Μέσα σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας καλούνται να λειτουργήσουν οι κυπριακές επιχειρήσεις με εξωγενείς εξελίξεις όπως η γεωπολιτική κρίση να επηρεάζουν αρνητικά καθώς επιφέρει αυξήσεις στο κόστος ενέργειας, καυσίμων και ναύλων. Την ίδια ώρα, εντός Κύπρου προκλήσεις δημιουργεί ο αφθώδης πυρετός που παρά τα μέτρα που λαμβάνονται, δεν κατέστη δυνατό να αναχαιτιστεί με αποτέλεσμα να υπάρχουν αλυσιδωτές συνέπειες στη λειτουργία της αγοράς.
Εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) και του Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (ΚΕΒΕ) με δηλώσεις τους στον «Π», κάνουν αποτίμηση της κατάστασης που διαμορφώνεται στο εμπόριο τους τελευταίους μήνες.
Το αυξημένο κόστος ενέργειας, αλλά και των καυσίμων που πυροδοτεί η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει την εφοδιαστική αλυσίδα με επιπτώσεις στο εμπόριο και τις εξαγωγές. Tην ίδια ώρα, αρνητικές επιδράσεις και αναταράξεις στην αγορά προκαλεί και ο αφθώδης πυρετός.
Ο Διευθυντής Επιχειρηματικής Ανάπτυξης της ΟΕΒ, Πάρης Αναστασίου, δήλωσε στον «Π» ότι ο πόλεμος στο Ιράν έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, με άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στην κυπριακή οικονομία.
Σε αντίθεση με τον τουρισμό όπου η επίδραση σχετίζεται κυρίως με την αντίληψη ασφάλειας και το γενικό γεωπολιτικό κλίμα στην ευρύτερη περιοχή, τονίζει, «το εμπόριο επηρεάστηκε από την αύξηση του κόστους ζωής, και τη συγκράτηση της καταναλωτικής ζήτησης. Συνεπακόλουθα της αύξησης των τιμών των καυσίμων και των μεταφορικών κόστων. Φυσικά η μείωση στο τουριστικό ρεύμα θα έχει αρνητικές συνέπειες και στις εμπορικές επιχειρήσεις που προμηθεύουν τον τουριστικό κλάδο».
Επιπρόσθετα, σημειώνει, σε ό,τι αφορά το εμπόριο αλλά και τις εξαγωγές, η αύξηση του κόστους ενέργειας, των ναύλων και η απορρύθμιση βασικών θαλάσσιων διαδρομών που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία και τη Μέση Ανατολή επηρεάζουν άμεσα το κόστος παραγωγής και διανομής.
«Στον τομέα των εξαγωγών, η επίδραση είναι πιο σύνθετη. Δεν αφορά μόνο τις άμεσες εξαγωγές προς τις χώρες του Κόλπου, αλλά και το γεγονός ότι οι κυπριακές επιχειρήσεις λειτουργούν πλέον σε ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους logistics, αυξημένης αβεβαιότητας και ασθενέστερης περιφερειακής ζήτησης. Για προϊόντα με αυστηρά χρονοδιαγράμματα, όπως τρόφιμα και φαρμακευτικά, οι καθυστερήσεις στη ναυτιλία και το αυξημένο μεταφορικό κόστος μειώνουν την ανταγωνιστικότητα και δυσχεραίνουν την τήρηση συμβατικών υποχρεώσεων. Ως αποτέλεσμα, δεν επηρεάζεται μόνο ο όγκος των εξαγωγών, αλλά και τα περιθώρια κέρδους, ενώ αυξάνεται και ο επιχειρηματικός κίνδυνος για τις εξαγωγικές εταιρείες», τονίζει.
