Κατασκοπεία μέσω διαφημίσεων: Ισραηλινή εταιρεία φέρεται να παρακολουθούσε χρήστες του Starlink σε 100 χώρες

Μια ασυνήθιστη μέθοδος πιθανής ψηφιακής κατασκοπείας, με εργαλείο τις διαδικτυακές διαφημίσεις, αποκαλύπτεται μέσα από έρευνα που συνδέει ισραηλινή εταιρεία τεχνολογίας με τη συστηματική στοχοποίηση χρηστών του Starlink, της δορυφορικής υπηρεσίας διαδικτύου της SpaceX.

Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Reuters, το οποίο επικαλείται έξι πηγές με γνώση της υπόθεσης, η ισραηλινή εταιρεία Discover-Tech φέρεται να χρησιμοποίησε το διαφημιστικό οικοσύστημα του διαδικτύου με σκοπό να εντοπίζει τη γεωγραφική θέση χρηστών και ενδεχομένως να παρακολουθεί τη διαδικτυακή δραστηριότητά τους.

Οι ενδείξεις προέκυψαν από έρευνα της TrendAI, μονάδας της εταιρείας κυβερνοασφάλειας Trend Micro, με έδρα το Τόκιο. Οι ερευνητές εντόπισαν ασυνήθιστα εκτεταμένη δραστηριότητα της Discover-Tech σε διαφημιστικές δημοπρασίες που αφορούσαν χρήστες του Starlink.

Μάλιστα, η εταιρεία εμφανιζόταν ως ο μεγαλύτερος πλειοδότης για διαφημιστικό χώρο συνδεδεμένο με χρήστες της υπηρεσίας σε περισσότερες από 100 χώρες. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονταν και περιοχές όπου η χρήση του Starlink απαγορεύεται ή υπόκειται σε περιορισμούς.

Πώς μια διαφήμιση μπορεί να γίνει εργαλείο παρακολούθησης

Η μέθοδος που εξετάζουν οι ερευνητές βασίζεται στον τρόπο λειτουργίας της διαδικτυακής διαφήμισης.

Κάθε φορά που κάποιος επισκέπτεται μια ιστοσελίδα ή ανοίγει μια εφαρμογή, πραγματοποιούνται συχνά αυτοματοποιημένες δημοπρασίες μεταξύ διαφημιστικών εταιρειών, οι οποίες ανταγωνίζονται για την προβολή διαφημίσεων.

Κατά τη διαδικασία αυτή, μπορεί να διαβιβάζονται πληροφορίες που αφορούν τη συσκευή, τη διεύθυνση IP και την κατά προσέγγιση γεωγραφική θέση του χρήστη.

Μια εταιρεία που συμμετέχει συστηματικά σε τέτοιες δημοπρασίες μπορεί δυνητικά να συγκεντρώνει δεδομένα ακόμη και χωρίς να εξασφαλίζει τελικά την προβολή της διαφήμισης.

Συνδυάζοντας τις πληροφορίες με άλλα διαθέσιμα στοιχεία, μπορεί να επιχειρήσει την ταυτοποίηση συγκεκριμένων χρηστών και την παρακολούθησή τους σε διαφορετικές ιστοσελίδες και εφαρμογές.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η Discover-Tech ενδέχεται να αξιοποίησε ακριβώς αυτή τη δυνατότητα.

Πάντως, τα στοιχεία για τη διαφημιστική δραστηριότητα δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι συγκεκριμένοι χρήστες του Starlink παρακολουθήθηκαν επιτυχώς ή ότι οι συσκευές τους μολύνθηκαν με κατασκοπευτικό λογισμικό.

Η εταιρεία με την κωδική ονομασία «Shadow-Earth-79»

Στις 15 Οκτωβρίου, η TrendAI δημοσίευσε έκθεση στην οποία περιέγραφε τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, χωρίς να κατονομάζει την εταιρεία που βρισκόταν πίσω από αυτήν.

Αντί για την πραγματική της επωνυμία, χρησιμοποίησε την κωδική ονομασία «Shadow-Earth-79».

Σύμφωνα με τις έξι πηγές που επικαλείται το Reuters, η ονομασία αυτή αφορούσε τη Discover-Tech.

Η ερευνητική ομάδα είχε εντοπίσει ιδιαίτερα έντονη δραστηριότητα σε περιοχές όπως η Συρία, η Λιβύη, η Υεμένη και το Νότιο Σουδάν, όπου η ζήτηση για συνηθισμένες εμπορικές διαφημίσεις είναι περιορισμένη.

