Αβεβαιότητα συνεχίζει να επικρατεί ως προς το ποια κατεύθυνση θα πρέπει να ακολουθήσει η κυβερνητική στρατηγική για τον περιορισμό της εξάπλωσης του αφθώδους πυρετού, ο οποίος, μετά την αύξηση των μολυσμένων μονάδων σε 38, σπέρνει τον τρόμο για ασύλληπτο εκτροχιασμό. Την ίδια ώρα που ο χρόνος τρέχει εις βάρος χιλιάδων ζώων -13.500 περίπου έχουν θανατωθεί μέχρι στιγμής, ενώ έχουν προγραμματιστεί περισσότερες από άλλες 10.000 θανατώσεις- των κτηνοτρόφων και της οικονομίας, το πλάνο του Υπουργείου Γεωργίας βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου αμφιταλαντεύεται μεταξύ δύο σχολών σκέψης, όπως διαφάνηκε στη χθεσινή τρίωρη συζήτηση της Επιτροπής Γεωργίας της Βουλής.
Από τη μία, είναι η συνέχεια των μαζικών θανατώσεων σε μολυσμένες μονάδες, όπως υπέδειξαν στις 25 Φεβρουαρίου οι ξένοι εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με πιστή τήρηση των αυστηρών προνοιών της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Από την άλλη, είναι ο άμεσος τερματισμός των μαζικών θανατώσεων και η επικέντρωση σε μαζικούς εμβολιασμούς, όπως γίνεται στα κατεχόμενα, όπου ακολουθείται η πολιτική της Τουρκίας, μετά από έγκριση του κυπριακού αιτήματος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και υπό το βάρος έντονων αντιδράσεων από αγροτικές οργανώσεις και παραγωγούς. Αντιδράσεις τις οποίες αφουγκράστηκε την περασμένη Κυριακή ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, καλλιεργώντας στις τάξεις των οργανώσεων και των παραγωγών την ελπίδα ότι μπορεί να παρακαμφθεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Για «φως στο τούνελ» και για «θετική συνάντηση» κάνουν λόγο αυτές τις μέρες οι εκπρόσωποί τους, μετά από τη συνάντηση στο Προεδρικό και την κάρπωση της διαβεβαίωσης από τον Πρόεδρο ότι σε προσωπικό επίπεδο θα ζητήσει από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαλαρώσεις, λόγω της κυπριακής ιδιαιτερότητας (μικρό νησί, εφαπτόμενες φάρμες, διαφορετική πολιτική στα κατεχόμενα, όπου αποκλείονται οι θανατώσεις, προκρίνονται οι εμβολιασμοί και γίνονται εισαγωγές ζωοτροφών από την Τουρκία, η οποία επίσης δεν θανατώνει αλλά εμβολιάζει).
Εκτός ενιαίας αγοράς
Άραγε τι θα συνέβαινε σε περίπτωση που η Κύπρος λάβει αρνητική απάντηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά επιλέξει να «σηκώσει αντάρτικο» και να μην εφαρμόσει τις πρόνοιες της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις θανατώσεις; Την απάντηση έδωσε χθες στη Βουλή η υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου. Το οικονομικό κόστος, εξήγησε, θα είναι πολύ μεγάλο, καθώς θα προκύψει εξαίρεση της Κύπρου από την ενιαία αγορά της ΕΕ, με επιβολή περιορισμών σε ανθρώπους και προϊόντα. Σύμφωνα με την υπουργό, η αντιμετώπιση του ιού καθορίζεται από συγκεκριμένα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα και κανονισμούς. «Λόγω της αυξημένης μεταδοτικότητας της νόσου, δυστυχώς ο κανονισμός δεν επιτρέπει ευελιξίες ούτε λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των κρατών μελών. Ωστόσο καταβάλλονται αυτή τη στιγμή προσπάθειες για παρεκκλίσεις», είπε.
Εξάλλου σε σχολιασμό πρόνοιας της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που υπέδειξε ο πρόεδρος της Επιτροπής, Γιαννάκης Γαβριήλ, σύμφωνα με την οποία ένα κράτος μέλος μπορεί να αναστείλει τις θανατώσεις, χωρίς έγκριση από την Κομισιόν, λειτουργός των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών ξεκαθάρισε ότι εδώ εμπίπτουν μόνο τα σπάνια είδη ζώων, όπως οι κόκκινες αγελάδες της Κύπρου ή η αίγα του Μαχαιρά.
Επιλεκτικές θανατώσεις
Από την πλευρά της, η ανώτερη κτηνιατρική λειτουργός Σωτηρία Γεωργιάδου κατέστησε σαφές ότι, μετά την αναστολή του Σαββατοκύριακου, λόγω εμποδίων από ορισμένους κτηνοτρόφους, οι θανατώσεις ζώων συνεχίζονται από τη Δευτέρα κανονικά. «Αν παρεκκλίνουμε από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, θα είμαστε όλοι παράνομοι, θα βγούμε από την ενιαία αγορά», είπε, συμπληρώνοντας τις αναφορές της κ. Παναγιώτου. Ωστόσο, από την ενημέρωση που έδωσε, διαφάνηκε ότι μέχρι να δώσει απάντηση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες θα παραμείνουν μετατοπισμένες σε κάποιον βαθμό από την αρχική τους πολιτική, θανατώνοντας μόνο τα ζώα που παρουσιάζουν πολύ έντονα συμπτώματα και υποφέρουν. Στη συνεδρίαση λέχθηκε επισήμως ότι μέχρι στιγμής θανατώθηκαν περίπου 13.500 ζώα.
