Φιλική συμφωνία κράτους-Cyfield για τον Ακάμα - Στη Νομική Υπηρεσία η πειθαρχική έρευνα

Φιλικός διακανονισμός έχει επιτευχθεί μεταξύ του κράτους και της αναδόχου εταιρείας Cyfield, μέσω της Νομικής Υπηρεσίας, μετά τη διακοπή της σύμβασης για τα οδικά έργα (Α΄ φάση) στον Ακάμα. Σε σχέση με την πειθαρχική έρευνα, η διαδικασία βρίσκεται στη Νομική Υπηρεσία, μετά τις εκτεταμένες παραβιάσεις των νομικά δεσμευτικών περιβαλλοντικών όρων, καθώς ο ερευνών λειτουργός είναι λειτουργός της Νομικής Υπηρεσίας, χωρίς να υπάρξει ακόμα κατάληξη, ώστε να προχωρήσει σε περαιτέρω ενέργειες το Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο έχει την αρμοδιότητα.

Για αυτά τα δύο σημεία, που αφορούν το σκάνδαλο στον Ακάμα, ενημέρωσε τη Βουλή ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας, Κώστας Κωνσταντίνου, στο πλαίσιο παρουσίασης του προϋπολογισμού του Υπουργείου για το 2027 από τον Υπουργό, Χρίστο Σενέκη.

Τα έργα στον Ακάμα, η επαναδραστηριοποίηση των πληγέντων κτηνοτρόφων από τον αφθώδη, οι προσπάθειες συναινετικής λύσης για τη ποσόστωση του χαλουμιού, το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι καθυστερήσεις στο Πληρώνω όσο Πετώ και ο εν εξελίξει διάλογος Υπουργείου και κοινότητας Μαζωτού για αντισταθμιστικά μέτρα λόγω των αντιδράσεων για την κινητή μονάδα αφαλάτωσης, ήταν ανάμεσα στα ζητήματα που εισήλθαν σήμερα στη συζήτηση στην Επιτροπή Οικονομικών, μετά από βροχή ερωτημάτων των βουλευτών, με αφορμή την εξέταση του προϋπολογισμού του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος για το 2027.

Αναλύοντας τον προτεινόμενο προϋπολογισμό, ο Υπουργός Γεωργίας, Χρίστος Σενέκης, σημείωσε ότι ανέρχεται στα €532 εκ. Σε σύγκριση με €513,2 εκ. που ήταν το 2026, παρουσιάζει αύξηση €18,7 εκ. ή 4%.

Όπως σημείωσε, οι συνολικές δαπάνες για το υδατικό είναι αυξημένες και ανέρχονται σε €230 εκ., ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο 43% επί των συνολικών δαπανών του Υπουργείου, σε σύγκριση με το 2026 που ανέρχονταν σε €200 εκ. (39%). Την ίδια ώρα τόνισε ότι για το 2027 παρουσιάζεται αύξηση στην αγορά ύδατος κατά €26 εκ. ή 18%, η οποία οφείλεται στην εγκατάσταση και λειτουργία των νέων κινητών μονάδων αφαλάτωσης, καθώς και στην αγορά ανακυκλωμένου νερού. Σύμφωνα με τον κ. Σενέκη, ο σχεδιασμός για τις τέσσερις μόνιμες μονάδες αφαλάτωσης, με τις οποίες θα καλύπτονται πέραν του 100% των καθημερινών αναγκών ύδρευσης, θα ολοκληρωθεί γύρω στο 2030-2031.

Άγνωστη η ημερομηνία επαναδραστηριοποίησης μετά τον αφθώδη – Καταγελίες από Πίπη για αδιάφορους κτηνοτρόφους

Για την ασφαλή επαναδραστηριοποίηση των πληγέντων από τον αφθώδη πυρετό κτηνοτρόφων, σημείωσε ότι προτεραιότητα είναι να γίνει το γρηγορότερο δυνατό, γιατί, όπως είπε, αυτό επηρεάζει τα δημόσια οικονομικά. Ωστόσο ο διευθυντής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Χριστόδουλος Πίπης, μίλησε για καθυστερήσεις που δημιουργούν κτηνοτρόφοι, οι οποίοι, παρά τα πρόστιμα που τους επιβάλλονται, αδιαφορούν για τις απολυμάνσεις των μονάδων τους, εις βάρος συναδέλφων τους που είναι έτοιμοι.

