Οι υβριδικές απειλές αφορούν το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι μόνο τις χώρες που βρίσκονται κοντά στη Ρωσία, δήλωσε στο ΚΥΠΕ η Λιθουανή ευρωβουλεύτρια Ράσα Γιουκνεβιτσιένε, ζητώντας κοινή ευρωπαϊκή αντιμετώπιση.
Η ευρωβουλεύτρια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας της Λιθουανίας ήταν εισηγήτρια της έκθεσης του Ευρωκοινοβουλίου για τον υβριδικό πόλεμο και την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας, καθώς και των κρίσιμων υποδομών ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ. Η έκθεση εγκρίθηκε στην Ολομέλεια του Σεπτεμβρίου.
Όπως ανέφερε, δεν μπορεί να υπάρξει «100% προετοιμασία», καθώς οι συνθήκες και τα μέσα που χρησιμοποιούνται μεταβάλλονται διαρκώς. Έφερε ως παράδειγμα την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία, όπου το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε από τα «κλασσικά» άρματα μάχης στα drones, την αεράμυνα και τα όπλα μεγάλου βεληνεκούς.
Σύμφωνα με την ίδια, το μήνυμα στρατιωτικών χωρών του ΝΑΤΟ είναι πως «καμία πρωτεύουσα στην ΕΕ δεν είναι ασφαλής σήμερα». Η απειλή είναι πιο ορατή στην ανατολική πτέρυγα, ωστόσο η Ρωσία διαθέτει, κατά την εκτίμησή της, δυνατότητες που μπορούν να φτάσουν σε κάθε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα.
«Δεν πρόκειται μόνο για περιφερειακή άμυνα, πρόκειται για την κοινή ευρωπαϊκή μας άμυνα», είπε, συνδέοντας το ζήτημα με την προστασία των κρίσιμων υποδομών και της κυριαρχίας της ΕΕ. Εκτίμησε ότι η υβριδική απειλή αυξάνεται, ενώ παράλληλα ενισχύεται και η ευαισθητοποίηση γύρω από αυτήν.
Ρωσική επιρροή και παραπληροφόρηση
Αναφερόμενη στην Κύπρο, η κ. Γιουκνεβιτσιένε είπε ότι η ευρωπαϊκή αντιμετώπιση πρέπει να περιλαμβάνει την εξέταση της λειτουργίας δομών ρωσικής επιρροής στην ΕΕ. Έκανε ειδική αναφορά στο Ρωσικό Πολιτιστικό Κέντρο στην Κύπρο, σημειώνοντας ότι αντίστοιχα κέντρα λειτουργούν σε ευρωπαϊκές χώρες και πόλεις.
Επικαλέστηκε δημόσιες εκτιμήσεις εσθονικών υπηρεσιών πληροφοριών, σύμφωνα με τις οποίες τέτοια κέντρα μπορούν να αξιοποιούνται από ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών. Με αφορμή την παρουσία τους σε κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων η Κύπρος και το Βέλγιο, διερωτήθηκε κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν με επαρκή σοβαρότητα τις υβριδικές απειλές.
Στις υβριδικές επιχειρήσεις μπορεί να περιλαμβάνονται, όπως είπε, δολιοφθορές, εμπρησμοί, παραπληροφόρηση, κυβερνοεπιθέσεις, παρεμβολές σημάτων, εισβολές drones, χρήση εκρηκτικών και αξιοποίηση ατόμων εντός ευρωπαϊκού εδάφους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το YouTube, τους bloggers και τους πολλούς ψεύτικους λογαριασμούς. Κατά την ίδια, τα εργαλεία αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τη Ρωσία για την ενίσχυση κοινωνικών εντάσεων, μεταξύ άλλων γύρω από τη μετανάστευση, και για την επιρροή του δημόσιου διαλόγου.
Η ευρωβουλεύτρια ανέφερε ακόμη ότι ορισμένες πολιτικές δυνάμεις στην Ευρώπη αναπαράγουν αφηγήματα που, κατά την εκτίμησή της, συμπίπτουν με θέσεις του Κρεμλίνου, φέρνοντας ως παράδειγμα τοποθετήσεις του γερμανικού AfD για τη Ρωσία και τη στήριξη προς την Ουκρανία.
Τόνισε ότι η ΕΕ πρέπει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την απειλή και να αναπτύξει συμβατικά και άλλα εργαλεία αντίδρασης. Σημείωσε ότι ο κυβερνοχώρος είναι τομέας στον οποίο η Ευρώπη διαθέτει ισχυρές δυνατότητες και υποστήριξε ότι η ΕΕ πρέπει να απαντά πιο αποφασιστικά στις ενέργειες της Ρωσίας, χωρίς να αποφεύγει την αντίδραση λόγω φόβου για κλιμάκωση.
