***«Εντοπίστηκαν κινήσεις διαγραφής ποσών, που καταχωρήθηκαν χειροκίνητα απευθείας στη βάση δεδομένων, γεγονός που δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο αλλοίωσης ή συγκάλυψης συναλλαγών»
***«8,22 εκατ. ευρώ των χρεωστών του Αγίου Τύχωνα φορτώθηκε ο δήμος Αμαθούντας κατά τη συγχώνευση στις 30 Ιουνίου 2024»
***«35% των ποσοτήτων του παραλαμβανόμενου νερού δεν καταμετρούνται ως κατανάλωση και δεν χρεώνονται στους καταναλωτές, αλλά χαρακτηρίζονται ως ‘απώλειες’»
***«Χρεώστες ‘ενοικίασης περιπτέρων παραλίας και αδειών/διευκολύνσεων παραλίας’, ανέρχονταν στις 30/6/2024 σε 2.569.197 ευρώ»
***«Ανεγέρθηκαν πέντε κέντρα αναψυχής σε κρατική γη εντός της ζώνης προστασίας παραλίας, χωρίς πολεοδομικές άδειες ή άδειες οικοδομής»
Από την 1η Ιουλίου του 2024 τέθηκε σε εφαρμογή η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία πολυδιαφημίστηκε ως μια νέα αρχή για δήμους και κοινότητες - θα νοικοκυρεύονταν τα οικονομικά των τοπικών αρχών και θα μειώνονταν τα τέλη που καλούνται να πληρώσουν κάθε χρόνο οι πολίτες. Μέχρι τον Ιούνιο του 2024 λειτουργούσαν 349 κοινοτικά συμβούλια για τις κοινότητες της ελεύθερης Κύπρου και 138 για τις κατεχόμενες περιοχές. Με την εφαρμογή της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα κοινοτικά συμβούλια των κοινοτήτων της ελεύθερης Κύπρου μειώθηκαν σε 287, καθώς 62 ενσωματώθηκαν σε δήμους και αποτελούν πλέον δημοτικά διαμερίσματα. Ο κακομαθημένος Άγιος Τύχωνας της Λεμεσού, ο οποίος φιλοξενεί ξενοδοχεία και τουριστικές αναπτύξεις -για χρόνια απολάμβανε μιας άτυπης ασυλίας από το πολιτικό σύστημα τού τόπου, κατά καιρούς δημοσιοποιούνταν διάφορα εξωφρενικά που συνέβαιναν στο κοινοτικό συμβούλιο χωρίς να ιδρώνει τ’ αφτί του κράτους, (καμιάς υπηρεσίας ή και αρχής)- είναι πλέον διαμέρισμα του νεοσύστατου δήμου Αμαθούντας.
Ο Ξυδιάς θέλει έλεγχο
Ο δήμαρχος Αμαθούντας, Κυριάκος Ξυδιάς, έχει τοποθετηθεί επανειλημμένως για τα οικονομικά προβλήματα και τις εκκρεμότητες του δημοτικού διαμερίσματος Αγίου Τύχωνα, που μεταφέρθηκαν στο νέο δήμο: οφειλές εκατομμυρίων προς το κράτος, οφειλές προς ιδιώτες, δεκάδες αγωγές, (περίπου 30) για διάφορες υποθέσεις, ενώ δεκάδες χιλιάδες ευρώ είναι οι ανείσπρακτοι φόροι (από ενοίκια κέντρων αναψυχής κλπ). Για τον δήμο Αμαθούντας υπάρχει ανοικτό αίτημα για εις βάθος οικονομικό έλεγχο του Αγίου Τύχωνα για τα χρόνια πριν τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και το θέμα δεν θεωρείται λήξαν. Ζητείται λογοδοσία, απόδοση ευθυνών, διερεύνηση πιθανών παραλείψεων από κρατικούς μηχανισμούς. Ο δήμαρχος Αμαθούντας, ο οποίος αναγνωρίζει την πραγματικότητα και τα προβλήματα, τονίζει την ανάγκη ολικής λύσης (όχι ημίμετρα), καθώς και για κρατική στήριξη.
