Ούτε αυτή τη φορά έβγαλαν άκρη στη Λεμεσό σχετικά με τα περιβόητα πασσαλάκια που έχουν αναστατώσει την πόλη τον τελευταίο ένα μήνα. Το απόγευμα της Δευτέρας, αντιπροσωπεία του Τμήματος Δημοσίων Έργων έδωσε το παρών της σε συνεδρία του Δημοτικού Συμβουλίου Λεμεσού όπου δέχθηκε «ομοβροντία» κριτικής, ερωτήσεων και εισηγήσεων από δημοτικούς συμβούλους και κατοίκους που έδωσαν το παρών τους στη ανοιχτή συνεδρία του σώματος. Η συνεδρία ήταν πολύωρη και υψηλών εντάσεων ενώ έγινε στην παρουσία περίπου 20-30 δημοτών, κυρίως από τους επηρεαζόμενους οδούς που εξέφρασαν έντονες αντιδράσεις, αλλά και στην παρουσία πολιτών που στηρίζουν τη φιλοσοφία του έργο. Ο Δήμαρχος Λεμεσού Γιάννης Αρμεύτης ζήτησε επανελλειμένα από την αντιπροσωπεία του Τμήματος Δημοσίων Έργων να απαντήσουν συγκεκριμένα επί της επιστολής που έστειλε ο Δήμος Λεμεσού πριν από 15 μέρες, στην οποία καταγράφονται 11 συγκεκριμένα ερωτήματα και εισηγήσεις για αλλαγές.
Οι απαντήσεις και διευκρινήσεις που δόθηκαν από την ομάδα του Τμήματος Δημοσίων Έργων δεν «διασκέδασαν» καθόλου τις αντιδράσεις που υπάρχουν, προκαλώντας ακόμα περισσότερο προβληματισμό για το μέλλον του έργου αλλά και του Σχεδίου Βιώσιμης Κινητικότητας (ΣΒΑΚ), το οποίο φαίνεται σήμερα να έχει μηδενική κοινωνική αποδοχή στη Λεμεσό. Τα Δημόσια Έργα δεσμεύτηκαν να μελετήσουν τις προτάσεις για αλλαγές και θα ετοιμάσουν το συντομότερο σχέδια για αλλαγές σε συγκεκριμένα σημεία. Δεσμεύτηκαν ότι τις επόμενες μέρες θα παρουσιάσουν νέα σχέδια με συγκεκριμένες αλλαγές. Ανακοινώθηκε επίσης ότι θα γίνουν συγκεκριμένες αλλαγές στην οδό Εμανουήλ Ροΐδη και Θέκλας Λυσιώτου, με μεταφορά του ποδηλατοδρόμου στην πλευρά του γραμμικού πάρκου.
Εκ μέρους του Τμήματος Δημοσίων Έργων υπεραμύνθηκαν των σχεδιασμών που έχουν γίνει, εξηγώντας ότι τα πασσαλάκια τοποθετήθηκαν για λόγους ασφαλείας και προστασίας των ποδηλατιστών, κυρίως σε σημεία όπου η φορά του ποδηλατόδρομου είναι αντίθετη με τη φορά του δρόμου και χρειάζεται να υπάρχει προστατευτικό. Ως προς την όδευση των ποδηλατοδρόμων σε διάφορα σημεία εξήγησαν ότι κατανοούν τις αντιδράσεις αλλά είναι αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη φιλοσοφία του ΣΒΑΚ. Ξεκαθάρισαν επίσης ότι ο σχεδιασμός έγινε από μελετητές που ήταν στην Κύπρο την περίοδο του σχεδιασμού και ότι τα έργα παρουσιάστηκαν και είχαν την έγκριση του προηγούμενου συμβουλίου.
«Στηρίζουμε το ΣΒΑΚ» είπε ο Δήμαρχος
Στην εισαγωγική του ομιλία του ο Δημάρχος Λεμεσού Γιάννη Αρμεύτη έκανε μια αναφορά στο ιστορικό αυτών των έργων, υπογραμμίζοντας ότι ο Δήμος στηρίζει διαχρονικά το ΣΒΑΚ, με την προϋπόθεση ότι τα επιμέρους έργα θα αξιολογούνται και θα προσαρμόζονται όπου χρειάζεται. Ταυτόχρονα υπήρχαν δεκάδες τοποθετήσεις σχεδόν από όλους τους Δημοτικούς Συμβούλους με πολλές απορίες και τοποθετήσεις, κυρίως κριτικές ως προς τες εφαρμοζόμενες παρεμβάσεις.
