Μέσα από καταιγίδες ο Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας: Θεμελιώδης διαφωνία του Υπουργείου Άμυνας - «Νομική ουρά» για ένταξη μέρους του Τμήματος Δασών στο ΥΠΕΣ

Δύσβατος και γεμάτος προκλήσεις προμηνύεται ο δρόμος για τη δημιουργία Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, μέσα από τη δημιουργία νέας Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας στο Υπουργείο Εσωτερικών και τη θεσμοθέτηση του εθνικού συντονιστή, ο οποίος θα αναλαμβάνει καθήκοντα σε κρίσεις πολιτικής προστασίας (ανθρωπογενείς και φυσικές καταστροφές), δεδομένου ότι από την πρώτη συνεδρίαση (συζήτηση επί της αρχής) της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για τα σχετικά νομοσχέδια, διαφάνηκαν μαζεμένες ενστάσεις και προβληματισμοί.

Αίσθηση προκάλεσε η διαφωνία του Υπουργείου Άμυνας με τη φιλοσοφία του νέου συστήματος που προωθείται, με τον πρόεδρο της Επιτροπής Εσωτερικών και βουλευτή του ΑΚΕΛ, Άριστο Δαμιανού, να ζητά από το Υπουργείο Εσωτερικών να ξεκαθαρίσει από την αρχή τελεσίδικα πώς θα τύχει χειρισμού το ζήτημα. Σε γενικές γραμμές το Υπουργείο Άμυνας ζητά έναν φορέα, υπό το Υπουργικό Συμβούλιο, για όλες τις κρίσεις, τόσο πολιτικής προστασίας όσο και πολέμου, που υπάγονται σήμερα στο Υπουργείο Άμυνας και το ΓΕΕΦ. Όπως φαίνεται έχει προβληματισμούς σε σχέση με την υπαγωγή του Στρατού υπό τον εθνικό συντονιστή, όταν σε περίπτωση φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών, θα συντονίζει τη δράση της Πυροσβεστικής, της Αστυνομίας, του Στρατού και των υγειονομικών αρχών.

«Έχουμε διαφορετική προσέγγιση»

Τη διαφορετική προσέγγιση που έχει το Υπουργείο Άμυνας διατύπωσε στη σημερινή συνεδρίαση ο ταξίαρχος Ιάκωβος Μικελλίδης, διευθυντής της Κεντρικής Υπηρεσίας Πολιτικής Σχεδίασης Εκτάκτων Αναγκών (ΚΥΠΣΕΑ). «Ως Υπουργείο Άμυνας έχουμε διαφορετική προσέγγιση. Είμαστε ασφαλώς υπέρ της δημιουργίας ενός κεντρικού εθνικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας ή ευρύτερα διαχείρισης κρίσεων, ο οποίος όμως θεωρούμε ότι θα πρέπει να υπάγεται στο Υπουργικό Συμβούλιο, με τη δημιουργία ενός Εθνικού Κέντρου Διαχείρισης Κρίσεων, το οποίο θα διαχειρίζεται όλες τις κρίσεις, όχι μόνο αυτές που αναφέρονται στην πρόταση νόμου, αλλά και πυρηνικές, κυβερνοασφάλειας και εμπόλεμης κατάστασης», είπε.

Επίσης σημείωσε ότι από τον περασμένο Μάρτιο, όταν εξέφρασαν στο Υπουργείο Εσωτερικών τη διαφωνία, μέχρι σήμερα, η διαφορετική προσέγγιση του Υπουργείου Άμυνας είναι ακόμα πιο ξεκάθαρη. «Είχαμε μετά από προτροπή του Προέδρου της Δημοκρατίας κάνει επαφές με άλλα κράτη, με ευρωπαϊκά, αλλά και με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, οι οποίες έδειξαν ότι θα πρέπει να προχωρήσουμε σε ένα ενιαίο σύστημα διαχείρισης κρίσεων, το οποίο θα διαχειρίζεται όλων των ειδών κρίσεις. Από το γεγονός ότι έχουμε δύο ή και περισσότερα συστήματα ή φορείς που διαχειρίζονται κρίσεις στην Κυπριακή Δημοκρατία, μπορούμε να χαρακτηρίσουμε υβριδικό το σύστημά μας», ανέφερε ο ταξίαρχος.

Θα το ξεκαθαρίσουν οι δύο υπουργοί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Σε παρατήρηση του κ. Δαμιανού, ότι πρόκειται για θεμελιώδη διαφωνία των δύο υπουργείων και όχι σύγκρουση σε επιμέρους ζήτημα, ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών Ελίκκος Ηλία επικαλέστηκε το άρθρο 4 του προτεινόμενου νομοσχεδίου, για να πει ότι «τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 183 του Συντάγματος, των διατάξεων του Περί Πολιτικής Σχεδίασης Εκτάκτων Αναγκών Νόμου, εμείς θέλουμε να δημιουργήσουμε Πολιτική Προστασία, χωρίς να θέλουμε να επέμβουμε στα θέματα του ΚΥΠΣΕΑ, αλλά θα το ξεκαθαρίσουν οι δύο υπουργοί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και θα επανέλθουμε. Για να έρθουμε με σύγκλιση, όταν θα ξεκινήσει η κατ' άρθρον συζήτηση».

«Κανονικά σε άλλες εποχές θα διέκοπτα τη συνεδρίαση, αλλά είναι πολύ σοβαρό το θέμα για να αποδεσμεύσω 100 άτομα. Είναι θεμελιώδης η διαφωνία, διότι το Υπουργείο Άμυνας αναφέρει ότι χρειάζεται μία ολιστική προσέγγιση και για τις περιπτώσεις κρίσεων πολιτικής προστασίας που αναφέρονται στο νομοσχέδιο, αλλά και για τις άλλες που υπάγονται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Άμυνας και στο ΓΕΕΦ. Και εδώ εμείς ρυθμίζουμε ανθρωπογενείς και φυσικές καταστροφές», σχολίασε ο κ. Δαμιανού.

