Τη διατήρηση του συνολικού ύψους της χρηματοδότησης για την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034 ζητούν 16 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης.
Το αίτημα διατυπώνεται σε κοινή επιστολή προς τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχαελ Μάρτιν, υπό την ιδιότητά του ως προέδρου του Συμβουλίου της ΕΕ. Η επιστολή, ημερομηνίας 2 Οκτωβρίου, συνυπογράφεται από τους ηγέτες της Ιταλίας, της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Τσεχίας, της Εσθονίας, της Ελλάδας, της Ουγγαρίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Πορτογαλίας, της Σλοβακίας, της Σλοβενίας και της Ισπανίας.
Η πρωτοβουλία συντονίστηκε από την πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και τον πρόεδρο της Ρουμανίας Νικουσόρ Νταν. Οι 16 υπογράφοντες αναμένεται να συναντηθούν άτυπα στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις 15 και 16 Οκτωβρίου.
Η επιστολή εστάλη ενόψει της αναθεώρησης του πακέτου διαπραγμάτευσης (Negotiating Box ή NegoBox) από την Ιρλανδική Προεδρία, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες του ΚΥΠΕ, αναμένεται πριν από τις 13 Οκτωβρίου. Κοινοποιήθηκε επίσης στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο οποίος μετά τη σύνοδο του Οκτωβρίου αναλαμβάνει αποφασιστικό ρόλο στη διαπραγμάτευση για το επόμενο ΠΔΠ.
Οι ηγέτες αναγνωρίζουν ότι η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα μεταβαλλόμενο στρατηγικό περιβάλλον, το οποίο δημιουργεί νέες προκλήσεις και ευκαιρίες για κοινή ευρωπαϊκή δράση. Όπως σημειώνουν, το επόμενο ΠΔΠ πρέπει να επιτρέψει στην Ευρώπη να ανταποκριθεί σε προτεραιότητες όπως η ασφάλεια και η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, η συνδεσιμότητα, η ενεργειακή ασφάλεια και η ανθεκτικότητα.
Τονίζουν, ωστόσο, ότι αυτό δεν πρέπει να γίνει εις βάρος των πολιτικών που προβλέπονται από τις Συνθήκες και αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Υπογραμμίζουν ακόμη ότι ο συνολικός όγκος χρηματοδότησης που καθορίστηκε στο Negotiating Box της Κυπριακής Προεδρίας παραμένει η σχετική βάση για την κάλυψη όλων των αναγκών.
Σύμφωνα με την επιστολή, η Πολιτική Συνοχής και η ΚΑΠ προάγουν τη σύγκλιση μεταξύ κρατών μελών και περιφερειών, ενισχύουν την Ενιαία Αγορά και στηρίζουν τις αγροτικές και λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές. Παράλληλα, συμβάλλουν στην ανταγωνιστικότητα και την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης, προσφέροντας απτή στήριξη σε εκατομμύρια πολίτες. Οι δύο πολιτικές, προσθέτουν, έχουν προσαρμοστεί επανειλημμένα στις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες.
Επικαλούμενοι την Κοινή Δήλωση της 26ης Μαΐου, οι 16 ηγέτες υποστηρίζουν ότι οι δύο πολιτικές υφίστανται ήδη μειώσεις σε πραγματικούς όρους στην πρόταση της Κομισιόν, παρά τη συνολική αύξηση του μεγέθους του ΠΔΠ. Εκτιμούν ότι περαιτέρω περικοπές δεν θα εκσυγχρόνιζαν τον προϋπολογισμό της ΕΕ, αλλά θα τον αποδυνάμωναν και θα υπονόμευαν τη δημόσια στήριξη προς το ευρωπαϊκό εγχείρημα.
Παράλληλα, σημειώνουν ότι το νέο ΠΔΠ συνεπάγεται ήδη θεμελιώδη μετασχηματισμό της δομής, του προγραμματισμού και της προσέγγισης των δαπανών. Σε ό,τι αφορά τα έσοδα, δηλώνουν έτοιμοι να συνεργαστούν εποικοδομητικά, υπογραμμίζοντας ότι οι νέες προτεραιότητες χρειάζονται επαρκείς πρόσθετους πόρους, χωρίς να θυσιαστούν η Γεωργία και η Συνοχή.
Οι ηγέτες αναφέρονται σε προτάσεις για νέους ίδιους πόρους, οι οποίοι θα μπορούσαν να μειώσουν την άμεση πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Όπως αναφέρεται στη Δήλωση του Μαΐου, οι πόροι αυτοί πρέπει να είναι «δίκαιοι, απλοί και μη οπισθοδρομικοί». Οι υπογράφοντες σημειώνουν ότι θα εξετάσουν προσεκτικά τις προσαρμογές στις προτάσεις που έχει δεσμευτεί να παρουσιάσει η Κομισιόν.
Ως επιπλέον επιλογή εξετάζουν την πιο σταδιακή αποπληρωμή του NextGenerationEU, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο στο επόμενο ΠΔΠ, με την επιφύλαξη εκτίμησης των επιπτώσεων στο συνολικό κόστος αποπληρωμής. Εξετάζουν επίσης περιορισμένα και στοχευμένα ευρωπαϊκά χρεωστικά μέσα για σαφώς προσδιορισμένες στρατηγικές προτεραιότητες.
Οι 16 ηγέτες ζητούν ακόμη την κατάργηση του ισχύοντος συστήματος εκπτώσεων (rebates), το οποίο, όπως αναφέρουν, δεν έχει θέση στο επόμενο ΠΔΠ. Οι εκπτώσεις θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση υπέρμετρου βάρους στις συνεισφορές ορισμένων κρατών μελών, όμως οι συνθήκες που τις δικαιολογούσαν έχουν αλλάξει ουσιωδώς.
Κατά την αξιολόγηση των εθνικών συνεισφορών, προσθέτουν, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όχι μόνο το απόλυτο ύψος τους, αλλά και τα διαφορετικά επίπεδα ευημερίας των κρατών μελών, καθώς και η σχετική προσπάθεια που απαιτείται από το καθένα.
Υπενθυμίζεται ότι η Δανία συμπεριέλαβε για πρώτη φορά τα rebates στο πρώτο δικό της διαπραγματευτικό πακέτο, στην αρχή της διαπραγμάτευσης, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, ανατρέποντας την «κλασική» διαδικασία που τα ενσωματώνει στο τέλος.
Οι υπογράφοντες δηλώνουν ότι υπολογίζουν στην Ιρλανδική Προεδρία να λάβει δεόντως υπόψη τις παρατηρήσεις τους κατά την προετοιμασία του επικείμενου πακέτου διαπραγμάτευσης. Η επιστολή απαντά στο στρατόπεδο έξι χωρών υπό τη Γερμανία, οι οποίες είχαν ζητήσει με ανάλογη επιστολή περικοπές αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.
Πηγή: ΚΥΠΕ
