Η κοινότητα της Μεσόγης βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από την Πάφο. Μόλις 8 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πόλης του Κινύρα, κτισμένη στην πλαγιά μιας λοφοσειράς σε υψόμετρο 290 μέτρων, χαρίζει στον επισκέπτη πανοραμική θέα προς τη θάλασσα, αλλά και μια αίσθηση γαλήνης που δύσκολα συναντά κανείς τόσο κοντά σε αστικό κέντρο. Η Μεσόγη είναι γνωστή για τα προϊόντα καλαθοπλεκτικής που παράγει, τα οποία μέσω του Καταλόγου της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UΝΕSCO, αποτελούν από το 2016 παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.
Η καθημερινότητα στην κοινότητα των 2.000 κατοίκων φανερώνει έναν τόπο ζωντανό και δραστήριο, με ανεπτυγμένη βιομηχανική και εμπορική ζώνη, πτηνοτροφικές μονάδες, καφέ, μαγαζιά, μικρές βιομηχανίες, σουπερμάρκετ, αλλά και έντονη οικοδομική δραστηριότητα στα νότια του χωριού. Πολλά σπίτια και βίλες διατίθενται προς ενοικίαση, προσελκύοντας ανθρώπους που επιθυμούν είτε να περάσουν τις διακοπές τους, είτε να εγκατασταθούν μόνιμα σε έναν τόπο που συνδυάζει την ηρεμία της υπαίθρου με την άμεση πρόσβαση στο αστικό κέντρο. Οι πολυάριθμες ταβέρνες και τα εστιατόρια της Μεσόγης προσφέρουν αυθεντικούς τοπικούς μεζέδες και μαγειρευτά φαγητά βασισμένα σε σπιτικές συνταγές, ενώ οι καφετέριες επιτρέπουν στον επισκέπτη να απολαύσει την πανοραμική θέα της περιοχής. Στις υποδομές της κοινότητας περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, βενζινάδικο, μίνι μάρκετ, αλλά και δημοτικό σχολείο, στο οποίο φοιτούν τα παιδιά του χωριού.
Οι κάτοικοι της Μεσόγης δραστηριοποιούνται σε πολλούς τομείς. Στην κοινότητα ζουν εκπαιδευτικοί, δάσκαλοι, δημόσιοι υπάλληλοι αλλά και άνθρωποι της τέχνης. Στο χωριό λειτουργεί πολιτιστικό κέντρο, ενώ το κοινοτικό συμβούλιο, σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύνδεσμο Μεσόγης, διοργανώνει πολλές και ποικίλες εκδηλώσεις καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου. Χριστουγεννιάτικες, πασχαλινές, θεατρικές παραστάσεις και εκδρομές, συνθέτουν, μεταξύ άλλων, το πολιτιστικό ημερολόγιο της κοινότητας. Στους μελλοντικούς στόχους περιλαμβάνεται και η έναρξη ενός ετήσιου φεστιβάλ, αφιερωμένου στην καλαθοπλεκτική, τιμώντας με αυτό τον τρόπο την ιστορία και την ταυτότητα της Μεσόγης.
Στους μελλοντικούς στόχους της κοινότητας περιλαμβάνεται η έναρξη ενός ετήσιου φεστιβάλ, αφιερωμένου στην καλαθοπλεκτική, τιμώντας με αυτό τον τρόπο την ιστορία και την ταυτότητα της Μεσόγης, ανέφερε στον «Π» ο κοινοτάρχης κ. Αρέστη.
Μένουν στον τόπο τους
Στο τιμόνι της κοινοτικής αρχής βρίσκεται τα τελευταία οκτώμισι χρόνια ο κοινοτάρχης Νικόλας Αρέστη, ο οποίος είχε διατελέσει για δέκα χρόνια μέλος του κοινοτικού συμβουλίου επί προεδρίας του αποβιώσαντος πρώην κοινοτάρχη Γιώργου Χρίστου. Η πορεία του χαρακτηρίζεται από συνέπεια, επιμονή και σαφή προσανατολισμό στην ανάπτυξη.
