Σημαντική μείωση στους σοβαρούς τραυματισμούς ποδηλατών καταγράφεται στην Κύπρο την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με νέα έκθεση με τίτλο «Βελτίωση της ασφάλειας της ποδηλασίας στην Ευρώπη (PIN Flash 50)», που δημοσίευσε την Τρίτη το Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC).
Πιο συγκεκριμένα, στην Κύπρο, οι σοβαροί τραυματισμοί ποδηλατών από τροχαία μειώθηκαν κατά μέσο όρο 7% ετησίως την περίοδο 2014–2024, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των χωρών που εξετάζονται. Παράλληλα, στην Κύπρο οι ποδηλατιστές αποτέλεσαν το 5% του συνόλου των οδικών θανάτων για την περίοδο 2022-2024, ενώ στην ΕΕ το αντίστοιχο ποσοστό ανήλθε στο 10%.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 2024, 1.926 ποδηλάτες έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά την τελευταία δεκαετία, οι θάνατοι ποδηλατών μειώθηκαν μόλις κατά 8%, δηλαδή με μέσο ετήσιο ρυθμό 0,5%, την ώρα που οι θάνατοι μεταξύ χρηστών μηχανοκίνητων οχημάτων μειώθηκαν με τετραπλάσιο ρυθμό, περίπου 2% ετησίως. Οι ποδηλάτες αντιπροσωπεύουν πλέον το 10% όλων των θανάτων από τροχαία, με την έκθεση να προειδοποιεί ότι το ποσοστό αυτό ενδέχεται να αυξηθεί εάν δεν ληφθούν πρόσθετα μέτρα.
Παράλληλα, οι σοβαροί τραυματισμοί ποδηλατών αυξήθηκαν κατά 12% την ίδια περίοδο, ενώ στοιχεία από νοσοκομεία υποδηλώνουν ότι η πραγματική έκταση του προβλήματος είναι σημαντικά μεγαλύτερη, καθώς σε αρκετές χώρες καταγράφεται από την αστυνομία λιγότερο από το 10% των περιστατικών.
Η ανάλυση δείχνει ότι το 65% των θανάτων ποδηλατών οφείλεται σε συγκρούσεις με μηχανοκίνητα οχήματα, με τα επιβατικά αυτοκίνητα να ευθύνονται για το μεγαλύτερο μερίδιο. Την ίδια στιγμή, περίπου το 28% των θανάτων δεν περιλαμβάνει άλλο όχημα, αλλά σχετίζεται με πτώσεις ή προσκρούσεις σε σταθερά αντικείμενα.
Για την επίτευξη του στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μείωση των θανάτων από τροχαία κατά το ήμισυ έως το 2030, απαιτείται ετήσια μείωση 6,5%, δηλαδή ρυθμός δεκατρείς φορές ταχύτερος από τον σημερινό, όσον αφορά τους ποδηλάτες.
Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της μείωσης των ταχυτήτων των οχημάτων, επισημαίνοντας ότι ο κίνδυνος θανάτου για έναν ποδηλάτη που παρασύρεται με ταχύτητα 50 χιλιομέτρων την ώρα είναι πολλαπλάσιος σε σύγκριση με τα 30 χιλιόμετρα την ώρα. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη ανάπτυξης διαχωρισμένων και ποιοτικών υποδομών ποδηλασίας, όπως προστατευμένοι ποδηλατόδρομοι και ασφαλείς κόμβοι, οι οποίοι μπορούν να μειώσουν τόσο τις συγκρούσεις όσο και τα ατυχήματα που σχετίζονται με πτώσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην αυξανόμενη χρήση ηλεκτρικών ποδηλάτων, καθώς σε όλες τις χώρες που διαθέτουν σχετικά στοιχεία καταγράφεται αύξηση των θανάτων χρηστών τους, ακόμη και όταν οι θάνατοι συμβατικών ποδηλατών παρουσιάζουν μείωση. Το 2024, σε 16 χώρες της ΕΕ, καταγράφηκαν 455 θάνατοι χρηστών ηλεκτρικών ποδηλάτων.
Οι ηλικιωμένοι ποδηλάτες εμφανίζουν δυσανάλογα υψηλό κίνδυνο, ιδιαίτερα σε ηλικίες άνω των 80 ετών, ενώ οι άνδρες αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% των θυμάτων. Παράγοντες όπως η μεγαλύτερη έκθεση στον δρόμο και η συμπεριφορά οδήγησης εκτιμάται ότι συμβάλλουν σε αυτή την εικόνα.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι παρά τις πολιτικές ενθάρρυνσης της χρήσης ποδηλάτου για περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς λόγους, η έλλειψη ασφαλών συνθηκών κυκλοφορίας δημιουργεί μια ουσιαστική αντίφαση στις ευρωπαϊκές πολιτικές μεταφορών. Επισημαίνεται ότι η χρήση κράνους μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών και θανατηφόρων τραυματισμών, ωστόσο τονίζεται ότι η κύρια ευθύνη για τη βελτίωση της ασφάλειας παραμένει στον σχεδιασμό των δρόμων και στη ρύθμιση της κυκλοφορίας.
Η έκθεση καλεί τις εθνικές κυβερνήσεις και τα ευρωπαϊκά όργανα να επιταχύνουν την εφαρμογή μέτρων, προειδοποιώντας ότι χωρίς άμεση δράση οι ποδηλάτες θα συνεχίσουν να συγκαταλέγονται στις πιο ευάλωτες ομάδες χρηστών του οδικού δικτύου στην Ευρώπη.
Πηγή: ΚΥΠΕ
