Οι παραβολές του Ιησού Χριστού είναι σύντομες διδακτικές αφηγήσεις με συμβολικό χαρακτήρα, που χρησιμοποιούν εικόνες από την καθημερινή ζωή για να μεταδώσουν πνευματικά και ηθικά μηνύματα. Τις συναντάμε κυρίως στα Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης, όπως στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο και στο Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο. Σκοπός τους ήταν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να κατανοήσουν βαθύτερες αλήθειες για τη Βασιλεία του Θεού μέσα από απλά παραδείγματα. Με τις παραβολές, ο Ιησούς δίδασκε με τρόπο προσιτό αλλά και παιδαγωγικό, καλώντας τους ακροατές σε προσωπικό προβληματισμό και αλλαγή ζωής. Παράλληλα, οι παραβολές ξεχώριζαν όσους ήταν πρόθυμοι να εμβαθύνουν στο μήνυμα από εκείνους που άκουγαν επιφανειακά.
Η παραβολή του απολωλότος προβάτου
Η παραβολή του απολωλότος προβάτου, που αναφέρεται στα ευαγγέλια Κατά Ματθαίον 18:12-14 και Κατά Λουκάν 15:3-7, διδάσκει την απέραντη αγάπη του Θεού για τον κάθε άνθρωπο. Ένας βοσκός αφήνει 99 πρόβατα για να βρει το ένα που χάθηκε, συμβολίζοντας τη χαρά του Θεού για τη μετάνοια ενός αμαρτωλού.
Βασικά σημεία της παραβολής:
- Το χαμένο πρόβατο: Αντιπροσωπεύει τον αμαρτωλό ή τον άνθρωπο που έχει απομακρυνθεί από τον Θεό.
- Ο καλός ποιμένας (Χριστός): Δείχνει έμπρακτα την αγάπη Του, αναζητώντας ενεργά το χαμένο πρόβατο, αφήνοντας τα υπόλοιπα 99.
- Η χαρά της επιστροφής: Ο βοσκός βρίσκει το πρόβατο, το σηκώνει στους ώμους του και χαίρεται με τους φίλους του, συμβολίζοντας την ουράνια χαρά για τη μετάνοια.
- Πλαίσιο: Ο Ιησούς είπε αυτή την παραβολή απαντώντας στις επικρίσεις των Φαρισαίων, επειδή συναναστρεφόταν με αμαρτωλούς.
Η παραβολή υπογραμμίζει ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι ασήμαντος για τον Θεό και ότι η επιστροφή (μετάνοια) είναι αιτία μεγάλης χαράς.
Εισαγωγή
Το μάνατζμεντ σήμερα έχει καταντήσει να εκφράζεται με αριθμούς. Βάζουμε στόχους, μετρούμε την παραγωγικότητα, μετρούμε τα κέρδη, μετρούμε την απόδοση, μετρούμε τα πάντα. Ο ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας του μάνατζμεντ φαίνεται ότι έρχεται σε δεύτερη μοίρα.
Τον ανθρωποκεντρικό αυτό χαρακτήρα επαναφέρει στις σωστές του ράγες η παραβολή του απολωλότος προβάτου.
Εκ πρώτης όψεως η παραβολή αυτή φαίνεται να είναι αποκλειστικά πνευματική. Αν την κοιτάξουμε όμως με τον φακό του μάνατζμεντ θα ανακαλύψουμε στοιχεία ηγεσίας, αφοσίωσης των υπαλλήλων, δέσμευσης των ταλέντων, εταιρικής κουλτούρας κ.λπ.
Αναλυτικά, από την παραβολή αυτή αντλούμε τα εξής διδάγματα:
Όλοι οι υπάλληλοι έχουν σημασία
Αυτό ίσως να είναι το ισχυρότερο δίδαγμα από την παραβολή. Σε πολλούς οργανισμούς οι διευθυντές αφιερώνουν όλο τον χρόνο τους στους καλύτερους υπαλλήλους, δηλαδή στο 10% των υπαλλήλων που παράγουν τα καλύτερα αποτελέσματα. Άλλοι διευθυντές δίνουν σημασία στην πλειονότητα των υπαλλήλων που καλύπτουν τους στόχους τους. Και στις δύο περιπτώσεις αγνοούνται οι υπάλληλοι που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ή αισθάνονται αποξενωμένοι ή περνούν απαρατήρητοι.
Ο βοσκός της παραβολής ανατρέπει αυτή τη νοοτροπία. Το απολωλός πρόβατο δεν ξεχνιέται, δεν θεωρείται αναλώσιμο. Η απουσία του έχει σημασία.
Σε έναν οργανισμό, το απολωλός πρόβατο μπορεί να είναι:
- ο υπάλληλος του οποίου η απόδοση μειώθηκε τελευταίως
- το ταλαντούχο μέλος της ομάδας το οποίο τώρα αδιαφορεί
- ο νεοπροσληφθείς που αγωνίζεται να προσαρμοστεί
- ο έμπειρος υπάλληλος του οποίου η απόδοση δεν αναγνωρίζεται.
Η απώλεια έστω και ενός υπαλλήλου μπορεί να έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις, οι οποίες δυνατόν να μειώσουν το ηθικό των υπαλλήλων, να αυξήσουν τον όγκο εργασίας των υπόλοιπων υπαλλήλων και να διογκώσουν το κόστος για την πρόσληψη και εκπαίδευση του νέου υπαλλήλου που θα αντικαταστήσει τον «απολωλότα υπάλληλο».
Προληπτική ηγεσία
Άλλο δίδαγμα από την παραβολή είναι η πρωτοβουλία του βοσκού: δεν περιμένει το πρόβατο να επιστρέψει· το ψάχνει.
Στο μάνατζμεντ πολύ σπάνια τα προβλήματα λύνονται μόνα τους. Η αποξένωση των υπαλλήλων βαθαίνει, οι συγκρούσεις αυξάνονται, η απογοήτευση μετατρέπεται σε αντίδραση. Οι ηγέτες που καθυστερούν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα αυτά στο τέλος πληρώνουν πολύ ακριβό τίμημα.
Προληπτική ηγεσία σημαίνει ότι ο ηγέτης πρέπει να:
- συναντά τακτικά τους υπαλλήλους του πάνω σε προσωπική βάση
- αντιμετωπίζει έγκαιρα αλλαγές στη συμπεριφορά των υπαλλήλων
- χειρίζεται αμέσως μικρές ελλείψεις στην απόδοση
- να υποβάλλει ερωτήσεις για να μην καταλήγει σε αυθαίρετα συμπεράσματα.
Ένας διευθυντής που υποβάλλει στον προβληματικό υπάλληλο την ερώτηση «τελευταία σε βλέπω κάπως “πεσμένο”. Είναι όλα εντάξει;» μπορεί να προλάβει πιθανή παραίτηση του υπαλλήλου.
Η πράξη αυτή του διευθυντή δεν είναι μικρομάνατζμεντ αλλά προληπτική ηγεσία.
Σημ. Το δεύτερο και τελευταίο μέρος θα δημοσιευθεί στον «Π» το ερχόμενο Σάββατο.
* Fellow του Ινστιτούτου Τραπεζιτών Λονδίνου | Ιδρυτικού μέλους του Κυπριακού Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και του Κυπριακού Συνδέσμου Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού.