Φαγοπότι
Σύμφωνα με την έκθεση του «εσωτερικού διαχειριστικού ελέγχου του κοινοτικού συμβουλίου Αγίου Τύχωνα (ΚΣΑΤ), για την περίοδο από 1/1/2021 – 30/6/2024», την οποία έχει ο «Π», «τα οικονομικά του οργανισμού δεν ελέγχθηκαν από το 2008» από τον Γενικό Ελεγκτή. Σημειώνεται ότι ο έλεγχος έγινε μετά τη συγχώνευση του κοινοτικού συμβουλίου του Αγίου Τύχωνα με τον δήμο Αμαθούντας, από υπεύθυνο εσωτερικού διαχειριστικού ελέγχου που ανέλαβε μέσω διαδικασίας προσφορών. Αναλυτικά, η εικόνα του Αγίου Τύχωνα, που αποτυπώνεται στην εν λόγω έκθεση ημερομηνίας 21 Σεπτεμβρίου 2025, έχει ως εξής:
(α) Γη και κτήρια: Η συνολική αξία γης (επτά τεμάχια) και κτηρίων (τέσσερα) ανέρχεται σε περίπου 986.000 ευρώ (ως κτηματολογικές εκτιμήσεις 1/1/2021) μετά τις αποσβέσεις. Η έλλειψη αναλυτικού μητρώου ακινήτων, οδήγησε σε κτηματολογική έρευνα για επιβεβαίωση.
(β) Ταμειακά διαθέσιμα: Υφίσταται καθαρό έλλειμμα 470.000 ευρώ μετά από συμφιλίωση τραπεζικών λογαριασμών. Το υπόλοιπο αποτελείται κυρίως από παρατραβήγματα.
(γ) Χρεώστες: Οι απαιτήσεις ανέρχονται σε 8,2 εκατομμύρια ευρώ και προέρχονται κυρίως από φορολογίες, ύδρευση και ενοίκια παραλίας. Υπάρχουν ακόμη διαφορές που πρέπει να επιβεβαιωθούν (αφορούν ασυμβατότητες συστημάτων), ενώ ορισμένες οφειλές βρίσκονται σε διαδικαστική διεκδίκηση.
(δ) Πιστωτές: Οι υποχρεώσεις ανέρχονται σε 5,9 εκατομμύρια ευρώ, αυξημένες, λόγω δικαστικής απόφασης για το υδατικό έργο Αμαθούντας. Η επιβεβαίωση έγινε με επιφύλαξη πιθανών μελλοντικών αναπροσαρμογών.
(ε) Ειδικά Ταμεία: Το σύνολο των ειδικών ταμείων ανέρχεται σε 1,72 εκατομμύρια ευρώ με επιβεβαίωση μέσω τραπεζικών καταστάσεων.
(στ) Κινητή περιουσία: Οχήματα, εξοπλισμός και έπιπλα αποτιμώνται σε καθαρό υπόλοιπο 43.000 ευρώ μετά τις αποσβέσεις για τα οποία συστήνεται φυσική επαναβεβαίωση.
(ζ) Αποθέματα: Καταγράφηκαν υλικά και εξοπλισμός, αλλά δεν τηρούνται πλήρη μητρώα. Συστήνεται αναλυτική καταμέτρηση και ταξινόμηση.
(η) Η γενική διαπίστωση είναι ότι η καθαρή περιουσία προς μεταβίβαση υπάρχει και αποτυπώνεται με σχετική ακρίβεια, αλλά συνοδεύεται από σημαντικές επιφυλάξεις που ενδέχεται να επηρεάσουν τα ποσά στο μέλλον.
