Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφους κατά πόσο προτίθεται να ανακοινώσει νέες μειώσεις αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη, ο Τραμπ απάντησε χαρακτηριστικά: «Θα δούμε».
Τα σχόλιά του έγιναν ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις για το μέλλον της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εκφράσει επανειλημμένα τη δυσαρέσκειά του για τη συνεισφορά ορισμένων συμμάχων του ΝΑΤΟ.
Νέα κριτική προς το ΝΑΤΟ
Κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον Ερντογάν, ο Τραμπ επανέλαβε την κριτική του προς τη Συμμαχία, αφήνοντας να εννοηθεί ότι είχε εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο να μην παραστεί στη Σύνοδο.
«Ήμουν πολύ απογοητευμένος με το ΝΑΤΟ και, ειλικρινά, αν δεν γινόταν στην Τουρκία, όπου ο φίλος μου είναι ένας πολύ ισχυρός ηγέτης, είναι πιθανό να μην είχα παρευρεθεί», δήλωσε, σύμφωνα με το CNN.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι αποφάσισε να συμμετάσχει λόγω της σχέσης του με τον Τούρκο πρόεδρο και της προσπάθειας που, όπως είπε, κατέβαλε η Τουρκία για τη διοργάνωση της Συνόδου.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CNN, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει συζητήσει ιδιωτικά το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη περίπου κατά ένα τρίτο, μετά τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ δεν συμμετείχαν σε αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Ανοικτό το ενδεχόμενο πώλησης F-35 στην Τουρκία
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, παρά την υφιστάμενη απαγόρευση που έχει επιβληθεί από το αμερικανικό Κογκρέσο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η Τουρκία υπήρξε «σε πολλές περιπτώσεις πιο πιστός» σύμμαχος από άλλες χώρες που διαθέτουν τα συγκεκριμένα αεροσκάφη.
«Είναι ένα σπουδαίο αεροσκάφος, το καλύτερο αυτή τη στιγμή, και σίγουρα κάτι που θα εξετάσουμε», δήλωσε.
Η πώληση των F-35 στην Τουρκία είχε μπλοκαριστεί μετά την απόφαση της Άγκυρας να προμηθευτεί το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400, γεγονός που οδήγησε και στην επιβολή αμερικανικών κυρώσεων.
«Θα άρουμε τις κυρώσεις για τους S-400»
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι σκοπεύει να άρει σύντομα τις κυρώσεις που συνδέονται με την αγορά των ρωσικών συστημάτων S-400 από την Τουρκία.
«Θα άρουμε τις κυρώσεις», ανέφερε, προσθέτοντας πως «δεν θέλουμε να επιβάλλουμε κυρώσεις σε φίλους».
Παραμένει, ωστόσο, ασαφές με ποιο τρόπο η αμερικανική κυβέρνηση θα μπορούσε να παρακάμψει τους υφιστάμενους περιορισμούς του Κογκρέσου για την πώληση των F-35 στην Τουρκία.
Παρέμβαση 18 βουλευτών στο Κογκρέσο κατά της επανένταξης της Τουρκίας στα F-35
Να μπλοκάρει οποιαδήποτε προσπάθεια επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 καλούν την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων 18 μέλη του Κογκρέσου, επικαλούμενα τους περιορισμούς που εξακολουθούν να ισχύουν λόγω της αγοράς του ρωσικού συστήματος S 400 από την 'Άγκυρα.
Με επιστολή που στάλθηκε στον επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας Στιβ Σκαλίζ και στον επικεφαλής της δημοκρατικής μειοψηφίας Χακίμ Τζέφρις, οι Δημοκρατικοί βουλευτές ζητούν από την ηγεσία της Βουλής να είναι έτοιμη να ασκήσει τις εξουσίες που προβλέπει η νομοθεσία, εφόσον η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρήσει να προχωρήσει σε πώληση ή μεταβίβαση των αμερικανικών μαχητικών στην Τουρκία.
Η επιστολή που αποτελεί πρωτοβουλία της Δημοκρατικής βουλευτή Ντίνα Τάιτους, έρχεται ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην 'Άγκυρα, στις 7 και 8 Ιουλίου, και στον απόηχο πληροφοριών ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει τρόπους για την επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Στην επιστολή υπενθυμίζεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απέκλεισαν την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την αγορά των S-400 από τη Ρωσία, καθώς η Ουάσιγκτον είχε κρίνει ότι η συνύπαρξη του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος με το αμερικανικό μαχητικό θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο ευαίσθητες πληροφορίες για τις δυνατότητες του αεροσκάφους.