Όσον αφορά τις αποζημιώσεις, για την απώλεια εισοδήματος, ο Υπουργός ενημέρωσε ότι έχει συνδεθεί με την επαναδραστηριοποίηση και για αυτό έχει συμφωνηθεί με το Υπουργείο Οικονομικών όπως η καταβολή του 50% γίνει με την παραγγελία των ζώων, και το υπόλοιπο 50% με την εγκατάστασή τους. Την ίδια ώρα ενημέρωσε για πρωτοβουλία, Κύπρου, Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας, ώστε να ξεκινήσει ένας διάλογος εντός ΕΕ για χαλάρωση των κανονισμών που αφορούν περιορισμούς σε περιόδους ζωονόσων. Αυτή η προσπάθεια θα εντατικοποιηθεί, είπε, κατά την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ (β' εξαμ. 2027).

Στα €532 εκατ. ο προτεινόμενος προϋπολογισμός του Υπoυργείου Γεωργίας για το 2027, με αύξηση 4% σε σύγκριση το 2026. Αύξηση καταγράφεται στην αγορά ύδατος κατά €26 εκ. ή 18%. «Ο Προϋπολογισμός του 2027 αποτυπώνει τις προτεραιότητές μας για τη διασφάλιση της υδατικής επάρκειας, τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών μας. Αποτελεί στην ουσία το επιχειρησιακό σχέδιο για την αντιμετώπιση άμεσων αναγκών και τη δημιουργία ανθεκτικότερων υποδομών και παραγωγικών τομέων», είπε ο υπουργός Γεωργίας, Χρίστος Σενέκης.

Διάλογος για συναινετική λύση στο ζήτημα του χαλουμιού ΠΟΠ

Για το ζήτημα της αλλαγής στην ποσόστωση του χαλουμιού ΠΟΠ, είπε ότι με τον μεσολαβητικό ρόλο του Υπουργείου έχει ξεκινήσει διάλογος μεταξύ τυροκόμων, αγελαδοτρόφων και αιγοπροβατοτρόφων, για συναινετική λύση, εφόσον, σημείωσε, οι ευρωπαίοι εμπειρογνώμονες έχουν διαπιστώσει ότι την 1η Ιουνίου του 2029 δεν θα υπάρχει τέτοια παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος, που να ικανοποιεί την ποσόστωση τουλάχιστον σε 51%, και την ίδια ώρα  να διατηρηθούν οι υφιστάμενες εξαγωγές.

Κόστος παραγωγής, απόβλητα, αφαλάτωση Μαζωτού

Σε σχέση με το αυξημένο κόστος παραγωγής, αναφέρθηκε στα δύο σχέδια του Τμήματος Γεωργίας απέναντι στα αυξημένα κόστη σε λιπάσματα και αγροτικό πετρέλαιο ύψους €2,4 εκατ., και στην άντληση €4,6 εκατ. από την ΕΕ για τις συνέπειες της παρατεταμένης ανομβρίας το 2025. Αυτά τα ποσά, είπε, θα διανεμηθούν το αργότερο μέχρι τον Φεβρουάριο του 2027, εκφράζοντας παραδοχή ότι δεν αντιμετωπίζουν στην ολότητα το πρόβλημα.      

Για τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή του Πληρώνω Όσο Πετώ, σημείωσε ότι η δυστοκία είναι αμφίδρομη, όχι μόνο από πλευράς Υπουργείου, αλλά και από τις τοπικές Αρχές, με τις οποίες, ανέφερε, είναι σε συνεχή διαβούλευση, ώστε να βρουν τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσουν το συντομότερο δυνατό. Για την ταφή των αποβλήτων στο 63,5%, είπε ότι προφανώς υπάρχει μεγάλη απόσταση από τον στόχο του 10% μέχρι το 2035, για να παραπέμψει σε συνολικό σχεδιασμό ολοκληρωμένης διαχείρισης αστικών αποβλήτων, μέσα από τη μελέτη βιωσιμότητας που θα ολοκληρωθεί το 2028.

Σχολιάζοντας την αντίδραση της κοινότητας Μαζωτού απέναντι στην εγκατάσταση κινητής μονάδας αφαλάτωσης, είπε ότι είναι σε ανοικτό διάλογο με το κοινοτικό συμβούλιο για συγκεκριμένα αντισταθμιστικά μέτρα. Σε αυτό το σημείο επικαλέστηκε ως παράδειγμα «μεγαλύτερης θυσίας» τους κατοίκους της κοινότητα Άλασσας στη Λεμεσό, οι οποίοι συμφώνησαν να μετακινηθεί η κοινότητά τους, για να δημιουργηθεί το Φράγμα του Κούρη.