Ασυμβατότητα συστημάτων…
Ανάμεσα στα ευρήματα της παρούσας Έκθεσης 2021 – 2024, είναι τα «λανθασμένα υπόλοιπα ταμειακών διαθέσιμων και εισπράξεων πληρωμών. Η απόκλιση οφείλεται στο γεγονός ότι τα δύο πληροφοριακά συστήματα που χρησιμοποιούνταν για τις εισπράξεις (το παλαιό ‘‘Ακρόπολης’’ για την υδατοπρομήθεια και το νεότερο ‘‘eKatoicos’’ για τις υπόλοιπες εισπράξεις, με εξαίρεση ‘‘τα ενοίκια περιπτέρων και άδειες διευκολύνσεων παραλίας’’), δεν ήταν συνδεδεμένα αυτόματα με το λογιστικό σύστημα, γι αυτό, τα έσοδα δεν μεταφέρονταν με ακρίβεια μεταξύ των δύο συστημάτων, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται διαφορετικά ποσά στο λογιστήριο, σε σύγκριση με τα εισπρακτικά συστήματα και τελικά, στις οικονομικές καταστάσεις και τα ταμειακά διαθέσιμα». Σημειώνεται ακόμα ότι, «οι διαφορές που εντοπίζονται είναι σημαντικές». Για παράδειγμα, «το 2021 η διαφορά ανέρχεται σε 254.205 ευρώ. Προκύπτει ότι, ενώ τα εισπρακτικά συστήματα ‘‘παρέλαβαν’’ χρηματικά ποσά (από δημότες κλπ) 254.205 ευρώ, τα χρήματα αυτά δεν κατέληξαν/καταχωρήθηκαν τελικά στο ‘‘λογιστικό σύστημα’’, στις ‘‘οικονομικές καταστάσεις του έτους’’ και ενδεχομένως ούτε και στους τραπεζικούς λογαριασμούς του κοινοτικού συμβουλίου του Αγίου Τύχωνα». Επιπλέον, «εντοπίστηκαν κινήσεις διαγραφής ποσών (π.χ. ακυρώσεις συναλλαγών [...] που καταχωρήθηκαν χειροκίνητα απευθείας στη βάση δεδομένων, γεγονός που παρακάμπτει τον μηχανισμό ελέγχου του συστήματος και δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο αλλοίωσης ή συγκάλυψης συναλλαγών».
Χρεώστες
Σε ότι αφορά τα 8,22 εκατομμύρια ευρώ των χρεωστών του Αγίου Τύχωνα που φορτώθηκε ο δήμος Αμαθούντας κατά τη συγχώνευση στις 30 Ιουνίου 2024, (μεταρρύθμιση Τοπικής Αυτοδιοίκησης), «οι χρεώστες ‘‘φορολογιών’’ ανέρχονταν στις 30/6/2024 (ημερομηνία συγχώνευσης) σε 3.513.126 ευρώ ή στο 46% περίπου, των συνολικών εισπρακτέων (8,2 εκατ. ευρώ)». Ακόμη, «οι χρεώστες ‘‘Υδατοπρομήθειας’’ ανέρχονταν στις 30/6/2024 (ημερομηνία συγχώνευσης) σε 1.829.937 ευρώ ή στο 22% περίπου των συνολικών εισπρακτέων (8,22 εκατ. ευρώ)». Επισημαίνεται δε ότι «από τη συμφιλίωση των ποσοτήτων προμήθειας και χρήσης ύδατος, προέκυψε ότι την περίοδο 1/1/2021 μέχρι 30/4/2024, κατά μέσο όρο, 35% των ποσοτήτων του παραλαμβανόμενου νερού δεν καταμετρούνται ως κατανάλωση και δεν χρεώνονται στους καταναλωτές, αλλά χαρακτηρίζονται ως ‘‘απώλειες’’. Από την κατανάλωση χρεώσεων/διαγραφών και πληρωμών άλλων περιοχών, (διαθέσιμα παγκύπρια στοιχεία των πρώην Συμβουλίων Υδατοπρομήθειας στις μεγάλες πόλεις), προκύπτει το συμπέρασμα ότι το ποσοστό απωλειών του κοινοτικού συμβουλίου Αγίου Τύχωνα, είναι σημαντικά υψηλότερο από Λευκωσία και Λεμεσό [...]. Με όρους σύγκρισης, το 35% τοποθετείται στα υψηλότερα ποσοστά απωλειών για τα μεγάλα αστικά δίκτυα της χώρας». Από τις υπηρεσίες του δήμου Αμαθούντας (τμήμα Οικονομικής Διαχείρισης), εντοπίστηκε ότι «έγινε χρήση ανακυκλωνόμενου νερού από καταναλωτές, για το οποίο το κοινοτικό συμβούλιο του Αγίου Τύχωνα δεν επέβαλε καμία χρέωση, χωρίς καμία δικαιολόγηση ή άλλη απόφαση». Επίσης, «οι χρεώστες ‘‘ενοικίασης περιπτέρων παραλίας και αδειών/διευκολύνσεων παραλίας’’, ανέρχονταν στις 30/6/2024 (ημερομηνία συγχώνευσης) σε 2.569.197 ευρώ ή στο 31% περίπου των συνολικών εισπρακτέων (8,22 εκατ. ευρώ).
