Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Νερού (22 Μαρτίου), η συζήτηση δεν αφορά μόνο την ποσότητα του διαθέσιμου νερού αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτό φτάνει στους ανθρώπους και κατανέμεται στην καθημερινή ζωή.
Το νερό δεν είναι απλώς ένας φυσικός πόρος που ρέει μέσα από υποδομές. Συνδέεται με τρόπους πρόσβασης που διαμορφώνονται μέσα από πρακτικές, ευθύνες και αποφάσεις και οι οποίοι δεν λειτουργούν ουδέτερα.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του ΟΗΕ, η περιορισμένη πρόσβαση σε νερό και βασικές συνθήκες υγιεινής επηρεάζει περισσότερο ορισμένες ομάδες του πληθυσμού, με άμεσες συνέπειες στην υγεία, την εκπαίδευση και τις συνθήκες διαβίωσης.
Περισσότεροι από 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό, ενώ περίπου 3,4 δισεκατομμύρια ζουν χωρίς επαρκείς συνθήκες υγιεινής. Σε πολλές περιπτώσεις, η εξασφάλισή του απαιτεί καθημερινή μετακίνηση και σωματική προσπάθεια.
Σε αγροτικές περιοχές, η συλλογή και μεταφορά νερού πραγματοποιείται σε πάνω από το 70% των νοικοκυριών μέσω οικιακής εργασίας, με συνολικό χρόνο που φτάνει περίπου τα 250 εκατομμύρια ώρες ημερησίως. Αυτός ο χρόνος δεν κατανέμεται ισότιμα. Βαρύνει κυρίως γυναίκες και κορίτσια, επηρεάζοντας άμεσα τη δυνατότητα φοίτησης, τη συγκέντρωση στο σχολείο και τη συνολική εκπαιδευτική τους πορεία.
Πρόκειται για χρόνο που στηρίζει την καθημερινή επιβίωση αλλά παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατος, παρότι διαμορφώνει τις συνθήκες μέσα στις οποίες ορίζονται οι ευκαιρίες και οι περιορισμοί.
Την ίδια στιγμή, οι θεσμοί που καθορίζουν τη διαχείριση των υδάτινων πόρων δεν αντανακλούν αυτή την κατανομή ευθύνης. Η συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων παραμένει περιορισμένη και άνιση, δημιουργώντας απόσταση ανάμεσα σε εκείνους που εξασφαλίζουν το νερό στην πράξη και σε εκείνους που αποφασίζουν γι’ αυτό.
Η λειψυδρία επομένως δεν αφορά μόνο την επάρκεια. Φέρνει στο προσκήνιο τον τρόπο οργάνωσης της πρόσβασης και, μέσα από αυτόν, την άνιση κατανομή του βάρους στον χρόνο, την εργασία και τις δυνατότητες ζωής. Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιοι έχουν νερό αλλά και ποιοι αναλαμβάνουν καθημερινά να το εξασφαλίσουν.