Όπως μας λέει το φαινόμενο της αστυφιλίας στη Μεσόγη είναι περιορισμένο. Ελάχιστοι νέοι εγκαταλείπουν την κοινότητα, κυρίως για λόγους σπουδών ή εξεύρεσης εργασίας στο εξωτερικό. Υπάρχει η πεποίθηση ότι η ύπαιθρος μπορεί ξανά να αποτελέσει ελκυστική επιλογή για τους νέους, αρκεί να υπάρξει ουσιαστική στήριξη από την κυβέρνηση. Οι προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται ότι έχουν ήδη ξεκινήσει, τόνισε ο κοινοτάρχης.
Η ιστορία της Μεσόγης μέσα από ένα φωτογραφικό «κολάζ».
Αύξηση οικιστικών ζωνών
Βασική προτεραιότητα στον τομέα της ανάπτυξης αποτελεί η αναθεώρηση των ζωνών. Το κοινοτικό συμβούλιο Μεσόγης, ανέφερε στον «Π» ο κ. Αρέστη, προτίθεται να ζητήσει εκ νέου αναθεώρηση, με κύρια έγνοια τη μετατροπή του παρακαμπτήριου δρόμου σε εμπορική ζώνη. Ήδη έχουν σταλεί προκαταρκτικές εισηγήσεις στην Πολεοδομία, με την εκτίμηση ότι η εξέλιξη αυτή θα επιφέρει σημαντική ανάπτυξη για την κοινότητα. Παράλληλα, επιδιώκεται η μετατροπή ορισμένων αγροτικών ζωνών σε οικιστικές, κυρίως σε περιοχές βόρεια της Μεσόγης, όπου λόγω του υψομέτρου και της θέας υπάρχει ζήτηση για οικιστικές μονάδες.
Το ζήτημα της στέγασης για τους νέους παραμένει δύσκολο, επεσήμανε, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για αναθεώρηση των ζωνών, με στόχο να εξυπηρετηθεί ο κόσμος και ιδιαίτερα η νεολαία. Οι στόχοι της κοινοτικής αρχής για το 2026 επικεντρώνονται στην προώθηση και ολοκλήρωση των έργων που έχουν ήδη ξεκινήσει, καθώς και στη διάνοιξη ενός μεγάλου δρόμου στην περιοχή Μάνας του Νερού. Προς αυτή την κατεύθυνση πραγματοποιήθηκε συνάντηση με την Επαρχιακή Διοίκηση Πάφου.
Σύμφωνα με τον κοινοτάρχη κ. Αρέστη, η καλαθοπλεκτική ήταν για δεκαετίες το δεύτερο εισόδημα πολλών οικογενειών, με τις γυναίκες της κοινότητας να κρατούν ζωντανή μια τέχνη που εφοδίαζε όχι μόνο την Πάφο αλλά ολόκληρη την Κύπρο.
Τα έργα που έγιναν
Πάντως, τα τελευταία χρόνια έχουν υλοποιηθεί στην κοινότητα σημαντικά έργα, συμπλήρωσε ο κ. Αρέστη. Έγιναν διαπλατύνσεις δρόμων, με την κοινοτική αρχή να υπογραμμίζει ότι, όπου υπάρχει κατανόηση από τους κατοίκους για το κοινό όφελος, τα έργα προχωρούν με σχέδιο, προσφορές και σωστό προγραμματισμό. Ενδεικτικά, είπε, υλοποιήθηκαν τρία αντιπλημμυρικά έργα, με το πιο πρόσφατο να ολοκληρώνεται πέρσι στη δυτική πλευρά της Μεσόγης, στην περιοχή του κέντρου Μόντε Λίζα, κόστους €180 χιλ. Οι δρόμοι έχουν κατασκευαστεί με πέτρα. Δημιουργήθηκε επίσης κοινοτικό νηπιαγωγείο που ανήκει στην ίδια την κοινότητα. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή νέου κοιμητηρίου για τις μελλοντικές ανάγκες, καθώς και η ανέγερση μνημείου αφιερωμένου σε όλους τους ήρωες της Μεσόγης, ώστε να τιμώνται συλλογικά. Αξιοσημείωτο είναι ότι όλα αυτά τα έργα χρηματοδοτήθηκαν αποκλειστικά από το ταμείο της κοινότητας Μεσόγης, καθώς η κοινότητα δεν δικαιούται ευρωπαϊκά κονδύλια επειδή εντάσσεται σε τοπικό σχέδιο, με αποτέλεσμα τα έργα να υλοποιούνται από ίδιους πόρους και από τις φορολογίες των κατοίκων.