«Η σημερινή κατάσταση στην αγορά και στο εμπόριο χαρακτηρίζεται από αυξημένη αβεβαιότητα και έντονες πιέσεις, κυρίως λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή. Οι αναταράξεις στο διεθνές περιβάλλον επηρεάζουν άμεσα το κόστος ενέργειας, τις μεταφορές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, με αποτέλεσμα αυξημένο κόστος εισαγωγών, το οποίο μεταφράζεται σε αυξημένες τιμές και πίεση στην αγοραστική δύναμη των καταναλωτών», επισημαίνει στον «Π» ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του Επιμελητηρίου, Ανδρέας Ανδρέου.
«Η εικόνα στο λιανικό και χονδρικό εμπόριο έχει ήδη επηρεαστεί από την άμεση επίδραση που είχαν οι πρόσφατες εξελίξεις στις αφίξεις τουριστών και γενικότερα στη ζήτηση. Παρότι τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν σταδιακή βελτίωση και μια τάση ομαλοποίησης, συνολικά από την αρχή του έτους υπάρχουν επιχειρήσεις που καταγράφουν σημαντική μείωση στον κύκλο εργασιών τους. Οι επιχειρήσεις αυτές προσδοκούν ότι μέρος αυτών των απωλειών θα μπορέσει να καλυφθεί με τη γενικότερη σταθεροποίηση που αναμένεται τους επόμενους μήνες, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα προκύψουν νέες εξωγενείς αναταράξεις», υποδεικνύει.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Ανδρέου, «ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί γύρω από τον αφθώδη πυρετό, η οποία επηρεάζει πολλούς και αλληλένδετους κλάδους της οικονομίας. Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στους κτηνοτρόφους, αλλά επεκτείνονται σε συνδεδεμένους τομείς όπως οι ζωοτροφές, και φυσικά η παραγωγή γάλακτος, με αλυσιδωτές συνέπειες στο κόστος, στη διαθεσιμότητα και στη λειτουργία της αγοράς. Η αποτελεσματική διαχείριση της κατάστασης είναι κρίσιμη για τη στήριξη της αγροτικής και μεταποιητικής δραστηριότητας και για τη διατήρηση της ομαλότητας στην αγορά».
Στατιστικά
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, οι συνολικές εισαγωγές αγαθών για την περίοδο Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου 2026 παρουσιάζουν μείωση 4,5%, υποχωρώντας στα €2,1 δισ. σε σύγκριση με €2,2 δισ. για την περίοδο Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου 2025.
Οι συνολικές εξαγωγές αγαθών για την περίοδο Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου 2026 μειώθηκαν κατά 18,5% στα €766,2 εκατ. σε σύγκριση με €939,9 εκατ. για την περίοδο Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου 2025.
Το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου αυξήθηκε στο €1,34 δισ. για την περίοδο Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου 2026 σε σύγκριση με €1,27 δισ. την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Το 2025 οι συνολικές εισαγωγές ανήλθαν σε €13,9 δισ. σε σύγκριση με €12,6 δισ. την περίοδο Ιανουαρίου - Δεκεμβρίου 2024.
Οι συνολικές εξαγωγές την περίοδο Ιανουαρίου - Δεκεμβρίου 2025 ήταν €5,6 δισ. σε σύγκριση με €5,2 δισ. την περίοδο Ιανουαρίου - Δεκεμβρίου 2024. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, οι κυριότερες κατηγορίες εξαγωγών εγχώρια παραγόμενων προϊόντων κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2025 (εξαιρουμένων των προμηθειών σε πλοία και αεροσκάφη), ήταν τα ορυκτά καύσιμα και λάδια με αξία €2,3 δισ., το χαλλούμι με αξία €356,9 εκατ. και τα φαρμακευτικά προϊόντα με αξία €356,2 εκατ.
Το εμπορικό έλλειμμα το 2025 ανήλθε σε €8,3 δισ. την περίοδο Ιανουαρίου - Δεκεμβρίου 2025 σε σύγκριση με €7,4 δισ. την αντίστοιχη περίοδο του 2024.
