Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ μπλόκαρε αίτημα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να επιτραπεί στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν τις βρετανικές αεροπορικές βάσεις κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε προληπτικής επίθεσης στο Ιράν.
Σύμφωνα με το CNNi, η απόρριψη έγινε γιατί η χρήση των βάσεων θα μπορούσε να παραβιάσει το διεθνές δίκαιο, σύμφωνα με πολλαπλά δημοσιεύματα σε βρετανικά μέσα ενημέρωσης που επικαλούνται κυβερνητικές πηγές.
Σύμφωνα με τους Times του Λονδίνου, οι οποίοι πρώτοι ανέφεραν τη διαφωνία σχετικά με την πρόσβαση στις αεροπορικές βάσεις, ο Στάρμερ αρνήθηκε τη χρήση της RAF Fairford στην Αγγλία και του Ντιέγκο Γκαρσία - του βρετανικού υπερπόντιου εδάφους στον Ινδικό Ωκεανό - για οποιαδήποτε επίθεση στο Ιράν.
Οι δύο βάσεις χρησιμεύουν εδώ και καιρό ως κρίσιμοι κόμβοι των ΗΠΑ για στρατιωτικές επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας, με το Ντιέγκο Γκαρσία να αποτελεί βασικό αεροδρόμιο για τον στόλο βαρέων βομβαρδιστικών των ΗΠΑ.
Οι Times αναφέρουν ότι η Βρετανία ανησυχεί ότι το να επιτραπεί στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις «θα αποτελούσε παραβίαση του διεθνούς δικαίου, το οποίο δεν κάνει διάκριση μεταξύ ενός κράτους που εκτελεί την επίθεση και εκείνων που υποστηρίζουν εάν οι τελευταίοι έχουν “γνώση των συνθηκών της διεθνώς παράνομης πράξης”».
Οι Times επικαλέστηκαν κυβερνητικές πηγές του Ηνωμένου Βασιλείου. Το BBC, η Guardian και η Telegraph δημοσίευσαν επίσης στη συνέχεια τις δικές τους αναφορές σχετικά με το μπλοκάρισμα της πρόσβασης στις βάσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, επικαλούμενες πηγές.
Το Υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου αρνήθηκε να σχολιάσει αυτά που χαρακτήρισε ως « επιχειρησιακά ζητήματα. «Υπάρχει μια πολιτική διαδικασία σε εξέλιξη μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, την οποία υποστηρίζει το Ηνωμένο Βασίλειο. Το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να είναι σε θέση να αναπτύξει πυρηνικά όπλα και η προτεραιότητά μας είναι η ασφάλεια στην περιοχή», δήλωσε ένας κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Τα αμερικανικά αιτήματα για χρήση βρετανικών βάσεων για επιχειρησιακούς σκοπούς ιστορικά εξετάζονται κατά περίπτωση, με ακριβή κριτήρια να μην τηρούνται για λόγους ασφαλείας βάσει μακροχρόνιων συμφωνιών.
«Όλες οι αποφάσεις σχετικά με το εάν θα εγκριθεί η χρήση στρατιωτικών βάσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο από ξένα κράτη για επιχειρησιακούς σκοπούς λαμβάνουν υπόψη τη νομική βάση και την πολιτική συγκυρία για οποιαδήποτε προτεινόμενη δραστηριότητα», έγραψε ο Υπουργός Βετεράνων Αλ Καρνς απαντώντας σε ερωτήσεις του ανεξάρτητου Βρετανού βουλευτή Τζέρεμι Κόρμπιν, σύμφωνα με δημοσίευμα του Ιανουαρίου στο UK Defence Journal.
Ο Στάρμερ και ο Τραμπ είχαν τηλεφωνική επικοινωνία το βράδυ της Τρίτης. Την επόμενη μέρα, ο Τραμπ με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, απέσυρε την υποστήριξή του σε μια συμφωνία που θα έδινε την κυριαρχία επί των Νήσων Τσάγκος, της αλυσίδας του Ινδικού Ωκεανού που φιλοξενεί την κοινή Ναυτική Υποστήριξη ΗΠΑ-Βρετανίας Ντιέγκο Γκαρσία, στον Μαυρίκιο με αντάλλαγμα 99ετή μίσθωση της στρατιωτικής βάσης.
Αυτή η εικόνα που έδωσε στη δημοσιότητα το Ναυτικό των ΗΠΑ δείχνει μια αεροφωτογραφία της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία στην ατόλη Τσάγκος / U.S. Navy via AP, File
Τα νησιά Τσάγκος, η βάση Ντιέγκο Γκαρσία και η αποαποικιοποίηση
Η Βρετανία είχε χωρίσει τα Νησιά Τσάγκος από τον Μαυρίκιο πριν η αποικία αυτή αποκτήσει την ανεξαρτησία της, κάτι που έχει αποτελέσει πηγή διπλωματικών τριβών καθώς και πολλαπλών νομικών μαχών με τους ντόπιους που εκδιώχθηκαν. Το 2019, το Διεθνές Δικαστήριο αποφάσισε ότι η Βρετανία πρέπει να επιστρέψει τα νησιά «το συντομότερο δυνατό», ώστε να μπορέσουν να αποαποικιοποιηθούν.