Σύμφωνα με τον κ. Ηλία το Υπουργείο Εσωτερικών αφουγκράστηκε κάποια αιτήματα του Υπουργείου Άμυνας, τα οποία τους υπέβαλε στο πλαίσιο διαπραγμάτευσης που είχαν, με αποτέλεσμα να τροποποιήσουν κάποια σημεία του νομοσχεδίου, ώστε να πιστεύει ότι έχει μειωθεί η απόκλιση των θέσεων. «Στην πορεία και πριν την κατ’ άρθρον συζήτηση στη Βουλή, θα συναντηθούμε ξανά με το Υπουργείο Άμυνας για να επιλύσουμε, αν υπάρχουν, τις οποιεσδήποτε διαφορές», είπε.

Δεν αποκλείστηκε μελλοντική ένταξη μέρους του Τμήματος Δασών στο Υπουργείο Εσωτερικών

Το δεύτερο σημείο τριβής αφορά τη θέση που διατύπωσε το Υπουργείο Εσωτερικών σε σχέση με την ένταξη της δασοπυρόσβεσης του Τμήματος Δασών στις δομές του, κάτι που προκάλεσε πρν από έναν χρόνο, όταν ανακοινώθηκε το σχέδιο από το Προεδρικό, έντονες αντιδράσεις από πλευράς Τμήματος Δασών και άλλων φορέων. Σύμφωνα με τον κ. Ηλία, σε αρχικό στάδιο δεν επιθυμούν αυτή τη μεταφορά, διότι υπήρχε αγαστή συνεργασία με την Πυροσβεστική και τον εθνικό συντονιστή πυρκαγιών κατά τη φετινή χρονιά, αλλά -βάζοντας εδώ μία νομική ουρά- στην πορεία, και μετά από αξιολόγηση, θα εξεταστεί αυτή η μεταφορά.

«Για το Τμήμα Δασών, σε πρώτο στάδιο η εισήγησή μας είναι να γίνει μεταφορά της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας στις δομές του Υπουργείου Εσωτερικών, καθώς πρόκειται για την κατ΄εξοχήν υπηρεσία, η οποία έχει στον πυρήνα των αρμοδιοτήτων της την πυρόσβεση. Ο τρόπος με τον οποίο λειτούργησε κατά φετινή χρονιά η συνεργασία με το Τμήμα Δασών, σε ό,τι αφορά τη δική τους συνδρομή στα θέματα δασοπυρόσβεσης, έχει καταδείξει ότι μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική συνεργασία και σωστή άμεση ανταπόκριση σε μεγαλύτερης κλίμακας περιστατικά μέσα από τον προτεινόμενο εθνικό μηχανισμό και κάτω από τις εντολές του εθνικού συντονιστή πυρκαγιών. Επομένως θα προχωρήσουμε σε πρώτη φάση με αυτό το μοντέλο συνεργασίας, δηλαδή δεν επιθυμούμε να έρθει το Τμήμα Δασών τώρα κάτω από τη Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Εσωτερικών, ούτε το ίδιο το Τμήμα ούτε μέρος του Τμήματος, επειδή αφουγκραστήκαμε και τις αντιδράσεις που είχε το Τμήμα Δασών. Θα αξιολογήσουμε εκ νέου κατά πόσο κρίνεται σκόπιμη η μεταφορά μέρους των αρμοδιοτήτων που σήμερα βρίσκονται κάτω από το Τμήμα Δασών, μαζί με το προσωπικό δασοπυρόσβεσης», είπε ο κ. Ηλία.   

«Αποφάσισαν άλλοι για εμάς»

Εκπρόσωπος της Παγκύπριας Επιτροπής Δασοπυροσβεστών σχολίασε ότι «με λίγα λόγια αποφάσισαν άλλοι για εμάς», παραπέμποντας στις αναφορές του γενικού διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών σε σχέση με τη δασοπυρόσβεση του Τμήμτος Δασών. «Αναμένουμε να δούμε πώς θα προχωρήσουν τα πράγματα», πρόσθεσε. Ωστόσο είπε ότι συμφωνούν με το νομοσχέδιο, καθώς, όπως ανέφερε, επιβάλλεται να γίνει.

Διαφωνία εκφράστηκε και από πλευράς αγροτικών οργανώσεων, και συγκεκριμένα της ΕΚΑ, για το ενδεχόμενο να περάσει μέρος του Τμήματος Δασών στο Υπουργείο Εσωτερικών.

Έναρξη εφαρμογής το 2027

Σε σχέση με τη χρονική στιγμή έναρξης της εφαρμογής του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών αναφέρθηκε σε τεχνικές δυσκολίες ένταξης προαπαιτουμένων στον προϋπολογισμό του 2027. Αν δεν προλάβουμε, σημείωσε, η εφαρμογή του Μηχανισμού θα ενταχθεί στον συμπληρωματικό προϋπολογισμό του Ιουνίου του 2027. Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την τοποθέτηση του υπουργού Εσωτερικών, την οποία ανάγνωσε στην αρχή της συνεδρίασης ο κ. Ηλία, η μετάβαση στο νεο σύστημα δεν θα γίνει αυτομάτως με τη ψήφιση των σχετικών νομοσχεδίων. Η έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου θα καθοριστεί με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ώστε, σύμφωνα με τον υπουργό, να διασφαλιστεί ο απαραίτητος χρόνος για την προετοιμασία, τη στελέχωση και την ομαλή μετάβαση στο νέο σύστημα.