Περισσότερα από 210 μνημεία σε ολόκληρη την Κύπρο έχουν συντηρηθεί, προστατευθεί ή αποκατασταθεί από το 2008, με τη συμβολή της Δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά. Παράλληλα, έχουν συντηρηθεί περισσότερα από 70 χριστιανικά και μουσουλμανικά κοιμητήρια, ανέφερε ο Ελληνοκύπριος Συμπρόεδρος της Επιτροπής, Σώτος Κτωρής.
Πάνω από 210 μνημεία και 70 κοιμητήρια συντηρήθηκαν στην Κύπρο - Δεν επαρκούν οι πόροι για τις υπόλοιπες ανάγκες
Από το 2008, η Δικοινοτική Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά έχει συμβάλει στη συντήρηση και αποκατάσταση μνημείων σε όλη την Κύπρο, με τον Σώτο Κτωρή να τονίζει τον ρόλο της κοινής κληρονομιάς στη συνεργασία και τη συμφιλίωση.
Μιλώντας σε εκδήλωση της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών, αφιερωμένη στο έργο της Επιτροπής, ο κ. Κτωρής υπογράμμισε πως η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί υποχρέωση απέναντι στην ιστορία, αλλά και πεδίο συνεργασίας, οικοδόμησης εμπιστοσύνης και συμφιλίωσης μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Πολιτιστικό Ίδρυμα της Τράπεζας Κύπρου, στη Λευκωσία.
Στην ομιλία του με τίτλο «Τόπος – Χρόνος – Άνθρωποι», σημείωσε ότι η πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου δεν περιορίζεται στα όρια της σημερινής διαίρεσης και δεν μπορεί να ενταχθεί σε εθνικές αφηγήσεις που αποδίδουν αποκλειστικά την ιστορία του τόπου στη μία ή την άλλη κοινότητα.
Η Κύπρος, ανέφερε, υπήρξε διαχρονικά σταυροδρόμι πολιτισμών και θρησκειών, οι οποίοι συνυπήρξαν και αλληλεπίδρασαν, αφήνοντας το αποτύπωμά τους στην αρχιτεκτονική, στα τοπωνύμια, στα ήθη και τα έθιμα και στη γαστρονομική παράδοση. «Όλα αυτά συνθέτουν την ιδιαίτερη πολιτισμική φυσιογνωμία του τόπου μας και αποτελούν κοινή κληρονομιά όλων των ανθρώπων του», είπε.
Από το 2008, οι παρεμβάσεις της Επιτροπής αφορούν περισσότερα από 210 μνημεία, ανάμεσά τους εκκλησίες, μοναστήρια, τεμένη, τεκέδες, μεσαιωνικές οχυρώσεις, υδραγωγεία, νερόμυλους, αρχαιολογικούς χώρους και οθωμανικά λουτρά.
Στα μνημεία που περιλαμβάνονται στο έργο της συγκαταλέγονται η Μονή του Αποστόλου Ανδρέα, ο Πύργος του Οθέλλου και οι προμαχώνες Μαρτινέγκο και Ράβελιν στην Αμμόχωστο, η Παναγία της Λύσης, η Παναγία η Αψινθιώτισσα, η Παναγία της Κανακαριάς, το τέμενος της Τούζλας στη Λάρνακα, το Θέατρο των Σόλων και ο αρχαιολογικός χώρος της Αφέντρικας.
Ο κ. Κτωρής αναφέρθηκε στη συμβολή Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων μελετητών, μηχανικών και άλλων επαγγελματιών που εργάζονται μαζί για τη διάσωση των μνημείων. Εξήρε, επίσης, τον ρόλο του Συμβουλευτικού Σώματος της Επιτροπής και του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP), το οποίο έχει την ευθύνη της τεχνικής επίβλεψης των έργων.
Οι επαγγελματίες των δύο κοινοτήτων καλούνται να αντιμετωπίσουν τεχνικές δυσκολίες, καθώς και εμπόδια και ευαισθησίες που απορρέουν από τις πολιτικές συνθήκες στην Κύπρο, ανέφερε. «Τα ίδια χέρια που φροντίζουν εκκλησίες και καμπαναριά, συντηρούν μιναρέδες και τεμένη, αποκαθιστούν χριστιανικά και μουσουλμανικά κοιμητήρια», είπε, περιγράφοντας την καθημερινή πραγματικότητα της Επιτροπής.
Ως σημαντικότερο χρηματοδότη της προσπάθειας χαρακτήρισε την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πολύτιμη, πρόσθεσε, είναι η συνεισφορά της Εκκλησίας της Κύπρου, της Πολιτείας μέσω της Προεδρίας της Δημοκρατίας, του ΕΒΚΑΦ, των τοπικών κοινοτήτων και διεθνών οργανισμών.