Έκτοτε, μια συμφωνία για την επιστροφή τους περνάει από τα κανάλια της βρετανικής κυβέρνησης, με το Λονδίνο να υποστηρίζει ότι ένας συμβιβασμός μίσθωσης θα απέτρεπε περαιτέρω δαπανηρές και πιθανώς μάταιες νομικές μάχες, διατηρώντας παράλληλα τη στρατιωτική πρόσβαση στον Ινδικό Ωκεανό.
Αφού αρχικά αντιτάχθηκε στη συμφωνία Ηνωμένου Βασιλείου-Μαυρικίου, ο Τραμπ στις αρχές Φεβρουαρίου δήλωσε ότι ήταν το «καλύτερο» που μπορούσε να κάνει η Βρετανία υπό τις περιστάσεις.
Καθώς όμως οι ΗΠΑ αυξάνουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή για μια πιθανή επίθεση στο Ιράν, ο Τραμπ άλλαξε πορεία, λέγοντας σε μια ανάρτηση στο Truth Social ότι ο Στάρμερ «κάνει ένα μεγάλο λάθος» συμφωνώντας στη συμφωνία μίσθωσης με τον Μαυρίκιο.
«Ο Πρωθυπουργός Στάρμερ χάνει τον έλεγχο αυτού του σημαντικού νησιού λόγω ισχυρισμών οντοτήτων που δεν ήταν γνωστές στο παρελθόν. Κατά τη γνώμη μας, είναι φανταστικοί», ανέφερε η ανάρτηση του Τραμπ.
Μόλις μια μέρα νωρίτερα, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ εξέδωσε μια δήλωση λέγοντας εν μέρει ότι η Ουάσινγκτον «υποστηρίζει την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να προχωρήσει με τη συμφωνία του με τον Μαυρίκιο».
Ερωτηθείσα για την ασυμφωνία μεταξύ της ανάρτησης στο Truth Social και της δήλωσης του Υπουργείου Εξωτερικών, η γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολίν Λίβιτ, δήλωσε ότι η ανάρτηση του προέδρου θα πρέπει να θεωρηθεί ως η «πολιτική» της κυβέρνησης Τραμπ.
Αεροπόροι της 509ης Πτέρυγας Βομβαρδισμού κοντά σε ένα B-2 Spirit στην αεροπορική βάση Whiteman, στο Μιζούρι, μετά την επιστροφή τους από την Ντιέγκο Γκαρσία. / Staff Sgt. Joshua Hastings/U.S. Air Force via AP
Ο ρόλος της Ντιέγκο Γκαρσία και της RAF Fairford
Στην ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ αναφέρθηκε άμεσα στις δύο αεροπορικές βάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου, τις οποίες ανέφεραν τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης, ως σημαντικές σε μια πιθανή επίθεση στο Ιράν.
«Μπορεί να είναι απαραίτητο για τις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν το Ντιέγκο Γκαρσία και το αεροδρόμιο που βρίσκεται στο Fairford, προκειμένου να εξαλείψουν μια πιθανή επίθεση από ένα εξαιρετικά ασταθές και επικίνδυνο καθεστώς», έγραψε ο Τραμπ.
Ούτε η Ντιέγκο Γκαρσία ούτε η Fairford, η βασική προωθημένη επιχειρησιακή βάση για τα στρατηγικά βομβαρδιστικά των ΗΠΑ στην Ευρώπη, χρησιμοποιήθηκαν στην μοναδική επίθεση βομβαρδιστικών B-2 τον περασμένο Ιούνιο σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Σε αυτή την περίπτωση, τα stealth βομβαρδιστικά πέταξαν ένα ταξίδι μετ' επιστροφής περίπου 37 ωρών από την έδρα τους στο Μιζούρι.
Ωστόσο, οι αναλυτές αναμένουν ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν μπορεί να είναι μια πολύ μεγαλύτερη εκστρατεία, πιθανώς εβδομάδων ή και περισσότερο.
Σε μια τέτοια εκστρατεία, η χρήση βάσεων από τα B-2, καθώς και τα βομβαρδιστικά B-1 και B-52, χιλιάδων μιλίων πιο κοντά στο Ιράν θα επέτρεπε ταχύτερους ανασχηματισμούς για τον επανεξοπλισμό και τον ανεφοδιασμό για περισσότερες επιθέσεις.
Ενώ οι ΗΠΑ μπορεί να έχουν πρόσβαση σε άλλες βάσεις σε φιλικές χώρες πιο κοντά στο Ιράν, η χρήση τους θα μπορούσε να θέσει τον πολύτιμο στόλο βαρέων βομβαρδιστικών αεροσκαφών τους σε ακτίνα δράσης για αντίποινα από ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις.
Πηγή: cnn.gr