Διαβάστε πιο κάτω αυτούσια την εισαγωγική ομιλία του Δημάρχου Λεμεσού
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Η σημερινή συζήτηση αφορά ένα σημαντικό έργο. Ένα έργο που αφορά την καθημερινότητά μας και το μέλλον της πόλης μας. Αφορά το πώς θέλουμε να μετακινούμαστε, πώς θέλουμε να συνδεθούν οι συνοικίες με το κέντρο της Λεμεσού και τελικά ποια πόλη θέλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές.
Προτού περάσουμε στο δια ταύτα, θεωρώ ιδιαίτερα χρήσιμο να αναφερθεί το ιστορικό και τα μέχρι σήμερα γεγονότα μέσα από μια διαδρομή επτά και πλέον ετών. Από το ιστορικό αυτό προκύπτουν ορισμένα αδιαμφισβήτητα συμπεράσματα.
Πρώτο, ο Δήμος μας ήδη από το 2019 αποδέχθηκε το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας ως ένα στρατηγικό πλαίσιο για το μέλλον της πόλης. Όμως ταυτόχρονα ξεκαθάρισε ότι κάθε επιμέρους έργο θα πρέπει να συνοδεύεται από μελέτες εφαρμογής και να υπάρχει δυνατότητα τροποποιήσεων ώστε να εξυπηρετείται καλύτερα ο γενικός στόχος. Αυτή η θέση είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί αποδεικνύει ότι ποτέ δεν θεωρήθηκε πως οι επιμέρους σχεδιασμοί είναι αμετάβλητοι.
Δεύτερο, στις αρχές του 2020, μέσα από την Τεχνική Επιτροπή που συστάθηκε, καταγράφηκαν τα επιμέρους μέτρα υλοποίησης του ΣΒΑΚ και διαχωρίστηκε η ευθύνη υλοποίησης του κάθε μέτρου. Σημειώνω ότι έκτοτε την ευθύνη υλοποίησης των λεωφορειολωρίδων και τη δημιουργία ποδηλατοδρόμων στους κύριους οδικούς άξονες ανέλαβε το Υπουργείο Μεταφορών Επικοινωνιών και Έργων. Ο Δήμος μας ανέλαβε την υλοποίηση μέτρων όπως η προώθηση ζωνών ήπιας κυκλοφορίας, μονοδρομήσεις στο κέντρο της πόλης, κατασκευή πεζοδρομίων με κατάλληλες υποδομές, κλπ.
Τρίτο, μετά που ακολούθησαν πολλαπλές συναντήσεις μεταξύ αρμοδίων φορέων, το 2022 το Δημοτικό Συμβούλιο επαναβεβαίωσε τη δέσμευσή του στην εφαρμογή του ΣΒΑΚ, αλλά ταυτόχρονα αποφάσισε, σε σχέση με τα Έργα που ωρίμαζε το Τμήμα Δημοσίων Έργων, την ανάγκη δημιουργίας περισσότερων χώρων Park & Ride, ενώ συμφώνησε με την προώθηση ποδηλατοδρόμων και ποδηλατοδιαδρομών μεταξύ άλλων στους άξονες Οδός Πλάτωνος – Εμμανουήλ Ροΐδη – Γρίβα Διγενή – Γλάδστωνος – Ολυμπίων, και Ιβύκου – Βασιλέως Γεωργίου – Ιερού Λόχου – Μάρκου Δράκου. Σε σχέση με τις διευκολύνσεις στα λεωφορεία κάλεσε το Τμήμα Δημοσίων Έργων να ετοιμάσει πρόσθετες μελέτες αναφορικά με τις επιπτώσεις και τα μέτρα απάμβλυσης τους πριν από την εφαρμογή των σημαντικών παρεμβάσεων.