Ωστόσο, οι ανάγκες παραμένουν μεγάλες και οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για όλα τα αναγκαία έργα. Η Επιτροπή αναγκάζεται να ιεραρχεί τις προτεραιότητές της, γνωρίζοντας ότι πολλά μνημεία θα πρέπει να περιμένουν ενώ η φθορά του χρόνου συνεχίζεται, είπε ο κ. Κτωρής.
Παρομοίασε την προσπάθεια με τον μύθο του Σισύφου, διευκρινίζοντας, όμως, ότι στην περίπτωση της Επιτροπής ο κόπος δεν πηγαίνει χαμένος. «Κάθε έργο που ολοκληρώνεται αφήνει πίσω του κάτι ουσιαστικό και διαρκές. Ένα μνημείο που διασώθηκε, ένα ακόμη δεσμό ανάμεσα στους ανθρώπους αυτού του τόπου. Και μαζί, ένα μικρό βήμα στον μακρύ δρόμο της συμφιλίωσης», είπε.
Πάνω από 70 κοιμητήρια έχουν συντηρηθεί
Ξεχωριστή θέση στο έργο της Επιτροπής απέκτησε η αποκατάσταση κοιμητηρίων μετά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε τον Μάρτιο του 2025 μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, και του τότε Τουρκοκύπριου ηγέτη, Ερσίν Τατάρ, ανέφερε ο κ. Κτωρής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, περισσότερα από 70 κοιμητήρια σε όλη την Κύπρο έχουν ήδη συντηρηθεί, με σημαντική συμβολή των τοπικών κοινοτήτων. Περιγράφοντας την κατάσταση πολλών χριστιανικών και μουσουλμανικών κοιμητηρίων, έκανε λόγο για εγκατάλειψη, βεβηλώσεις και καταστροφή ταφικών μνημείων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τα κοιμητήρια έχουν εξαφανιστεί πλήρως.
Χαρακτήρισε την εικόνα αυτή μία από τις πιο οδυνηρές όψεις της διαίρεσης της Κύπρου και σημείωσε ότι η αποκατάσταση των κοιμητηρίων αποτελεί Μέτρο Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης με ισχυρό συμβολισμό. Η σημασία της, εξήγησε, βρίσκεται στην αναγνώριση και στον έμπρακτο σεβασμό της μνήμης της άλλης κοινότητας.
Ψηφιακή καταγραφή δεκάδων μνημείων
Ο κ. Κτωρής αναφέρθηκε και στην Πρωτοβουλία Ψηφιακής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, μέσω της οποίας η Επιτροπή έχει προχωρήσει στην ψηφιακή τεκμηρίωση δεκάδων μνημείων με τρισδιάστατες αποτυπώσεις, εικονικές περιηγήσεις και διαδραστικές εφαρμογές.
Όπως εξήγησε, η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι δεσμοί των νεότερων γενεών με τους τόπους καταγωγής τους εξασθενούν σταδιακά. Προειδοποίησε ότι, όσο καθυστερεί η λύση του Κυπριακού, αυξάνεται ο κίνδυνος οι νεότερες γενιές να θεωρήσουν κανονική τη σημερινή διαίρεση, καθώς οι άνθρωποι που έζησαν σε αυτούς τους τόπους σταδιακά φεύγουν από τη ζωή.
Η προστασία των μνημείων, σημείωσε, δεν αποσκοπεί μόνο στη διατήρηση ιστορικών καταλοίπων, αλλά και στη διαφύλαξη της σχέσης των ανθρώπων με τους τόπους τους και της προοπτικής αυτοί να αποτελέσουν ξανά μέρος της ζωής όλων των κοινοτήτων της Κύπρου.
Καταλήγοντας, ο κ. Κτωρής υπογράμμισε ότι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι μέλη της Επιτροπής μοιράζονται το ίδιο όραμα για τη διάσωση της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς, παρά τις διαφορετικές ιστορικές εμπειρίες και προσεγγίσεις τους. «Η αναγνώριση του πόνου του άλλου δεν ακυρώνει τον δικό μας, όπως και ο σεβασμός στην ταυτότητά του δεν σημαίνει ότι απαρνούμαστε τη δική μας», ανέφερε.
Οι τραγωδίες του παρελθόντος δεν μπορούν να αναιρεθούν, πρόσθεσε, αλλά οι άνθρωποι μπορούν να επιλέξουν πώς θα αντιμετωπίσουν την ιστορία τους και πώς θα ενεργήσουν στο μέλλον. «Να μην αποδεχθούμε τη σημερινή διαίρεση ως το αναπόφευκτο μέλλον της Κύπρου», κατέληξε.
Πηγή: ΚΥΠΕ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.