Οι βουλευτές σημειώνουν επίσης ότι τον Δεκέμβριο του 2020 η τότε κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στην τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών βάσει του νόμου CAATSA, λόγω της αγοράς των S-400. Όπως αναφέρουν, η απόφαση αυτή δεν έχει ανακληθεί και εξακολουθεί να έχει νομική ισχύ.
Στο νομικό σκέλος, οι υπογράφοντες επικαλούνται τόσο τον CAATSA όσο και τον νόμο περί Εθνικής 'Αμυνας για το οικονομικό έτος 2020, ο οποίος απαγορεύει τη μεταβίβαση F-35 στην Τουρκία όσο η 'Αγκυρα εξακολουθεί να κατέχει το σύστημα S-400 και δεν παρέχει συγκεκριμένες διαβεβαιώσεις ότι δεν θα επιδιώξει εκ νέου την απόκτησή του.
Σύμφωνα με την επιστολή, από τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει ότι η Τουρκία έχει απομακρύνει το ρωσικό σύστημα, το έχει αποσύρει από επιχειρησιακή χρήση ή έχει άρει με οποιονδήποτε άλλο τρόπο την αιτία που οδήγησε στην επιβολή των κυρώσεων.
Οι βουλευτές υποστηρίζουν ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 θα έφερνε την κυβέρνηση σε σύγκρουση με τις νόμιμες υποχρεώσεις της.
Επικαλούνται, μάλιστα, την κατάθεση του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, στις 3 Ιουνίου 2026, κατά την οποία, σύμφωνα με την επιστολή, αναγνώρισε ότι η κυβέρνηση δεσμεύεται από τον νόμο να διατηρήσει τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας και δεν μπορεί να επανεντάξει την 'Αγκυρα στο πρόγραμμα υπό τις παρούσες συνθήκες.
Πέρα από το νομικό πλαίσιο, οι υπογράφοντες προειδοποιούν ότι μια τέτοια απόφαση θα έστελνε λανθασμένο στρατηγικό μήνυμα στους εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην επιστολή γίνεται αναφορά στην τουρκική στάση έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου, στην υποστήριξη προς το Αζερμπαϊτζάν στις επιχειρήσεις κατά της Αρμενίας και στη στάση της 'Αγκυρας απέναντι στο Ισραήλ.
Κατά τους βουλευτές, η παροχή ενός από τα πλέον προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα στην Τουρκία, χωρίς να έχουν αρθεί οι λόγοι που οδήγησαν στον αποκλεισμό της, θα μπορούσε να ενθαρρύνει περαιτέρω αποσταθεροποιητική συμπεριφορά και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη συμμάχων που έχουν τηρήσει τους κανόνες.
Οι υπογράφοντες τονίζουν ότι ο CAATSA εγκρίθηκε με συντριπτικές διακομματικές πλειοψηφίες, ώστε το Κογκρέσο να διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο σε αποφάσεις που αφορούν την παροχή αμερικανικής στρατιωτικής τεχνολογίας σε χώρες που έχουν προχωρήσει σε σημαντικές συναλλαγές με αντιπάλους των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Η ακεραιότητα αυτού του πλαισίου, καθώς και το μήνυμα που στέλνει σε κάθε χώρα που σταθμίζει αν θα αγοράσει ρωσικά όπλα, εξαρτώνται από την προθυμία του Κογκρέσου να το εφαρμόσει», αναφέρουν χαρακτηριστικά στην επιστολή.
Την επιστολή υπογράφουν οι Ντίνα Τάιτους, Κρις Πάπας, Μάγκι Γκούντλαντερ, Γκρέις Μενγκ, Φρανκ Παλόουν Τζούνιορ, Μπραντ Σνάιντερ, Τζος Γκότχαϊμερ, Τζάρεντ Μόσκοβιτς, Τεντ Λιου, Μπραντ Σέρμαν, Μάικ Κουίγκλι, Νταν Γκόλντμαν, Τζέιμς ΜακΓκόβερν, Στίβεν Λιντς, Τζιμ Κόστα, Τζορτζ Λάτιμερ, Γκέιμπ 'Αμο και Ρόμπερτ Μενέντεζ.
Δείτε ζωντανή μετάδοση από την Τουρκία:
Πηγή: CNNi, ΑΠΕ
