«Πεινούσε, αλλά φύλαγε το φαγητό για τα αδέλφια του»: Συγκλονίζει η κατάθεση του δασκάλου του μικρού Στυλιανού

Στην εικόνα ενός παιδιού που, παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε, φύλαγε το φαγητό του για να το μοιραστεί με τα αδέλφια του, ενώ δεν κακολογούσε ποτέ κανέναν, αναφέρθηκε τη Δευτέρα ο δάσκαλος του Στυλιανού, κατά την κατάθεσή του ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, παρομοιάζοντάς τον με «ένα Άγιο ασκητή».

Ο μάρτυρας κατηγορίας Σ.Μ., ο οποίος ήταν δάσκαλος του Στυλιανού στη β’ και γ’ τάξη δημοτικού, περιέγραψε τις μαθησιακές δυσκολίες του παιδιού, τις προσπάθειες του σχολείου να το στηρίξει, καθώς και τις ανησυχίες που είχαν εκφραστεί για τις συνθήκες διαβίωσής του.

Όπως ανέφερε, το παιδί πήγαινε στο σχολείο ατημέλητο, με λερωμένα ρούχα και πρόσωπο, αχτένιστα μαλλιά και βρώμικα νύχια. Συχνά φορούσε παπούτσια μεγαλύτερα από το μέγεθός του, ενώ είχε έντονη δυσάρεστη οσμή, κάτι που έκανε τα άλλα παιδιά να μην θέλουν να κάθονται δίπλα του.

«Όταν περνούσα από τα θρανία των παιδιών για να διορθώσω φυλλάδια και έφτανα στο θρανίο του Στυλιανού, έπαιρνα βαθιά ανάσα, κρατούσα την αναπνοή μου, διόρθωνα το φυλλάδιο και απομακρυνόμουν για να συνεχίσω να αναπνέω», είπε, προσθέτοντας ότι η μυρωδιά ήταν κάποιες μέρες πιο έντονη και κάποιες πιο υποφερτή.

Συμπλήρωσε ότι ο ίδιος και η συνοδός του παιδιού προσπαθούσαν να βελτιώσουν την υγιεινή και την εμφάνισή του. Όπως ανέφερε, η συνοδός τον βοηθούσε κάθε πρωί να πλένει το πρόσωπο και τα χέρια του, να βουρτσίζει τα δόντια του και να χτενίζεται. Παράλληλα, όπως είπε, κατέβαλαν προσπάθειες για την κοινωνικοποίησή του. Ενώ στην αρχή της σχολικής χρονιάς ο Στυλιανός καθόταν μόνος με τη συνοδό του τα διαλείμματα, σταδιακά άρχισε να συμμετέχει στο παιχνίδι, παραμένοντας, ωστόσο, «πολύ μαζεμένος».

Αναφερόμενος στη διατροφή του παιδιού, ο μάρτυρας είπε ότι «από τις πρώτες μέρες εντοπίσαμε ότι το πρωινό ήταν ελλιπές», καθώς συχνά είχε μαζί του μόνο λίγο τυρί ή ελιές. Ο ίδιος και η συνοδός φρόντιζαν να του δίνουν φαγητό ή να του αγοράζουν κάτι από την καντίνα του σχολείου.

Όπως περιέγραψε, ο Στυλιανός συχνά κρατούσε το φαγητό που του έδιναν για να το πάρει στο σπίτι και να το μοιραστεί με τα αδέλφια του. «Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι όποτε του έφερνα κέικ που είχε φτιάξει η σύζυγός μου, την επόμενη μέρα ερχόταν με αγρέλια στο σχολείο για να της τα πάρω», είπε.

Σύμφωνα με τον μάρτυρα, η μητέρα του παιδιού αναφερόταν σε οικονομικές δυσκολίες και στο ότι το οικογενειακό εισόδημα δεν επαρκούσε, ενώ παραπονιόταν ότι ο πατέρας δεν βοηθούσε στο σπίτι. Όπως είπε, η βοήθεια που ζητούσε αφορούσε κυρίως τρόφιμα και ρούχα, ενώ στην προσπάθεια στήριξης της οικογένειας συμμετείχε όλη η κοινότητα. Ο ίδιος προσέφερε αρκετές φορές ρούχα, ενώ η σύζυγός του αγόραζε γάλα σε σκόνη για την οικογένεια.