Ελεγκτική Υπηρεσία
Η Ελεγκτική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε ειδική έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2024, κατέγραψε σοβαρές περιπτώσεις παρανομιών και ενδεχόμενης κατάχρησης εξουσίας από το πρώην κοινοτικό συμβούλιο του Αγίου Τύχωνα, οι οποίες συνοψίζονται ως εξής:
i. Παράνομες αναπτύξεις στο παραλιακό μέτωπο
(α) Ανεγέρθηκαν πέντε κέντρα αναψυχής σε κρατική γη εντός της ζώνης προστασίας παραλίας χωρίς πολεοδομικές άδειες ή άδειες οικοδομής
(β) Εκδόθηκαν διατάγματα κατεδάφισης και ξεκίνησαν ποινικές διαδικασίες, ενώ μέχρι σήμερα οι αναπτύξεις παραμένουν χωρίς τις απαιτούμενες άδειες
(γ) Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις παραβίασης της αρχής της νομιμότητας από μέλη και υπαλλήλους του κοινοτικού συμβουλίου, με αναφορές της Νομικής Υπηρεσίας για πιθανές πειθαρχικές ή ποινικές ευθύνες
(δ) Υποθέσεις εξακολουθούν να εκκρεμούν ενώπιον δικαστηρίων και Αστυνομίας.
ii. Διαχείριση ενοικίων και κρατικής γης
(α) Το κοινοτικό συμβούλιο εισέπραξε σημαντικά ποσά από μισθώσεις και εκμισθώσεις κρατικής γης χωρίς εξασφάλιση νόμιμων εγκρίσεων
(β) Σε μία περίπτωση (κέντρο αναψυχής αρ.1) δεν υπήρξε ποτέ νόμιμη σύμβαση μίσθωσης, με αποτέλεσμα η συμφωνία να θεωρείται παράνομη
(γ) Τα συνολικά εισπραχθέντα ενοίκια για την περίοδο 2008-2022 ανήλθαν σε 4,6 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να έχουν καταβληθεί οι αναλογούσες εισφορές στο κράτος (π.χ. ειδική αμυντική εισφορά).
iii. Παραβιάσεις των δημοσιονομικών και λογιστικών οδηγιών
(α) Η Υπηρεσία εντόπισε σοβαρές παραβιάσεις των δημοσιονομικών και λογιστικών οδηγιών, όπως:
*Παρατεταμένη φύλαξη εισπράξεων σε μετρητά αντί κατάθεσης σε τραπεζικούς λογαριασμούς
*Πληρωμές εξόδων και προπληρωμές μισθών με μετρητά
*Μη έγκαιρη ενημέρωση λογιστηρίου και μη ετοιμασία συμφιλιώσεων
*Χρήση κονδυλίων ειδικών ταμείων για γενικές ανάγκες του συμβουλίου.
(β) Η εσωτερική έρευνα του κοινοτικού συμβουλίου εντόπισε έλλειμμα, μέρος του οποίου επιστράφηκε από τον εμπλεκόμενο υπάλληλο λίγο πριν την αφυπηρέτησή του
(γ) Η Ελεγκτική Υπηρεσία ζήτησε διερεύνηση και ενίσχυση του συστήματος εσωτερικού ελέγχου.