Κίνδυνος δισεκατομμυρίων
Στις τοποθετήσεις τους οι εκπρόσωποι των αγροτικών οργανώσεων και ομάδων παραγωγών ζήτησαν τον άμεσο τερματισμό των θανατώσεων και την έναρξη καθολικού εμβολιασμού. «Πρέπει να επικαλεστούμε την ιδιαιτερότητα στα ζώα μας, τα οποία παράγουν το ιδιαίτερο χαλλούμι ΠΟΠ, όταν θα ζητήσουμε την εξαίρεσή μας από τους όρους της ευρωπαϊκής νομοθεσίας», είπε ο γενικός γραμματέας της ΕΚΑ, Πανίκκος Χάμπας. Προειδοποίησε ότι υπάρχει ο κίνδυνος να χαθούν μερικά δισεκατομμύρια ευρώ, κάτι το οποίο, είπε, έχει αντιληφθεί ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης. Επίσης επικαλέστηκε συμβούλους της ΕΚΑ, σύμφωνα με τους οποίους δεν θα εξαλειφθεί ο αφθώδης πυρετός από την Κύπρο, «γιατί η Τουρκία είναι εδώ και επέλεξε τον εμβολιασμό, ενώ οι Τ/Κ επιλέγουν να εισάγουν ζωοτροφές από την Τουρκία. Άρα, για τις τελικές αποφάσεις ως προς τις θανατώσεις, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα δεδομένα στην Κύπρο και όχι αλλού, όπως η Ολλανδία».
Το αίτημα προς την κυβέρνηση να εγκύψει στο ζήτημα του αφθώδους πυρετού στα κατεχόμενα, μετέφερε ο Νίκος Παπακυριάκου, γενικός διευθυντής του Παγκύπριου Οργανισμού Αγελαδοτρόφων. «Αν ήμουν κάποιος τρίτος, μετά από όσα άκουσα εδώ, θα νόμιζα ότι όλα λειτούργησαν άψογα από τις κρατικές υπηρεσίες», είπε ο γενικός γραμματέας του Παναγροτικού, Τάσος Γιαπάνης, σημειώνοντας ότι οι υπηρεσίες απέτυχαν στον έλεγχο και τη διαχείριση. Επίσης επέκρινε την οργάνωση συγκεντρώσεων κτηνοτρόφων από ορισμένα κόμματα, παρά τη συμφωνία των αγροτικών οργανώσεων να μην γίνονται, ώστε, μεταξύ άλλων, να αποφεύγεται η διασπορά του ιού.
«Δεν έγινε και η καλύτερη διαχείριση»
Η συνεδρίαση στην Επιτροπή άρχισε με έντονες επικρίσεις προς την κυβέρνηση ως προς τα μέτρα πρόληψης, τους ελέγχους και τη διαχείριση. «Δεν έγινε η καλύτερη διαχείριση από την αρχή. Από το πρώτο κρούσμα στα κατεχόμενα ως ΔΗΣΥ ζητήσαμε μέτρα. Σήμερα βλέπουμε τις αγωνίες των κτηνοτρόφων μας, ο ιός χτύπησε ‘‘κέντρο’’, εκεί που έγιναν μεγάλες επενδύσεις σε κτηνοτροφικές μονάδες, εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για την κάθε μία, με ανθρώπους που έχουν κάνει δάνεια και σήμερα βλέπουν ως άγνωστο το μέλλον τους», είπε ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Χαράλαμπος Πάζαρος. «Τις τελευταίες εβδομάδες φαίνεται ότι δεν υπάρχει πλάνο, είναι σπασμωδικές οι κινήσεις που γίνονται», ανέφερε ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Ανδρέας Πασιουρτίδης. Επίσης εξέφρασε αμφιβολία για το εάν η Κυπριακή Δημοκρατία γνωρίζει την εικόνα του ιού στα κατεχόμενα. «Δυστυχώς τρέχουμε πίσω από τα γεγονότα», είπε ο πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ.
Συντονισμός 16 υπηρεσιών
Απαντώντας στις επικρίσεις, η υπουργός Γεωργίας είπε ότι η Πολιτεία βιώνει την ίδια αγωνία με τους κτηνοτρόφους. Για τη στρατηγική που ακολουθούν, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο αίτημα και την κάθοδο στο νησί των εμπειρογνωμόνων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να τονίσει ότι η στρατηγική που ακολουθείται βασίζεται στις υποδείξεις τους. «Στόχος μας είναι να περιορίσουμε την εξάπλωση της νόσου, να προστατεύσουμε το ζωικό κεφάλαιο και, ταυτόχρονα, να διασφαλίσουμε ότι οι επηρεαζόμενοι κτηνοτρόφοι δεν θα μείνουν μόνοι απέναντι στις συνέπειες. Έχουμε ήδη προχωρήσει με την πρώτη απόφαση του Υπουργικού που αφορά την απώλεια εισοδήματος, αλλά προχωράμε και στην επόμενη μέρα, με στόχο την επαναδραστηριοποίηση και, όπου χρειαστεί, την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου. Ήδη οι υπηρεσίες εργάζονται για εντοπισμό χωρών ελευθέρων από ασθένειες ώστε να μεταφερθεί ζωικός πληθυσμός. Η διαχείριση γίνεται με συνεχή επιχειρησιακό συντονισμό 16 υπηρεσιών και περισσότερων από 500 λειτουργών σε όλο το 24ωρο, οι οποίοι βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή, σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς», είπε.