Την ίδια ώρα, ανέφερε ότι ο Στυλιανός αντιμετώπιζε σημαντικές μαθησιακές δυσκολίες, καθώς «υπολειπόταν από το αναμενόμενο για τη β’ τάξη», με αποτέλεσμα το παιδί να έχει διαφοροποιημένη εργασία.

Σε ερώτηση της εκπροσώπου της Κατηγορούσας Αρχής, Έλενας Κωνσταντίνου, κατά πόσο είχε αντιληφθεί επιπτώσεις στον μαθησιακό τομέα από τις απογευματινές δραστηριότητες του παιδιού, ο μάρτυρας είπε ότι θεωρούσε πως η μετάβασή του στη φάρμα μετά το σχολείο περιόριζε τα ερεθίσματα που λάμβανε, ενώ ακόμη δεν προλάβαινε να διεκπεραιώσει τις κατ’ οίκον εργασίες του. Όπως ανέφερε, ο Στυλιανός του έλεγε ότι πήγαινε στη φάρμα αμέσως μετά το σχολείο, ενώ ο ίδιος υποψιαζόταν ότι οι κατ’ οίκον εργασίες γίνονταν από τη μητέρα του, καθώς παρατηρούσε διαφορετικό γραφικό χαρακτήρα. Για τον λόγο αυτό, είπε, εισηγήθηκε να μην πηγαίνει το παιδί στη φάρμα.

Ο μάρτυρας περιέγραψε επίσης ξεσπάσματα θυμού του Στυλιανού, τα οποία παρατηρούνταν κυρίως κατά την τελευταία περίοδο της σχολικής ημέρας. Όπως εξήγησε, είχε διαπιστώσει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο, καθώς το παιδί αναστατωνόταν όσο πλησίαζε η ώρα να σχολάσει. Μόλις χτυπούσε το κουδούνι, ενώ οι υπόλοιποι μαθητές έτρεχαν να συναντήσουν τους γονείς τους, ο Στυλιανός ετοιμαζόταν αργά και έφευγε τελευταίος.

Αναφερόμενος σε περιστατικό τον Οκτώβριο του 2011, είπε ότι, όταν έδωσε στους μαθητές εργασία κατά την τελευταία περίοδο, ο Στυλιανός έσκισε το φυλλάδιό του, αναποδογύρισε καρέκλες και θρανία και προκάλεσε ζημιές σε όλες τις πινακίδες της τάξης. «Διέλυσε την τάξη, ήταν εντελώς εκτός ελέγχου», σημείωσε.

«Ζήτησα από τη συνοδό του να τον βγάλει έξω από την τάξη», είπε, προσθέτοντας ότι έξω βρίσκονταν οι γονείς που περίμεναν να σχολάσουν τα παιδιά τους. Όπως ανέφερε, όταν η μητέρα αγκάλιασε τον Στυλιανό, εκείνος τη χτύπησε, ενώ ο ίδιος άκουσε τη μητέρα να του λέει: «Στυλιανέ μου, εκείνα που βλέπεις να κάνει ο πατέρας σου, μην τα κάνεις και εσύ». Όπως κατέθεσε, αυτό τον οδήγησε στο συμπέρασμα ότι το παιδί ενδεχομένως ήταν μάρτυρας ενδοοικογενειακής βίας.

Ο δάσκαλος ανέφερε ακόμη ότι, με την πάροδο του χρόνου, άλλαξε τον τρόπο προσέγγισης του παιδιού, ενώ σταδιακά ο Στυλιανός άρχισε να τον εμπιστεύεται, όπως και τη συνοδό του και έγινε πιο συνεργάσιμος.