Αυξήσεις και προαγωγές στο παρά ένα
Επιπρόσθετα, λίγες μέρες πριν την εφαρμογή της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο Άγιος Τύχωνας προχώρησε σε αυξήσεις και προαγωγές προσωπικού. Συγκεκριμένα, αναφέρεται στην έκθεση ότι «στις 6/3/2024 η επαρχιακή διοίκηση Λεμεσού απέστειλε επιστολή στον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας πληροφορώντας τον ότι ‘‘περιέπεσε στην αντίληψή της’’ ότι το κοινοτικό συμβούλιο Αγίου Τύχωνα προχώρησε σε αυθαίρετη μισθολογική αναβάθμιση μελών του προσωπικού του, τόσο υπαλληλικού όσο και εργατικού, κατά παράβαση των σχετικών οδηγιών του γενικού διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών, ενόψει της επικείμενης τότε μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης [...]. Διαπιστώθηκε ότι το κοινοτικό συμβούλιο Αγίου Τύχωνα, στη συνεδρία του αρ. 9/24 ημερ. 8/5/2024 (15ο θέμα), εξέτασε και επικαιροποίησε ‘‘…πίνακα σχετικά με τις τοποθετήσεις του εργατικού προσωπικού στις κλίμακες Ε’’ [...] Φαίνεται ότι τελικά αναβαθμίστηκαν μέλη του προσωπικού, σε αντίθεση με τις σαφείς απαγορευτικές οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών».
Ποιος έκτισε δίπλα από τα αρχαία;
Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη έκθεση, «έχει παρατηρηθεί ότι στα κτηματολογικά τεμάχια [κατονομάζονται] στον Άγιο Τύχωνα, που εμπίπτουν στην πολεοδομική ζώνη Δα3, έχουν ανεγερθεί υποστατικά/οικοδομές. Το Τοπικό Σχέδιο Λεμεσού ορίζει ρητά ‘‘απαγόρευση οποιασδήποτε ανάπτυξης’’ για τα τμήματα Δα3 που γειτνιάζουν με τον αρχαιολογικό χώρο Αμαθούντας και επιτρέπει κατ’ εξαίρεση, για τεμάχια εκτός της αρχαιολογικής ζώνης, μόνο πολύ μικρής κλίμακας, ειδικού σκοπού υποδομές (π.χ. έργα κοινής ωφελείας/πρασίνου) και πάντοτε εντός των αυστηρών ορίων δόμησης. Η ανέγερση οικοδομών που δεν εμπίπτουν στις ανωτέρω πρόνοιες και δεν φαίνεται να καλύπτονται από (α) καμία τεκμηριωμένη απόφαση τροποποίησης/παρέκκλισης που να αλλάζει τη ζώνη Δα3 γι αυτά τα τεμάχια, (β) κάποια ειδική άδεια ή παρέκκλιση που να επιτρέπει την ανέγερση, που υπό κανονικές συνθήκες, απαγορεύεται στη Δα3. Ενδέχεται να μην ανεγέρθηκαν νόμιμα. Επιπλέον, για τα ίδια τεμάχια θα έπρεπε να εξασφαλισθεί άδεια υδροδότησης από το κοινοτικό συμβούλιο Αγίου Τύχωνα (νυν δήμο Αμαθούντας). Δεδομένου ότι η ζώνη Δα3 συνεπάγεται απαγορεύσεις δόμησης, η χορήγηση τέτοιας άδειας υδροδότησης για οικοδομικούς σκοπούς δεν θα έπρεπε να είναι δυνατή, εκτός των εξαιρέσεων που προβλέπει το Σχέδιο». Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», το συγκεκριμένο κτίσμα (το οποίο υδροδοτείται), συνδέεται με στενό συγγενικό πρόσωπο μέλους του τότε κοινοτικού συμβουλίου, και το οποίο, εκείνη την περίοδο, κατείχε σημαντικό πόστο στο κοινοτικό συμβούλιο του Αγίου Τύχωνα, ενώ σήμερα εργάζεται στον δήμο Αμαθούντας…