Τέταρτο, τον Ιούνιο του 2023, και μετά από σχετικές παρουσιάσεις, δημόσια διαβούλευση και εργαστήρια, το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε καταρχήν τα έργα του ΣΒΑΚ που προωθούσε το Τμήμα Δημοσίων Έργων υπό σαφείς προϋποθέσεις: να αυξηθεί η συχνότητα των λεωφορείων, να δημιουργηθούν επιπλέον χώροι Park & Ride και να μη λειτουργήσουν οι λεωφορειολωρίδες αν οι προϋποθέσεις αυτές δεν ικανοποιηθούν.
Πέμπτο, τον Μάρτιο του 2024, όταν η μελέτη για υλοποίηση λεωφορειολωρίδων στην οδό Νίκου και Δέσποινας Παττίχη βρισκόταν στο τελικό της στάδιο, το Δημοτικό Συμβούλιο επανέλαβε ότι δεν πρέπει να καταργηθούν χώροι στάθμευσης, πρέπει να αυξηθεί η συχνότητα των λεωφορείων, να προστατευθεί η εμπορική δραστηριότητα της περιοχής, να μελετηθούν οι επιπτώσεις στους παρακείμενους δρόμους και να γίνει δημόσια διαβούλευση.
Έκτο, με την ανάληψη της Δημαρχίας, έγινε μια καταρχήν ενημέρωση από το Τμήμα Δημοσίων Έργων, για τις προσφορές όπως αυτές είχε προγραμματιστεί να προκηρυχθούν. Να σημειωθεί ότι οι προσφορές για τα έργα που προωθούσε το Τμήμα Δημοσίων Έργων για το ΣΒΑΚ, προκηρύχθηκαν ένα μήνα μετά την ανάληψη της σημερινής Δημαρχίας, δηλαδή στις 26/7/2024 και 8/8/2024.
Έβδομο, τον Σεπτέμβριο του 2024, και μετά που είχε οριστικοποιηθεί η μελέτη για τις λεωφορειολωρίδες το Δημοτικό Συμβούλιο έκρινε ότι οι αυτές, όπως προωθούνταν από το Υπουργείο Μεταφορών, δεν μπορούσαν να γίνουν αποδεκτές και τις απέρριψε. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους αποφασίστηκε ότι οποιαδήποτε νέα πρόταση του Υπουργείου θα επανέλθει ενώπιον του Δημοτικού Συμβουλίου για αξιολόγηση. Ακόμη περιμένουμε.
Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι σε σχέση με τη δημιουργία ποδηλατικών οδεύσεων τοσο το 2025 όσο και το 2026 ο Δήμος απέστειλε σειρά επιστολών προς το Υπουργείο Μεταφορών με εισηγήσεις για βελτίωση του σχεδιασμού, ιδίως στις οδούς Γλάδστωνος, Θέκλας Λυσιώτη, Εμμανουήλ Ροΐδη και Χαράλαμπου Μούσκου που με παρόμοιο τρόπο θα αντιμετωπίζονταν όλοι οι συνοικιακοί δρόμοι και έγιναν επιτόπιες επισκέψεις τον Δεκέμβριο του 2025 και Ιανουάριο του 2026.
Οι παρεμβάσεις αυτές δεν αποτελούν αλλαγή πολιτικής. Αποτελούν συνέχεια όλων των προηγούμενων αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου, που πάντοτε προέβλεπαν δυνατότητα βελτιώσεων και προσαρμογών. Αυτό πράξαμε και με την επιστολή μας στις 8/6 προς τη νέα διεύθυνση των Δημόσιων Έργων. Ευελπιστούμε, μετά τις δύο συναντήσεις που είχαμε, ότι θα δοθούν λύσεις σε θέματα που μπορούσαν να επιλυθούν πριν από 6-9 μήνες, εάν υπήρχε περισσότερη βούληση για συνεργασία.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Από αυτό το ιστορικό προκύπτει ένα πολύ καθαρό συμπέρασμα.
Το Δημοτικό Συμβούλιο ουδέποτε ενέκρινε την άκριτη εφαρμογή οποιουδήποτε σχεδίου.