«Αν ήξερα την κατάληξη -και είναι κάτι που μετάνιωσα- θα κρατούσα ένα ημερολόγιο. Κάθε μέρα θα είχα κάτι να γράψω. Είτε θα έσκιζε ένα φυλλάδιο, είτε θα έσκιζε μια πινακίδα είτε θα αναποδογύριζε την καρέκλα που είχε δίπλα του. Δεν έγραφα ημερολόγιο. Είναι ένα από τα λάθη που έκανα και παραδέχομαι», είπε, αναφερόμενος στα ξεσπάσματα του Στυλιανού στο σχολείο.

Ο μάρτυρας κατέθεσε επίσης ότι η συνοδός του είχε συχνά υποψίες πως το παιδί ενδεχομένως υφίστατο βία. Σε ένα περιστατικό, ενώ ο Στυλιανός ήταν στο μάθημα λογοθεραπείας, παραπονέθηκε για πόνο στην πλάτη και είπε ότι δεν μπορούσε να καθίσει. Ακολούθως, η συνοδός και η λογοθεραπεύτρια κάλεσαν τον δάσκαλο και εκείνος, όπως είπε, παρατήρησε μώλωπες στην πλάτη του. Αφού ενημερώθηκε για το περιστατικό η αρμόδια λειτουργός των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (ΥΚΕ), η ίδια επισκέφθηκε το σχολείο περίπου 10-15 ημέρες αργότερα, όταν, σύμφωνα με τον μάρτυρα, δεν υπήρχαν πλέον εμφανή σημάδια στην πλάτη του παιδιού.

Ο δάσκαλος διευκρίνισε ότι, πέραν των περιστατικών που περιέγραψε, δεν είχε άλλη συγκεκριμένη αναφορά ή απόδειξη ότι ο πατέρας ασκούσε βία στον Στυλιανό. Ανέφερε, ωστόσο, ότι τον Μάιο του 2013 η μητέρα προσήλθε στο σχολείο και του είπε ότι ο πατέρας είχε χτυπήσει το παιδί. Ο ίδιος την παρέπεμψε στον διευθυντή του σχολείου, ο οποίος επικοινώνησε με την αρμόδια λειτουργό των ΥΚΕ. Στη συνέχεια, ο Στυλιανός έδωσε βιντεοσκοπημένη κατάθεση στην Αστυνομία.

Ο δάσκαλος αναφέρθηκε, τέλος, σε πολυθεματική συνάντηση τον Φεβρουάριο του 2013, όταν ο Στυλιανός φοιτούσε στη γ’ δημοτικού, κατά την οποία συζητήθηκε ο τερματισμός της σχολικής συνοδού. Όπως κατέθεσε, η θέση του Υπουργείου ήταν σταθερή, ενώ η αρμόδια λειτουργός του είπε: «δεν θα έχω μια συνοδό για να χτενίζει και να νίβει ένα μωρό». Ο ίδιος διαφώνησε, θεωρώντας ότι το παιδί δεν ήταν ακόμη έτοιμο να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής ημέρας. Τελικά, αποφασίστηκε ο τερματισμός της σχολικής συνοδού.

Ερωτηθείς αν ο Στυλιανός μιλούσε θετικά για τους γονείς του, ο μάρτυρας είπε ότι δεν μιλούσε θετικά, αλλά ούτε κατηγορούσε κάποιον. «Φανταστείτε ένα Άγιο ασκητή που τρώει λιτά, πεινάει αλλά δεν τρώει, φυλάει το φαΐ του για να το μοιραστεί με τα αδέλφια του και δεν κακολογεί ποτέ κανέναν», ανέφερε, περιγράφοντας την εικόνα που είχε σχηματίσει για το παιδί.

Η διαδικασία θα συνεχιστεί την Τρίτη στις 11:00 με την αντεξέταση του μάρτυρα.

Υπενθυμίζεται ότι η υπόθεση αφορά τον τραγικό θάνατο του 14χρονου Στυλιανού Κωνσταντίνου τον Σεπτέμβριο του 2019 και εξετάζει κατά πόσο υπήρξαν ευθύνες τόσο εντός της οικογένειας όσο και από πλευράς κρατικών υπηρεσιών.

ΠΗΓΗ: KΥΠΕ