Εκτός από τα καταφύγια «γουμάδες», σε κακόγουστο αστείο εξελίχθηκε την πρώτη εβδομάδα της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και το 112, ο ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης. Για να διασκεδάσει τις ανησυχίες -ενίοτε και την οργή- που δημιουργεί στους πολίτες το κενό της απουσίας της εν λόγω υποδομής, και κυρίως για να απορροφήσει τους κραδασμούς για την κριτική σε βάρος της σε σχέση με τους άτσαλους χειρισμούς της για την επίθεση με drone στο Ακρωτήρι, η κυβέρνηση αποφάσισε, να επιστρατεύσει μία συμβατική τεχνολογία κινητής τηλεφωνίας του '90. Τα SMS.
Επανέλαβε εαυτόν ο ΠτΔ
Η αποτυχία του εγχειρήματος της μαζικής αποστολής ήταν δεδομένη για τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, για λόγους που θα δούμε παρακάτω, όχι όμως για την κυβέρνηση. Η πρώτη δοκιμή απέτυχε παταγωδώς, με τους πολίτες να λαμβάνουν τα μηνύματα σε ένα εύρος τεσσάρων ωρών. Κάποιοι δεν έλαβαν καν τα SMS ή έλαβαν μόνο το ελληνικό text. Στο μεσοδιάστημα ο Νίκος Χριστοδουλίδης, θυμίζοντας τον κακό εαυτό του στην «παράσταση» που έδωσε πέρσι λίγες μέρες μετά τη φονική πυρκαγιά στη Λεμεσό παρουσιάζοντας τα μέτρα για τους πυρόπληκτους περιτριγυρισμένος από τους «καμένους» κοινοτάρχες, επιχείρησε να στείλει το μήνυμα ότι η κυβέρνηση ξέρει πού πατά και πού βαδίζει και κυρίως να καταλαγιάσει τις αντιδράσεις από την ανικανότητα του κράτους που άφησε ανοχύρωτους τους πολίτες του.
Μετά από το προδιαγεγραμμένο φιάσκο της πρώτης αποστολής SMS, το απόγευμα της Παρασκευής στάλθηκε και δεύτερο μήνυμα, με το τεστ να έχει κάπως καλύτερες επιδόσεις, λόγω του ότι το λεκτικό των SMS περιορίστηκε και δεν στάλθηκαν σε κάθε κινητό 3-4 μηνύματα αλλά 1-2, ήταν όμως αργά. Οι πολίτες ένιωθαν ήδη ακόμη περισσότερο ανοχύρωτοι μπροστά στον κίνδυνο ενός συμβάντος και ακόμη πιο επιφυλακτικοί έναντι στην ικανότητα και στην αξιοπιστία αυτών που τους κυβερνούν.
SMS: Παντελώς ακατάλληλα
Σύμφωνα με ειδικό του τομέα των τηλεπικοινωνιών, το σύστημα SMS βασίζεται σε μια αρχιτεκτονική «αποθήκευσης και προώθησης» (store-and-forward). Όπως εξηγεί, «όταν στέλνεται ένα μήνυμα, αυτό δεν πηγαίνει απευθείας στον παραλήπτη, αλλά μεταφέρεται μέσω ενός κέντρου μηνυμάτων (SMSC). Το σύστημα χρησιμοποιεί τα κανάλια ελέγχου του δικτύου κινητής τηλεφωνίας -τα ίδια μονοπάτια που χρησιμοποιούνται για τη διατήρηση της σύνδεσης και τη δρομολόγηση κλήσεων- για να παραδώσει το πακέτο δεδομένων. Αν το κινητό του παραλήπτη είναι απενεργοποιημένο ή εκτός δικτύου, το SMSC αποθηκεύει το μήνυμα και προσπαθεί να το επαναποστείλει μόλις η συσκευή εμφανιστεί ξανά ενεργή».
«Το SMS», τονίζει, «είναι εντελώς ακατάλληλο για μαζική προειδοποίηση σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, κυρίως λόγω του τρόπου διανομής του. Επειδή το δίκτυο πρέπει να στείλει ένα ξεχωριστό, μοναδικό μήνυμα σε κάθε συνδρομητή ξεχωριστά (unicast), σε μια περιοχή με χιλιάδες χρήστες δημιουργείται ακαριαία συμφόρηση (bottleneck). Αυτό οδηγεί σε καθυστερήσεις που μπορεί να διαρκέσουν από λεπτά έως και ώρες, κάτι μοιραίο σε καταστάσεις όπως μια πυρκαγιά ή ένας σεισμός».
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, «αν ο μέσος server αποστολής μηνυμάτων έχει τη δυνατότητα αποστολής 300-500 μηνύματα το δευτερόλεπτο και αν υποθέσει κανείς ότι μια εταιρεία έχει 800.000 συνδρομητές, με απλά μαθηματικά μπορεί κανείς να υπολογίσει ότι θα χρειαστεί 1-1,5 ώρες να σταλούν όλα τα μηνύματα. Επιπλέον, μηνύματα θα λάβουν μόνο οι συνδρομητές της εταιρείας. Οι επισκέπτες, π.χ. οι τουρίστες που βρίσκονται σε περιαγωγή (roaming), δεν θα λάβουν την ενημέρωση».
112: Ταυτόχρονη μετάδοση
Στον αντίποδα, εξηγεί, το 112 λειτουργεί με «Cell Broadcast (εκπομπή κυψέλης) που είναι η ιδανική τεχνολογία για έκτακτες ανάγκες επειδή λειτουργεί με τη λογική της ταυτόχρονης μετάδοσης (one-to-all). Σε αντίθεση με το SMS, το σύστημα δεν χρειάζεται να γνωρίζει τον αριθμό τηλεφώνου σας ή να δημιουργήσει μια ατομική σύνδεση με τη συσκευή σας. Η προειδοποίηση εκπέμπεται από τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας προς όλα τα κινητά που βρίσκονται εντός της εμβέλειάς τους, ακριβώς όπως λειτουργεί ένας ραδιοφωνικός σταθμός. Αυτό σημαίνει ότι το μήνυμα φτάνει σε χιλιάδες ανθρώπους ταυτόχρονα και ακαριαία, χωρίς να προκαλείται συμφόρηση στο δίκτυο, ακόμη και αν χιλιάδες χρήστες βρίσκονται στο ίδιο σημείο».
Να σημειώσουμε πως όταν ένας πολίτης λαμβάνει μήνυμα από το 112, το κινητό εκπέμπει έναν πολύ δυνατό, χαρακτηριστικό ήχο σειρήνας και έντονη δόνηση, που διαφέρει από τους συνήθεις ήχους κλήσης ή μηνυμάτων. Ο ήχος αυτός ακούγεται ακόμα κι αν η συσκευή είναι ρυθμισμένη στο αθόρυβο ή στη λειτουργία «μην ενοχλείτε».
Πότε θα έλθει το 112;
Όσον αφορά τώρα την έλευση στην Κύπρο του εργαλείου 112, που έπρεπε να εφαρμοστεί από το 2020 με βάση τις ευρωπαϊκές οδηγίες, ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε με μεγάλη καθυστέρηση το 2022. Δε τον Μάιο του 2024 ακυρώθηκε μετά από προσφυγές. Το έργο χρειάστηκε να επανασχεδιαστεί και επανασχεδιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2024. Αξιωματούχοι της Πολιτικής Άμυνας εκτιμούν ότι το έργο, με προϋπολογισμό ύψους €7 εκατ. θα λειτουργήσει τον Ιούνιο φέτος.
