υπόθεση Al Jazeera είναι η 3η η οποία ολοκληρώνεται σε πρωτόδικο στάδιο κι αφορά το πρόγραμμα πολιτογράφησης. H πρώτη χρονολογικά υπόθεση, που αφορούσε την πολιτογράφηση τριών Ιρανών και στην οποία κατηγορούνταν πέντε φυσικά και τέσσερα νομικά πρόσωπα, εκδικάστηκε από το Κακουργιοδικείο Λάρνακας με τους κατηγορουμένους να απαλλάσσονται από τις κατηγορίες που αντιμετώπιζαν. Η απόφαση εκδόθηκε στις 04/11/2022. Οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες οι οποίες αφορούσαν αδικήματα συνωμοσίας για καταδολίευση, πλαστογραφία και κυκλοφορία πλαστών εγγράφων, εξασφάλισης εγγραφής με ψευδείς παραστάσεις, παροχής ψευδών πληροφοριών, συγκάλυψης περιουσίας, ψευδούς βεβαίωσης και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η υπόθεση αφορούσε την πολιτογράφηση του Ιρανού Mehdi Ebrahimi Eshratabadi ως «Tony Newman» το 2017. Για την υπόθεση, κατόπιν έφεσης που άσκησε η Νομική Υπηρεσία, το εφετείο διέταξε επανεκδίκαση της υπόθεσης με τη νέα διαδικασία να αρχίζει την ερχόμενη Δευτέρα στο Κακουργιοδικείο Λάρνακας.
Ακολούθησε η δεύτερη υπόθεση σε σχέση με την κατ’ εξαίρεση πολιτογράφηση των αλλοδαπών Mohamed Mohamed Abdelrahman Mohamed Salem σε άγνωστη ημερομηνία, μεταξύ 24/11/2017 και 13/11/2018, του γιου του Abdelrahman Mohamed Salem Bahaa και της κόρης του Esraa Mohamed Abdelrahman Mohamed Salem. Το Κακουργιοδικείο αθώωσε τους επτά κατηγορουμένους, οι οποίοι ήταν οι Φώτος Τσαγγαρίδης, Μιχάλης Ζαβός, Μιχάλης Μιχαήλ, οι εταιρείες Larina Estates, Phc Tsangarides LLC, Fullserve Secretarial Ltd και η Έλλη Μιχαηλίδου. Το κατηγορητήριο περιελάμβανε συνολικά 18 κατηγορίες. Δύο εκ των κατηγορουμένων κρίθηκαν, ωστόσο, ένοχοι σε έξι κατηγορίες για φορολογικές πτυχές της υπόθεσης. Έναυσμα για τη διερεύνηση αποτέλεσε η έκθεση της ερευνητικής επιτροπής των κατ’ εξαίρεση πολιτογραφήσεων αλλοδαπών επενδυτών και επιχειρηματιών, υπό την προεδρία του πρώην προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου Μύρωνα Νικολάτου. Για την υπόθεση καταχώρισε έφεση η Νομική Υπηρεσία.
Μάρτιο η 4η υπόθεση
Σε ό,τι αφορά την 4η υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιον του Κακουργιοδικείου στη Λευκωσία, στο κατηγορητήριο περιλαμβάνονται οκτώ φυσικά και δύο νομικά πρόσωπα. Πρόκειται για τους Μάριο Δημητριάδη, Ανδρέα Δημητριάδη, Δημήτρη Δημητριάδη, Γιώργο Δημητριάδη, Ελένη Σιμιλλίδη, Jing Wang, Josef Friedrich Santin, Βασιλική Γεωργίου Santin, Andreas Demetriades & Co LLC και Delsk (Cyprus) Business Services Ltd. Το κατηγορητήριο περιλαμβάνει 59 κατηγορίες που αφορούν, μεταξύ άλλων, συνωμοσία προς καταδολίευση, διαφθορά και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ενώπιον του Κακουργιοδικείου στη Λευκωσία όλοι οι κατηγορούμενοι απάντησαν μη παραδοχή στις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. Η επόμενη δικάσιμος έχει οριστεί για τις 9 Μαρτίου 2026.