Το στοίχημα του 2026
Η ενίσχυση της ποιότητας ζωής των κατοίκων συνδέεται άμεσα με τον ευπρεπισμό της περιοχής, ενώ το μεγαλύτερο στοίχημα για το 2026 είπε ο κ. Αρέστη, παραμένει η υλοποίηση όλων των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη. Από τις δυσκολίες της προηγούμενης χρονιάς, η κοινοτική αρχή αποκόμισε το συμπέρασμα ότι η αγαστή συνεργασία με τα μέλη του κοινοτικού συμβουλίου είναι το κλειδί για την επίλυση των προβλημάτων. Ο αγώνας, η υπομονή και η επιμονή αναδεικνύονται ως βασικά διδάγματα. Το μήνυμα προς τους κατοίκους είναι ξεκάθαρο: Αγάπη, διαθεσιμότητα και διάθεση για προσφορά, με στόχο την επίλυση των προβλημάτων με ανθρωπιά και ενδιαφέρον, πρόσθεσε.
Η καλαθοπλεκτική
Η Μεσόγη, ωστόσο, δεν είναι μόνο ανάπτυξη και αριθμοί. Είναι ιστορία, πολιτισμός και συλλογική μνήμη. Υπήρξε παραδοσιακό καλαθοχώρι, τίτλος που της αποδόθηκε από τον δάσκαλο Ονησίφορο Νεοφύτου. Η καλαθοπλεκτική στη Μεσόγη ξεκίνησε να ασκείται επαγγελματικά στις αρχές του 19ου αιώνα. Αρχικά ως ανδρική ασχολία. Κατόπιν, για οικονομικούς και κοινωνικούς λόγους, η καλαθοπλεκτική πέρασε στα χέρια γυναικών και παιδιών, καθώς οι άντρες εργάζονταν ως μισθωτοί εργάτες και τεχνίτες. Οι λόγοι που συνέβαλαν στην ανάπτυξη της καλαθοπλεκτικής στην κοινότητα ήταν αφενός το γεγονός ότι η γεωργική γη της Μεσόγης ήταν και παραμένει περιορισμένη -κυρίως αμπελώνες και αρκετές χαρουπιές- και συγκεντρωμένη στα χέρια λίγων και, αφετέρου, το γεγονός ότι στην περιοχή αφθονούσαν οι πρώτες ύλες -τα καλάμια δηλαδή- για την κατασκευή των καλαθιών, καθώς υπήρχαν πλούσιοι καλαμιώνες στις όχθες των ποταμών. Αξιοποιώντας τα υλικά που τους παρείχε η φύση, οι κάτοικοι της Μεσόγης κατασκευάζουν μέχρι τις μέρες μας αντικείμενα χρήσιμα στην καθημερινή ζωή. Η ενασχόληση με την τέχνη της καλαθοπλεκτικής στη Μεσόγη και η εμπορία των ειδών που κατασκευάζονταν απέφερε, συνάμα, και οικονομικά οφέλη με αποτέλεσμα την ευημερία των κατοίκων και την πολύπλευρη ανάπτυξη της κοινότητας.
Σύμφωνα με τον κοινοτάρχη κ. Αρέστη, η καλαθοπλεκτική ήταν για δεκαετίες το δεύτερο εισόδημα πολλών οικογενειών, με τις γυναίκες της κοινότητας να κρατούν ζωντανή μια τέχνη που εφοδίαζε όχι μόνο την Πάφο αλλά ολόκληρη την Κύπρο. Ήταν ένα σοβαρό έξτρα εισόδημα που ανάθρεψε και μόρφωσε γενιές, πρόσθεσε. Για τον λόγο αυτό, η Μεσόγη είναι περήφανη, κατέληξε, που η τέχνη της έχει ενταχθεί στην Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της UNESCO.