Αυτό που ενέκρινε διαχρονικά ήταν:
• τη φιλοσοφία της βιώσιμης κινητικότητας,
• την προώθηση των δημόσιων συγκοινωνιών,
• την προώθηση της ποδηλασίας,
• την ασφάλεια των πεζών,
Πάντοτε όμως υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με δυνατότητα συνεχούς βελτίωσης. Αυτό ακριβώς κάνει και η σημερινή Δημοτική Αρχή.
Θέλω να είμαι ξεκάθαρος.
Δεν είμαστε ενάντια στο ΣΒΑΚ.
Αντίθετα, θέλουμε να πετύχει.
Μπορεί να πετύχει όμως μόνο με τη στήριξη της κοινωνίας.
Χωρίς την αποδοχή της κοινωνίας είναι αδύνατο να πετύχει.
Γι’ αυτό καταθέσαμε προτάσεις προς το Υπουργείο, για λύσεις και διορθώσεις.
Ζητήσαμε καλύτερη προστασία των σχολείων και των ποδηλατιστών .
Απορρίψαμε τα πλαστικά πασσαλάκια στις γειτονιές.
Ζητήσαμε καλύτερη ένταξη των ποδηλατοδρόμων.
Ζητήσαμε περισσότερους χώρους στάθμευσης όπου ήταν εφικτό και δώσαμε λύσεις με την δημιουργία παρόδιων χώρων στάθμευσης που δεν ήταν στους αρχικούς σχεδιασμούς.
Ζητήσαμε λειτουργικές λύσεις που θα εξυπηρετούν κατοίκους, επαγγελματίες, μαθητές και επισκέπτες, χωρίς να αλλοιώνεται η φιλοσοφία του ΣΒΑΚ.
Όλα αυτά δεν συνιστούν υπαναχώρηση. Αντίθετα, αποδεικνύουμε ότι δεν είμαστε μια τοξική φωνή διαμαρτυρίας, αλλά ένας φορέας που με θέσεις και προτάσεις επιδιώκει λύσεις και αποτελέσματα.
Οι μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις πέτυχαν επειδή αξιολογούσαν συνεχώς τα έργα τους και τα βελτίωναν στην πράξη. Αυτό οφείλουμε να κάνουμε και εμείς.
Στόχος μας δεν είναι να υπερασπιστούμε έναν σχεδιασμό απλά και μόνο επειδή κάποτε αποφασίστηκε. Επιδίωξή μας είναι να πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για την πόλη μας.
Και το αποτέλεσμα αυτό θα κριθεί από το αν οι πολίτες θα χρησιμοποιούν περισσότερο τα λεωφορεία, το ποδήλατο και τον δημόσιο χώρο, αν θα μειωθεί το κυκλοφοριακό πρόβλημα, αν οι επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να λειτουργούν και αν η ποιότητα ζωής βελτιωθεί.
Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφερθώ στις συμφωνίες του Δήμου με Πανεπιστήμιο Κύπρου και Φρέντερικ σε πολεοδομικά και κυκλοφοριακά θέματα με συγκεκριμένα παραδοτέα.
Ξεκίνησε ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός της Ανεξαρτησίας, των Πράσινων διαδρομών και προωθείται ο διαγωνισμός για την ανάπλαση της Ακταίας Οδού.
Έγιναν ήδη αρκετές διαβουλεύσεις και εργαστήρια για τα πιο πάνω καθώς και για τις μονοδρομήσεις σε κύριους δρόμους στο κέντρο Λεμεσού και περιοχή Νεάπολης.
Ο Δήμος θα προχωρήσει με ανακατασκευή όλων των πεζοδρομίων, στα πλαίσια υλοποίησης του ΣΒΑΚ από τα Δημόσια Έργα, όπως επίσης και με δενδροφυτεύσεις για να υπάρχει ουσιαστική αναβάθμιση και να αποκτήσουμε ποιοτικούς δημόσιους χώρους, ώστε αυτές οι ρυθμίσεις που γίνονται να αποκτήσουν πραγματικό νόημα.
Και είμαι βέβαιος ότι, με συνεργασία, τεκμηρίωση και διάθεση για βελτίωση, μπορούμε να το κερδίσουμε.