Το γεγονός αυτό ενίσχυσε τις υποψίες ότι ο πραγματικός σκοπός της δραστηριότητας δεν ήταν η προώθηση προϊόντων ή υπηρεσιών, αλλά η συγκέντρωση πληροφοριών.

Η TrendAI εξήγησε ότι η πολιτική της ως προς την ταυτοποίηση των υπευθύνων αποσκοπεί στην αποφυγή λανθασμένων αποδόσεων και παραπλανητικών χαρακτηρισμών.

Στο στόχαστρο και κυβερνήσεις, δημοσιογράφοι και οργανισμοί

Η υπόθεση απέκτησε μεγαλύτερες διαστάσεις όταν το καναδικό ερευνητικό κέντρο Citizen Lab και η αμερικανική εταιρεία ασφάλειας ψηφιακών διαφημίσεων Confiant δημοσίευσαν δικά τους ευρήματα.

Οι δύο οργανισμοί κατονόμασαν τη Discover-Tech και υποστήριξαν ότι οι διαφημιστικές της δραστηριότητες είχαν επεκταθεί σε ιδιαίτερα ευαίσθητα δίκτυα.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν δίκτυα δημοσιογραφικών οργανισμών, κρατικών υπηρεσιών, διεθνών οργανισμών και τεχνολογικών εταιρειών.

Σε ξεχωριστή έρευνα, οι ερευνητές συνέδεσαν επίσης μέρος της δραστηριότητας της Discover-Tech με τη διανομή κατασκοπευτικού λογισμικού μέσω διαφημίσεων.

Η συγκεκριμένη σύνδεση δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι όλοι οι χρήστες του Starlink που αποτέλεσαν αντικείμενο διαφημιστικής στόχευσης δέχθηκαν επιθέσεις με spyware.

Αντιδράσεις από Google και άλλες εταιρείες

Μετά τη δημοσιοποίηση των ευρημάτων, μεγάλες εταιρείες προχώρησαν σε περιορισμούς εις βάρος της Discover-Tech.

Η Google, η Comcast και άλλοι πάροχοι υπηρεσιών διαφήμισης ανακοίνωσαν ότι απέκλεισαν την ισραηλινή εταιρεία από τις πλατφόρμες τους.

Παράλληλα, τουλάχιστον μία μεγάλη αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας και ένας διεθνής οργανισμός ξεκίνησαν εσωτερικές έρευνες, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν εργαζόμενοί τους είχαν βρεθεί στο στόχαστρο της συγκεκριμένης δραστηριότητας.

Το Reuters επιχείρησε να εξασφαλίσει σχόλιο τόσο από τη Discover-Tech και τον διευθύνοντα σύμβουλό της όσο και από τη SpaceX, χωρίς να λάβει απάντηση.

Γιατί το Starlink αποτελεί ιδιαίτερο στόχο

Η δυνατότητα του Starlink να παρέχει πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω δορυφόρων, παρακάμπτοντας σε ορισμένες περιπτώσεις τις τοπικές τηλεπικοινωνιακές υποδομές, το καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό σε περιοχές συγκρούσεων ή αυστηρού κρατικού ελέγχου της πληροφορίας.

Η υπηρεσία χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, για επικοινωνίες σε εμπόλεμες ζώνες, ενώ έχει αποκτήσει κρίσιμη σημασία και για τις ουκρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Ο εντοπισμός της θέσης ενός τερματικού Starlink ή η ταυτοποίηση του χρήστη του μπορεί επομένως να παρουσιάζει ενδιαφέρον όχι μόνο για εμπορικούς σκοπούς, αλλά και για υπηρεσίες πληροφοριών.

Ήδη από τον περασμένο Μάιο, η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz και το Intelligence Online είχαν αναφερθεί σε επιχειρήσεις που προσέφεραν δυνατότητες εντοπισμού και παρακολούθησης χρηστών του Starlink μέσω δεδομένων ψηφιακής διαφήμισης.

Η νέα έρευνα αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα για την ασφάλεια του διαδικτύου. Δεδομένα που δημιουργούνται για την προβολή διαφημίσεων μπορούν, υπό ορισμένες συνθήκες, να μετατραπούν σε μέσα συλλογής πληροφοριών για την ταυτότητα, τις συνήθειες και τις μετακινήσεις των χρηστών.

Πηγή: Reuters