Παράλληλα, ζήτησε από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να έχουν κοινή εικόνα της κατάστασης. Χαρακτήρισε την υφιστάμενη πραγματικότητα «πόλεμο γκρίζας ζώνης», λέγοντας ότι η Ρωσία επιδιώκει να δρα κάτω από το κατώφλι που θα μπορούσε να οδηγήσει στην ενεργοποίηση του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.
Οι υβριδικές δραστηριότητες, πρόσθεσε, μπορεί να αποσκοπούν στην πρόκληση φόβου στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, στην αλλαγή της κοινής γνώμης απέναντι στην Ουκρανία και στην παρέμβαση στις εκλογικές διαδικασίες των κρατών μελών.
Η εμπειρία της Λιθουανίας
Μιλώντας για τη Λιθουανία, η πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας αναφέρθηκε στα περιστατικά με μετεωρολογικά μπαλόνια από τη Λευκορωσία, τα οποία χρησιμοποιούνταν κυρίως για λαθρεμπόριο τσιγάρων. Τα περιστατικά, είπε, μειώθηκαν μετά τη λήψη μέτρων από τις λιθουανικές Αρχές.
Αναφέρθηκε επίσης στις μεταναστευτικές πιέσεις στα σύνορα Λιθουανίας-Λευκορωσίας από το 2021, τις οποίες χαρακτήρισε οργανωμένη εργαλειοποίηση μεταναστών από τη Λευκορωσία και τη Ρωσία. Η Λιθουανία αντέδρασε, μεταξύ άλλων, με την κατασκευή φυσικού φράκτη στα σύνορα, περιορίζοντας τις ροές, αν και η δυνατότητα αυτή μπορεί να ενεργοποιηθεί εκ νέου.
Ως πιο σοβαρό ζήτημα χαρακτήρισε τα drones. Επικαλούμενη πληροφορίες των λιθουανικών Αρχών και υπηρεσιών πληροφοριών, μίλησε για το ενδεχόμενο επιχειρήσεων «ψευδούς σημαίας», στις οποίες θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στρατιωτικός εξοπλισμός που να εμφανίζεται ως ουκρανικός, δυσκολεύοντας την άμεση ταυτοποίηση της προέλευσης μιας επίθεσης.
Σημείωσε ακόμη ότι έχει ενισχυθεί η ασφάλεια του τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Λιθουανία. Αναφέρθηκε στις ανησυχίες της χώρας για πυρηνικές εγκαταστάσεις στη γειτονική Λευκορωσία και στο ενδεχόμενο η πολιτική προστασία και η ασφάλεια να δοκιμαστούν μέσω περιστατικών που θα απαιτούσαν εκκένωση περιοχών.
Κατά την κ. Γιουκνεβιτσιένε, χρειάζεται καλύτερος ευρωπαϊκός συντονισμός, ώστε περιστατικά σε διαφορετικές χώρες να μην εξετάζονται μόνο ως μεμονωμένα γεγονότα. Έφερε ως παραδείγματα παρεμβολές σημάτων, περιστατικά με στρατιωτικά μέσα, απόπειρες πρόκλησης ζημιών σε σιδηροδρομικές υποδομές, εκρηκτικά και drones σε διαφορετικά κράτη.
Η ΕΕ, είπε, χρειάζεται μηχανισμούς για τη συγκέντρωση της συνολικής εικόνας και καλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών.
Η Γεωργία και η ευρωπαϊκή πορεία
Ως μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Σύνδεσης ΕΕ-Γεωργίας του Ευρωκοινοβουλίου, η κ. Γιουκνεβιτσιένε δήλωσε ότι η σημερινή πολιτική ηγεσία της Γεωργίας απομακρύνεται από την ευρωπαϊκή πορεία, ενώ χαρακτήρισε τη γεωργιανή κοινωνία φιλοευρωπαϊκή. Αναφέρθηκε στις διαδηλώσεις, στις φυλακίσεις πολιτικών της αντιπολίτευσης και δημοσιογράφων, καθώς και στις σχετικές συζητήσεις στο Ευρωκοινοβούλιο.
Σύνδεσε τις εξελίξεις με τη ρωσική επιρροή στην περιοχή και είπε ότι η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να στηρίζει τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις και την κοινωνία των πολιτών. Πρόσθεσε ότι το καθεστώς απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης συνδέεται με την τήρηση συγκεκριμένων κριτηρίων από τη Γεωργία.
Κλείνοντας, υποστήριξε ότι η Ευρώπη χρειάζεται κοινή στρατηγική έναντι της Ρωσίας. Κατά την ίδια, ο πόλεμος στην Ουκρανία συνδέεται άμεσα με τη μελλοντική ασφάλεια της Ευρώπης και η ευρωπαϊκή υποστήριξη προς την Ουκρανία πρέπει να συνεχιστεί.
Πηγή: ΚΥΠΕ
